Postępowanie po narażeniu na ptasią grypę – protokoły medyczne

Postępowanie po narażeniu na ptasią grypę wymaga szybkiej i zdecydowanej reakcji zgodnie z ustalonymi protokołami medycznymi. Osoby, które miały kontakt z zakażonymi lub podejrzenie zakażenia ptakami, innymi zwierzętami lub skażonymi środowiskami, powinny niezwłocznie skontaktować się z pracownikiem opieki zdrowotnej oraz powiadomić lokalne służby zdrowia publicznego¹².

Wczesne rozpoznanie narażenia na zwierzę zakażone ptasią grypą i rozpoczęcie leczenia, jeśli zostanie uznane za konieczne, stanowią istotne kroki w zapewnieniu ochrony przed zakażeniem. Leki przeciwwirusowe mogą być rozważane po narażeniu na zwierzęta zakażone ptasią grypą, ponieważ mogą pomóc w zapobieganiu zakażeniu lub zmniejszeniu objawów często związanych z infekcją³.

Natychmiastowe działania po narażeniu

Osoby, które rozwijają jakiekolwiek oznaki lub objawy po narażeniu, powinny niezwłocznie zadzwonić do departamentu zdrowia stanu, w którym przebywają w danym czasie. Departament zdrowia udzieli dalszych instrukcji i może poprosić o wykonanie testów na zakażenie wirusem ptasiej grypy¹.

Do czasu ustąpienia objawów lub otrzymania dalszych wskazówek od służb zdrowia publicznego, należy pozostać w domu i ograniczyć kontakt z innymi osobami tak bardzo, jak to możliwe, aż do poznania wyników testów. Jeśli konieczne jest opuszczenie domu w celu uzyskania opieki medycznej, należy nosić maskę medyczną i unikać transportu publicznego¹².

Monitorowanie objawów i samoizolacja

Osoby narażone na ptasią grypę powinny monitorować siebie pod kątem nowych objawów chorób układu oddechowego oraz zapalenia spojówek (zaczerwienienie oczu), rozpoczynając obserwację po pierwszym narażeniu i kontynuując przez 10 dni po ostatnim narażeniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na gorączkę, kaszel, ból gardła, trudności w oddychaniu oraz objawy oczne⁴⁵.

W przypadku rozwoju objawów podobnych do grypy po podróży lub mieszkaniu w obszarze, gdzie ptasia grypa stanowi problem, należy niezwłocznie skontaktować się z pracownikiem opieki zdrowotnej i poinformować go o objawach oraz miejscach, w których przebywano lub mieszkano, a następnie postępować zgodnie z ich instrukcjami⁶.

Osoby, które zachorowały w ciągu 10 dni od narażenia na zakażone lub potencjalnie zakażone ptaki lub inne zwierzęta, powinny izolować się w domu z dala od członków gospodarstwa domowego i nie powinny iść do pracy lub szkoły, dopóki nie zostanie udowodnione, że nie mają zakażenia wirusem ptasiej grypy⁷.

Leczenie przeciwwirusowe

Leczenie przeciwwirusowe jest zalecane jak najszybciej dla pacjentów ambulatoryjnych i hospitalizowanych, którzy są podejrzani, prawdopodobni lub potwierdzeni przypadkami ludzkiego zakażenia wirusem ptasiej grypy. Leczenie nie powinno być opóźniane w oczekiwaniu na wyniki testów laboratoryjnych¹⁸.

Oseltamiwir jest zalecany przez WHO jako podstawowa interwencja w leczeniu i zapobieganiu ludzkiej chorobie H5N1. Lek ten wykazuje skuteczność w leczeniu ptasiej grypy u ludzi, szczególnie gdy jest podawany wcześnie w przebiegu choroby. Mimo że skuteczność może być mniejsza przy późnym rozpoczęciu leczenia, WHO zaleca, że późne zgłoszenie się nie powinno wykluczać rozpoczęcia terapii oseltamiwirem⁹¹⁰.

Procedury w placówkach opieki zdrowotnej

Pacjenci z podejrzeniem lub potwierdzonym zakażeniem ptasią grypą powinni być umieszczeni w izolacji oddechowej, kropelkowej i kontaktowej dodatkowo do rutynowych praktyk zapobiegania zakażeniom. Preferowanym miejscem jest sala izolacyjna zakażeń przenoszonych drogą powietrzną²¹¹.

Zalecane środki ochrony osobistej dla personelu opiekującego się pacjentami z podejrzeniem lub potwierdzonym zakażeniem ptasią grypą obejmują dopasowaną maskę N95 (lub równoważną lub wyższą ochronę), ochronę oczu (gogle lub przyłbicę), fartuch oraz rękawice. Pacjent powinien nosić maskę medyczną (jeśli jest tolerowana) podczas przebywania poza swoim pokojem²¹².

Profilaktyka poekspozycyjna

Decyzje o rozpoczęciu profilaktyki przeciwwirusowej po narażeniu powinny opierać się na ocenie klinicznej, z uwzględnieniem typu narażenia, czasu trwania narażenia, czasu od narażenia oraz znanego statusu zakażenia ptaków lub zwierząt, na które osoba była narażona¹³.

Profilaktyka przeciwwirusowa nie jest rutynowo zalecana dla osób, które właściwie używały zalecanych środków ochrony osobistej i nie doświadczyły naruszeń podczas obchodzenia się z chorymi lub potencjalnie zakażonymi ptakami lub innymi chorymi lub martwymi zwierzętami, lub podczas dekontaminacji zakażonych środowisk⁴.

Oseltamiwir w dawce profilaktycznej 75 mg raz dziennie wydaje się być skuteczny w ochronie pracowników drobiarskich i ich bliskich kontaktów, jak wykazano podczas ogniska ptasiej grypy H7N7 w Holandii w 2003 roku. Profilaktyka oseltamiwirem może być podawana nawet do 13 tygodni u pracowników opieki zdrowotnej wysokiego ryzyka¹⁴.

Śledzenie kontaktów i monitoring

Służby zdrowia publicznego prowadzą śledzenie wszystkich pracowników opieki zdrowotnej i personelu pomocniczego, którzy opiekują się lub wchodzą do pomieszczeń potwierdzonych lub podejrzanych pacjentów z ptasią grypą. Należy wdrożyć politykę dotyczącą pracowników opieki zdrowotnej, którzy rozwijają objawy oddechowe po narażeniu na ptasią grypę¹⁵.

CDC i departamenty zdrowia stanowe oraz lokalne monitorują ludzi przez 10 dni po narażeniu na zakażone ptaki, drób, krowy mleczne lub inne zwierzęta. To monitorowanie ma na celu wczesne wykrycie przypadków zakażenia i zapobieganie dalszemu rozprzestrzenianiu się wirusa¹⁶.