Gdy podstawowe metody opieki nad płaskostopiem nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, konieczne może być zastosowanie bardziej zaawansowanych form leczenia1. Specjalistyczne podejście do leczenia płaskostopia obejmuje szeroki zakres opcji terapeutycznych, od fizjoterapii po procedury chirurgiczne, dostosowanych do indywidualnych potrzeb pacjenta2.
Fizjoterapia i specjalistyczne ćwiczenia
Fizjoterapia odgrywa kluczową rolę w leczeniu płaskostopia, szczególnie w przypadkach, gdy podstawowe metody nie przynoszą ulgi23. Fizjoterapeuta może leczyć płaskostopie za pomocą określonych ćwiczeń wydłużających i wzmacniających mięśnie2. Program fizjoterapii koncentruje się nie tylko na stopie, ale także na mięśniach łydek, a nawet kręgosłupie, ze względu na sposób, w jaki niektóre mięśnie łączą łydkę ze stopą4.
Fizjoterapia może pomóc w przywróceniu właściwego ruchu, wyrównania i równowagi w organizmie5. Specjalne ćwiczenia skupiają się na podnoszeniu, wydłużaniu i wzmacnianiu łuków stóp5. Kilka typowych ćwiczeń dla opadniętych łuków obejmuje rozciąganie piętowe, unoszenie łuków i podnoszenia na łydkach5.
Fizjoterapeuta może również pracować z pacjentem nad rozciąganiem mięśni łydek i ścięgna Achillesa, które często są napięte u osób z płaskostopiem7. Ćwiczenia stóp i dolnych kończyn są ważne nawet dla osób z płaskostopiem, które nie doświadczają bólu, ponieważ pomagają utrzymać silne mięśnie, co zmniejsza obciążenie łuków stóp7.
Zaawansowane wkładki ortopedyczne i ortotyka
Gdy standardowe wkładki dostępne bez recepty nie przynoszą ulgi, może być konieczne zastosowanie specjalistycznych rozwiązań ortotycznych8. Indywidualnie zaprojektowane podparcia łuku, które są wymodelowane zgodnie z konturami stóp, są czasami zalecane8. Chociaż podparcia łuku nie wyleczą płaskostopia, często zmniejszają objawy8.
W przeciwieństwie do standardowych urządzeń dostępnych bez recepty, specjaliści tworzą indywidualne wkładki ortopedyczne zaprojektowane tak, aby pasowały do unikalnych konturów stóp pacjenta, zapewniając lepsze wsparcie i bardziej skuteczne rezultaty5. Ortotyka może być szczególnie przydatna dla osób z dysfunkcją ścięgna piszczelowego tylnego, gdzie może być zalecane wstawienie klina wzdłuż wewnętrznej krawędzi wkładki ortopedycznej9. Ma to na celu zmniejszenie obciążenia, jakie organizm wywiera na tkankę ścięgnistą9.
Wkładki ortopedyczne są wskazane w przypadku bólu stóp wtórnego do płaskostopia, pojedynczo lub w połączeniu z bólem nóg, kolan i pleców10. Dorośli mogą również korzystać z ortotyki stóp, a osoby z zapaleniem ścięgna piszczelowego tylnego mogą odnieść korzyści z zastosowania specjalnych wkładek9.
Leki i terapie przeciwzapalne
W leczeniu płaskostopia często stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) w celu zmniejszenia bólu i stanu zapalnego1011. Leczenie NLPZ, ciepłem lub masażem może pomóc w bólu stóp i dyskomforcie nóg11. Osoby z zapaleniem stawów lub zerwanym ścięgnem mogą stwierdzić, że kombinacja stosowania wkładek i przyjmowania leków przeciwbólowych może zminimalizować ich objawy9.
W niektórych przypadkach mogą być stosowane zastrzyki kortyzonu, które oferują krótkoterminową ulgę w bólu12. Jednak jeśli żadna z tych opcji nie działa długoterminowo, ponieważ płaskostopie jest chorobą postępującą, może być konieczna operacja12.
