Leczenie chirurgiczne stanowi istotny element kompleksowej opieki nad pacjentami z pęcherzowym oddzielaniem się naskórka, szczególnie w przypadkach ciężkich postaci choroby12. Interwencje operacyjne są często konieczne do leczenia powikłań wynikających z przewlekłego procesu pęcherzenia i bliznowacenia3.
Wskazania do leczenia chirurgicznego
Chirurgia może być potrzebna do leczenia niektórych powikłań, które mogą powstać w ciężkich przypadkach pęcherzowego oddzielania się naskórka4. Główne wskazania obejmują zwężenia przewodu pokarmowego, deformacje kończyn, przewlekłe niegojące się rany oraz rozwój raka płaskonabłonkowego5.
W niektórych przypadkach blizny mogą tworzyć przykurcze (nieprawidłowe napięcie i skrócenie mięśni, ścięgien lub więzadeł)6. Deformacje te mogą znacząco ograniczać funkcjonalność i wymagać chirurgicznej korekcji7.
Chirurgia przewodu pokarmowego
Jedną z najczęstszych interwencji chirurgicznych jest poszerzenie przełyku (dylatatacja), które może być konieczne, gdy pęcherze i blizny spowodowały jego zwężenie12. Zabieg ten poprawia zdolność połykania i przyjmowania pokarmów9.
Alternatywną opcją dla niektórych osób jest założenie sondy odżywczej bezpośrednio do żołądka, omijając całkowicie przełyk1. Założenie sondy odżywczej do żołądka może poprawić ogólne odżywianie, co pomaga w gojeniu ran, wzroście i rozwoju2. Niektórzy ludzie z pęcherzowym oddzielaniem się naskórka nadal uważają jedzenie za zbyt bolesne, dlatego lekarz może zasugerować sondę odżywczą, aby pokarm trafiał bezpośrednio do żołądka9.
Chirurgia kończyn i deformacji
Chirurgia może być również potrzebna do rozdzielenia palców rąk lub stóp, które zrosły się w wyniku powstawania pęcherzy1. Ten typ deformacji, znany jako pseudosyndaktylia, jest częstym powikłaniem w dystroficznych postaciach choroby8.
Deformacja typu “rękawicy” może wymagać chirurgicznej korekcji7. Staranna opieka pooperacyjna, z zastosowaniem unieruchomienia statycznego i dynamicznego, pomaga opóźnić pojawienie się nawrotu7. Chirurgiczna naprawa w celu poprawy funkcji ręki i stopy może być konieczna w przypadku znacznych ograniczeń funkcjonalnych10.
Chirurgia może również poprawić deformacje rąk11. Zabiegi rekonstrukcyjne mają na celu przywrócenie jak największej funkcjonalności kończyn, co jest kluczowe dla utrzymania niezależności pacjenta w czynnościach codziennych.
Przeszczepy skóry i zabiegi rekonstrukcyjne
Leczenie chirurgiczne może obejmować przeszczepianie skóry w miejscach, gdzie blizny spowodowały upośledzenie ruchomości i funkcji ręki2. Przeszczepy skóry w miejscach, gdzie rany są głębokie, mogą być konieczne do przywrócenia integralności skórnej12.
Terapia równoważników skóry stanowi skuteczną krótkoterminową terapię do leczenia przewlekłych niegojących się ran związanych z pęcherzowym oddzielaniem się naskórka13. Nowoczesne techniki obejmują również wykorzystanie bezkomórkowych macierzy skórnych/rusztowań, które wykazały bezpieczne przeszczepienie u pacjentów bez obserwowanych infekcji czy martwicy14.
Leczenie chirurgiczne nowotworów
Rak płaskonabłonkowy jest często wyniszczającym powikłaniem w pęcherzowym oddzielaniu się naskórka i stanowi częstą przyczynę wczesnej śmiertelności w populacjach ze stykowym i dystroficznym pęcherzowym oddzielaniem się naskórka5. Szerokie wycięcie miejscowe pozostaje zalecanym postępowaniem5.
Jednak rak płaskonabłonkowy w pęcherzowym oddzielaniu się naskórka jest agresywny i wysoce przerzutowy, niezależnie od konwencjonalnego stopniowania histologicznego guza czy marginesu chirurgicznego wycięcia5. Nadzór przewlekłych zmian jest ważny, ponieważ są one podatne na przejście w złośliwą zmianę w raka płaskonabłonkowego15. Taka zmiana często występuje w wielu miejscach, a wycięcie chirurgiczne jest wymagane15.
Chirurgia układu oddechowego
W rzadkich podtypach, gdzie obecne są problemy z drogami oddechowymi, należy rozważyć elektywną tracheostomię u niemowląt i dzieci7. Założenie rurki oddechowej może być konieczne w przypadku ciężkich problemów oddechowych10.
Postępowanie z objawami oddechowymi może obejmować tlen nawilżany i leki16. Te interwencje są szczególnie ważne w ciężkich postaciach stykowego pęcherzowego oddzielania się naskórka, gdzie zmiany mogą obejmować drogi oddechowe.
Opieka perioperacyjna
Jeśli konieczna jest jakakolwiek forma chirurgii, ważne jest, aby powiadomić zespół chirurgiczny, że ich zwykłe opatrunki i metody opieki nad skórą są nieodpowiednie dla osób dotkniętych pęcherzowym oddzielaniem się naskórka17. Specjalna opieka jest wymagana przed, podczas i po zabiegu, aby uniknąć dodatkowych urazów skóry.
Może być pomocne noszenie specjalnej karty informacyjnej wielkości portfela zawierającej szczegóły dotyczące pęcherzowego oddzielania się naskórka i odpowiednie środki ostrożności, które należy podjąć w przypadku potrzeby pomocy w nagłych wypadkach17. Ta karta może być kluczowa w sytuacjach awaryjnych, gdy personel medyczny nie jest zaznajomiony ze specyficznymi potrzebami pacjentów z pęcherzowym oddzielaniem się naskórka.
Rehabilitacja pooperacyjna
Po zabiegach chirurgicznych kluczowe znaczenie ma odpowiednia rehabilitacja18. Fizjoterapia i terapia zajęciowa są zachęcane do pomocy w utrzymaniu zakresu ruchu i wypracowaniu modyfikacji dla czynności życia codziennego19. Terapia rehabilitacyjna może być pomocna w przywróceniu ruchomości obszarów, które zostały poważnie zabliznione lub rozwinęły przykurcze18.
Praca ze specjalistą rehabilitacji może pomóc w nauce życia z pęcherzowym oddzielaniem się naskórka20. W zależności od celów i ograniczeń ruchowych, pacjent może współpracować z fizjoterapeutą lub terapeutą zajęciowym20.













