Epidemiologia zapalenia krtani – częstość występowania i grupy ryzyka

Zapalenie krtani stanowi jeden z najczęstszych problemów dotyczących narządu głosu, który może wpływać na sposób komunikowania się pacjentów¹. Dokładne określenie częstości występowania tego schorzenia pozostaje wyzwaniem dla badaczy, głównie ze względu na fakt, że wielu pacjentów nie zgłasza się po pomoc medyczną, lecz stosuje domowe metody leczenia²³.

Ostre zapalenie krtani może dotknąć pacjentów w każdym wieku, choć częściej występuje u dorosłych, szczególnie w grupie wiekowej 18-40 lat⁴⁵. U dzieci schorzenie to obserwuje się najczęściej od 3. roku życia⁵, przy czym dzieci są bardziej podatne na wystąpienie objawowego zapalenia ze względu na mniejsze drogi oddechowe⁶.

Częstość występowania w populacji ogólnej

Według danych z Wielkiej Brytanii, średnia częstość występowania zapalenia krtani i tchawicy wynosi około 5,3-6,6 przypadków na 100 000 pacjentów tygodniowo³⁹. W 2011 roku częstość występowania zapalenia krtani w Wielkiej Brytanii oszacowano na około 6 przypadków na 100 000 osób¹⁰. Badanie przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych wykazało, że w 2012 roku około 839 000 dzieci (1,4%) zgłosiło problemy z głosem w ciągu 12 miesięcy poprzedzających badanie, przy czym u około połowy z nich postawiono diagnozę, a zapalenie krtani było najczęstszą rozpoznawaną przyczyną²¹⁰.

Interesujące jest to, że częstość występowania zapalenia krtani maleje z wiekiem¹⁰, choć u osób starszych powyżej 65. roku życia chrypka występuje z częstością punktową sięgającą nawet 7%¹¹. Badanie przeprowadzone przez Benningera i współpracowników wykazało wzrost rozpoznań dysfagii w populacji amerykańskiej z 1,3% do 1,7% między 2008 a 2012 rokiem, któremu towarzyszył wzrost diagnoz ostrego zapalenia krtani².

Różnice płciowe i sezonowe

Kobiety chorują na zapalenie krtani częściej niż mężczyźni¹⁰¹². Badanie retrospektywne przeprowadzone przez Roy i współpracowników na podstawie krajowej bazy danych administracyjnych wykazało, że wśród osób starszych kobiety miały większe prawdopodobieństwo rozwoju ostrego zapalenia krtani niż mężczyźni². W przypadku przewlekłego zapalenia krtani sytuacja jest odwrotna – tradycyjnie częściej dotyka ono mężczyzn, choć w ostatnich doniesieniach przewaga mężczyzn wynosi 2:1, a trend się zmienia, prawdopodobnie z powodu zwiększonego palenia papierosów przez kobiety i ich większego zaangażowania w pracę w toksycznych środowiskach¹³.

Częstość występowania zapalenia krtani wykazuje wyraźną sezonowość – zimą jest dwukrotnie wyższa niż latem¹⁰¹². Większość przypadków wirusowego zapalenia krtani występuje podczas zimowego sezonu przeziębień i grypy¹⁴. Interesującym zjawiskiem był znaczący spadek przypadków ostrego zapalenia krtani podczas pandemii COVID-19 – w Niemczech odnotowano 64% spadek diagnoz ostrego zapalenia krtani przez lekarzy rodzinnych między kwietniem 2020 a marcem 2021 roku w porównaniu z tym samym okresem rok wcześniej².

Przewlekłe zapalenie krtani – dane epidemiologiczne

Przewlekłe zapalenie krtani jest znacznie rzadsze niż ostre¹⁷. Roczna częstość występowania przewlekłego zapalenia krtani wynosi 3,47 na 1000 osób³⁹¹⁸. Szacuje się, że nawet do 21% populacji może rozwinąć przewlekłe zapalenie krtani w ciągu życia¹⁸¹⁹. Przewlekłe zapalenie krtani występuje najczęściej u dorosłych w szóstej dekadzie życia¹³ i częściej dotyka mężczyzn niż kobiety¹⁷, choć niektóre źródła wskazują na częstsze występowanie u kobiet³.

Badanie przeprowadzone w Korei Południowej na podstawie danych z krajowych badań zdrowia i żywienia (KNHANES) w latach 2008-2012 wykazało, że ważona częstość występowania przewlekłego zapalenia krtani wśród populacji powyżej 19. roku życia wyniosła 3,37% (95% przedział ufności: 2,79-3,95%)²⁰. W tym samym badaniu zaobserwowano istotny spadek częstości występowania przewlekłego zapalenia krtani w czasie (p = 0,0049) w latach 2008-2012²⁰.

Znaczenie ekonomiczne i społeczne

Zapalenie krtani ma istotny wpływ ekonomiczny na system opieki zdrowotnej. Koszty farmaceutyków stanowią około 30% całkowitych kosztów związanych z tym schorzeniem⁵. Większość dorosłych doświadczy ostrego zapalenia krtani przynajmniej kilka razy w życiu, a około 20% dorosłych rozwinie przewlekłe zapalenie krtani trwające dłużej niż trzy tygodnie¹.

Warto podkreślić, że dokładne dane dotyczące częstości występowania zapalenia krtani pozostają trudne do uzyskania ze względu na fakt, że wiele przypadków nie jest zgłaszanych do służby zdrowia – pacjenci często stosują konserwatywne metody leczenia zamiast szukać konsultacji medycznej². Ta tendencja do samoleczenia sprawia, że rzeczywista częstość występowania może być znacznie wyższa od oficjalnie raportowanych statystyk.