Specjalistyczne procedury i zabiegi
Dla pacjentów, którzy nie uzyskują zamierzonego efektu przy stosowaniu leczenia niezabiegowego, operacja może być opcją14. Operacja pomoże ustabilizować kość skokową i stopę, a także pomoże we wsparciu stopy14. Operacja rzadko jest potrzebna w przypadku płaskostopia, ale w poważnych przypadkach można wykonać zabieg chirurgiczny w celu naprawy lub rekonstrukcji ścięgien i więzadeł oraz ponownego ustawienia kości podtrzymujących łuk stopy2.
Leczenie chirurgiczne płaskostopia ma na celu przede wszystkim zmniejszenie bólu i przywrócenie funkcji15. Chociaż operacja prawdopodobnie poprawi wygląd kosmetyczny stopy, nie jest to podstawowy cel leczenia15. Kompleksowe leczenie chirurgiczne nabytego płaskostopia u dorosłych zwykle obejmuje kombinację kilku procedur16.
W przypadku nabytego płaskostopia u dorosłych ścięgno Achillesa staje się napięte i skurczone. Prawie każda procedura chirurgiczna obejmuje jakiś rodzaj wydłużenia ścięgna Achillesa16. Operacja polega na rekonstrukcji płaskostopia, gdzie dodaje się kości, aby wydłużyć boki stóp, tak aby łuki wślizgnęły się z powrotem w pozycję neutralną12.
Proces rehabilitacji i powrót do zdrowia
Pełne wyzdrowie po operacji płaskostopia może potrwać do roku17. Pacjenci, którzy nie są w stanie lub nie chcą ukończyć tego procesu, nie powinni poddawać się tej operacji17. Ważne jest, aby pacjenci nie obciążali skorygowanej stopy przez 6-8 tygodni po operacji15.
Po operacji pacjenci mogą wrócić do domu w dniu zabiegu lub mogą wymagać pobytu w szpitalu przez noc. Noga zostanie umieszczona w szynie lub gipsie i powinna być uniesiona przez pierwsze dwa tygodnie15. Po każdym leczeniu chirurgicznym płaskostopia należy unikać wszystkich aktywności obciążających przez około trzy miesiące18. Nieprzestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących tego okresu odpoczynku może prowadzić do dalszych problemów ze stopami i powikłań18.
Powikłania po operacji płaskostopia mogą obejmować rozejście się rany lub niepełne gojenie kości. Te powikłania często można zapobiec dzięki odpowiedniej opiece nad raną i rehabilitacji15. Leczenie płaskostopia może być skuteczne w zachowaniu, a nawet przywróceniu funkcji18.
Interdyscyplinarne podejście do leczenia
Płaskostopie najlepiej zarządzać przez zespół interdyscyplinarny, który obejmuje również pielęgniarki ortopedyczne i terapeutów10. U dorosłych leczenie opiera się na etiologii. Ortotyka stóp i NLPZ są wystarczające w przypadku bólu. Pacjent powinien zostać poinformowany o odpowiednim obuwiu10.
Specjalista ds. stóp może oferować porady dotyczące rodzaju butów do noszenia (szerokie, wygodne buty z niskim obcasem są zwykle najlepsze)19. Specjalista ds. stóp może również doradzać w sprawie wkładek do butów wspierających stopy, ćwiczeń i rozciągania stóp oraz leków przeciwbólowych19.
Jeśli płaskostopie powoduje ból lub wpływa na wczesne życie osoby, leczenie może być konieczne. Zwykle obejmuje to ortotykę stóp i leki przeciwzapalne. W rzadkich przypadkach osoba może potrzebować operacji9. Celem leczenia płaskostopia jest zarządzanie bólem stóp, zachowanie mobilności i zwiększenie funkcji stóp18.

















