Rokowanie w porażeniu strun głosowych jest zagadnieniem złożonym, które zależy od wielu czynników klinicznych i demograficznych. Prognoza może się znacząco różnić w zależności od przyczyny porażenia, wieku pacjenta, czasu trwania objawów oraz stopnia uszkodzenia nerwu krtaniowego1.
Ogólne rokowanie w porażeniu strun głosowych
Porażenie strun głosowych często prowadzi do znacznej zachorowalności, w tym do zaburzeń głosu (dysfonia), problemów z połykaniem (dysfagia) i aspiracji. Odpowiednie zrozumienie patofizjologii, etiologii i systematycznej metody oceny jest niezbędne do omówienia prognozy i zaproponowania pacjentom odpowiedniego leczenia1.
Wiele przypadków porażenia strun głosowych może ulec poprawie samoistnie z czasem. Terapia głosu, a czasem iniekcje wypełniające, mogą pomóc w łagodzeniu objawów podczas oczekiwania na powrót funkcji strun głosowych. Jeśli struna głosowa jest trwale porażona, implant utrzymujący strunę głosową w odpowiednim położeniu stanowi leczenie z wyboru2.
Czynniki prognostyczne w różnych typach porażenia
Porażenie nerwu krtaniowego wstecznego spowodowane złośliwym nowotworem niesie ze sobą niekorzystne rokowanie co do powrotu funkcji. W jednej serii badającej 98 pacjentów nie odnotowano powrotu funkcji w porażeniu nerwu krtaniowego wstecznego spowodowanym złośliwym nowotworem, w porównaniu z 31% wskaźnikiem powrotu w przypadkach przypisywanych urazowi chirurgicznemu1.
Spontaniczna poprawa w idiopatycznym porażeniu strun głosowych została zgłoszona w nawet 24% przypadków, z sugestią, że mogły one być potencjalnie spowodowane niezdiagnozowaną chorobą wirusową3. W przypadku idiopatycznego porażenia strun głosowych, jeśli nie zidentyfikowano przyczyny, około połowa pacjentów albo odzyskała funkcję strun głosowych, albo uzyskała prawie normalny głos dzięki kompensacyjnemu ruchowi niepareżowej struny4.
Znaczenie wieku i czasu w rokowaniu
Wiek pacjenta ma istotne znaczenie prognostyczne. Żaden pacjent powyżej 60. roku życia nie wykazał kompensacji w badanej grupie. Ponadto, żaden pacjent nie odzyskał funkcji strun głosowych ani nie wykazał kompensacji po upływie 12 miesięcy od początku porażenia4. Te obserwacje wskazują na znaczenie wczesnej interwencji i ograniczony czas na spontaniczną poprawę.
Progresja, stabilność lub poprawa dysfonii u pacjentów może wskazywać na obecność synkinezy (korzystnej lub niekorzystnej) lub jej brak. Należy zwrócić szczególną uwagę na czasową linię objawów pacjenta, przy czym początkowa dysfonia, która powoli poprawia się w kolejnych tygodniach i miesiącach (jednak zwykle nie powraca do normy) wskazuje na korzystną synkinezę1.
Rola elektromyografii krtani w prognozowaniu
Elektromyografia krtani (LEMG) jest uważana za złoty standard badania do diagnozowania i oceny typu oraz stopnia uszkodzenia neurologicznego w porażeniu strun głosowych. Gdy LEMG staje się bardziej udoskonalona, możliwe są dokładne przewidywania powrotu ruchu strun głosowych35.
Badania wykazały, że prawie 80% pacjentów, u których stwierdzono doskonałe rokowanie na powrót ruchu strun głosowych na podstawie LEMG, doświadczyło rzeczywistego powrotu ruchu strun głosowych. W grupie 23 pacjentów, którzy przeszli LEMG z powodu ostrego porażenia strun głosowych i spełnili kryteria doskonałego rokowania, 18 pacjentów (78,3%) odzyskało ruch strun głosowych5.
Wykrywanie reinnerwacji może wystąpić po kilku miesiącach i jest pozytywnym wskaźnikiem prognostycznym, szczególnie u młodych pacjentów. Najnowsze badania włączyły analizę danych ilościowych badającą obecność synkinezy i charakterystyki reinnerwacji z obiecującymi wynikami3. Szczegółowe aspekty diagnostyki elektromyograficznej i jej znaczenie prognostyczne zostały omówione Zobacz więcej: Elektromyografia krtani w prognozowaniu powrotu funkcji strun głosowych.
Rokowanie w porażeniu pourazowym i pooperacyjnym
Porażenie nerwu krtaniowego może wystąpić podczas operacji tarczycy w wyniku bliskiego związku nerwów krtaniowych z gruczołem tarczowym i jego naczyniami odżywczymi. Stanowi ono drugą najczęstszą komplikację tyreoidektomii, występującą w nawet 9,8% przypadków. Chociaż większość pacjentów odzyskuje sprawność w ciągu 6-12 miesięcy po operacji (przejściowe porażenie nerwu), stan ten może okazać się trwały w nawet 2,3% przypadków6.
Pooperacyjne uszkodzenie dolnego nerwu krtaniowego może być przejściowe lub trwałe, przy czym to drugie definiuje się jako brak powrotu funkcji strun głosowych po 6-12 miesiącach od operacji. Częstość występowania potyreoidektomijnych urazów dolnego nerwu krtaniowego jest bardzo zmienna, będąc pod wpływem definicji, opartej na rutynowej lub selektywnej (w przypadku objawów) ocenie laryngoskopowej, selekcji pacjentów i doświadczeniu chirurgicznym6. Szczegółowe omówienie rokowań w różnych typach porażenia pourazowego znajduje się Zobacz więcej: Rokowanie w porażeniu strun głosowych pourazowym i pooperacyjnym.
Znaczenie wczesnego rozpoznania i leczenia
Odpowiednie zarządzanie pacjentem wymaga dokładnej informacji o stanie pacjenta i adekwatnego multidyscyplinarnego podejścia z udziałem otolaryngologa i logopedy. Elektromyografia krtani do diagnozy i zarządzania porażeniem/niedowładem krtani jest przydatna do różnicowania zakłócenia neuralnego od unieruchomienia strukturalnego, oceny aktywności elektrycznej mięśni w obrębie krtani i przewidywania, którzy pacjenci nie odzyskają ruchu strun głosowych po urazie nerwu7.
Pacjenci z idiopatycznym porażeniem strun głosowych powinni być podejrzewani o ukrywanie złośliwości, chyba że ruchliwość strun głosowych się odzyskuje, a zarządzanie dysfunkcją krtani powinno być wyczekujące przez okres do 12 miesięcy4. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie postępowanie terapeutyczne znacząco wpływają na końcowe rokowanie funkcjonalne.
Długoterminowe perspektywy
Z leczeniem wiele osób odzyskuje zdolność mówienia i połykania po porażeniu strun głosowych. Rokowanie zależy od kilku czynników, w tym od tego, czy porażenie dotyczyło jednej czy obu strun głosowych i czy jest łagodne czy ciężkie2. Długoterminowa prognoza jest generalnie korzystna, szczególnie przy wczesnym rozpoznaniu i odpowiednim leczeniu, chociaż pełny powrót do normalnej funkcji nie zawsze jest możliwy.













