Nowotwory zarodkowe stanowią stosunkowo rzadką grupę nowotworów, ale ich znaczenie kliniczne jest nieproporcjonalnie duże ze względu na charakterystyczny rozkład wiekowy i systematyczny wzrost częstości występowania w ostatnich dekadach12. Te nowotwory wywodzące się z komórek rozrodczych wykazują fascynujące wzorce epidemiologiczne, które odzwierciedlają złożoną interakcję czynników genetycznych, środowiskowych i rozwojowych.
Częstość występowania na świecie
W skali globalnej nowotwory zarodkowe jąder stanowią około 1% wszystkich nowotworów u mężczyzn, ale ich względne znaczenie wzrasta dramatycznie, gdy skupimy się na konkretnych grupach wiekowych13. Według danych światowych z 2018 roku zarejestrowano 71 105 nowych przypadków z wiekiem standaryzowaną częstością występowania wynoszącą 1,7 na 100 000 mężczyzn1. Chociaż nowotwory jąder zajmują dopiero 21. miejsce wśród najczęściej występujących nowotworów u mężczyzn na całym świecie, sytuacja zmienia się radykalnie, gdy analizujemy konkretne grupy wiekowe.
Rozkład geograficzny nowotworów zarodkowych wykazuje uderzające różnice regionalne. Obszary o najniższej częstości występowania w 2020 roku obejmowały Afrykę i Azję z wiekiem standaryzowaną częstością występowania od 0 do 1,7 na 100 0002. Regiony o pośredniej częstości występowania to Ameryka Północna i Europa Wschodnia (1,7-5,8), podczas gdy najwyższą częstość odnotowano w krajach skandynawskich, Europie Zachodniej, częściach Ameryki Południowej oraz Australii i Nowej Zelandii (5,8-13,2)2. Ta 29-krotna różnica w częstości występowania na świecie sugeruje znaczący wpływ czynników środowiskowych lub genetycznych związanych z populacją Zobacz więcej: Różnice geograficzne w występowaniu nowotworów zarodkowych.
Charakterystyka wieku i płci
Nowotwory zarodkowe jąder wykazują charakterystyczny dzwonkowy rozkład przypadków z szczytem około 30. roku życia4. Istotne jest to, że nasięniaki występują ogólnie około 10 lat później niż nowotwory nienasięniakowe4. Około 50% przypadków występuje u mężczyzn w wieku 20-34 lata, z medianą wieku w momencie diagnozy wynoszącą około 32 lata3. Obserwuje się również wtórny szczyt częstości występowania po 60. roku życia5.
W populacji pediatrycznej nowotwory zarodkowe występują z częstością 2,4 przypadków na milion dzieci rocznie, co stanowi mniej niż 3% wszystkich nowotworów złośliwych u dzieci6. Rozkład nowotworów zarodkowych według wieku u dzieci podąża za wzorcem bimodalnym z szczytami częstości występowania w ciągu pierwszych 3 lat życia i w późnym okresie dojrzewania6. Ogólnie rzecz biorąc, nowotwory zarodkowe częściej występują u dziewcząt i młodych kobiet, chociaż chłopcy i młodzi mężczyźni są bardziej narażeni na złośliwe formy6.
Różnice rasowe i etniczne
Znaczące różnice rasowe w częstości występowania nowotworów zarodkowych stanowią jeden z najbardziej uderzających aspektów epidemiologii tych nowotworów. Częstość występowania u mężczyzn rasy kaukaskiej jest pięciokrotnie wyższa niż u Afroamerykanów5. W Stanach Zjednoczonych częstość występowania wynosiła 56 na 1 000 000 u mężczyzn rasy kaukaskiej w porównaniu z zaledwie 10 na 1 000 000 u Afroamerykanów1.
Szczególnie interesujące są trendy wśród populacji hiszpańskojęzycznej. Analiza danych SEER wykazała, że u białych Latynosów w wieku 15-39 lat roczna częstość występowania nowotworów zarodkowych jąder wzrosła o 58% między 1992 a 2010 rokiem, z 7,18 do 11,34 przypadków na 100 0005. Dla porównania, w tym samym okresie częstość występowania u młodych dorosłych białych nie-Latynosów wzrosła o 7%, z 12,41 do 13,22 przypadków na 100 0005 Zobacz więcej: Różnice rasowe i etniczne w nowotworach zarodkowych.
Trendy czasowe i prognozy
Jednym z najbardziej niepokojących aspektów epidemiologii nowotworów zarodkowych jest systematyczny wzrost ich częstości występowania w większości populacji. Ogólna częstość występowania nowotworów zarodkowych wzrastała, szczególnie kosztem nowotworów zarodkowych jąder1. W Stanach Zjednoczonych częstość występowania wzrosła o 100% w latach 1988-2001, przy czym diagnozy nasięniaków wzrosły o 124%, a nienasięniaków o 64% w tym okresie7.
Według bazy danych SEER, mimo że nowotwory jąder stanowią tylko 0,5% wszystkich nowych przypadków raka w Stanach Zjednoczonych, częstość występowania rosła o 0,8% rocznie w ciągu ostatnich 10 lat8. Prognozy Globocan 2018 przewidują łącznie 85 635 nowych przypadków na 2040 rok (o 14 530 więcej niż w 2018 roku, co oznacza wzrost o 20,4%) i łącznie 13 288 szacowanych zgonów (o 3781 więcej niż w 2018 roku, wzrost o 39,8%)1.
Nowotwory pozagonadowe
Nowotwory zarodkowe pozagonadowe stanowią około 5% wszystkich nowotworów zarodkowych, z częstością występowania około 1,9-3,4 na milion populacji9. W Norwegii szacowana częstość występowania nowotworów zarodkowych pozagonadowych wynosi 0,5 na 100 000 populacji rocznie9. U dorosłych tylko łagodne nowotwory zarodkowe pozagonadowe (potworniaki) występują z równą częstością u obu płci, podczas gdy ponad 90% złośliwych nowotworów zarodkowych pozagonadowych występuje u mężczyzn9.
Nowotwory zarodkowe ośrodkowego układu nerwowego
Nowotwory zarodkowe ośrodkowego układu nerwowego stanowią około 0,4-1% guzów mózgu w populacji zachodniej, chociaż częstość występowania jest do 8 razy wyższa na Dalekim Wschodzie10. Ogólnie rzecz biorąc, mężczyźni są częściej dotknięci niż kobiety, co jest najbardziej widoczne w przypadku nowotworów nienasięniakowych szyszynki, gdzie około 90% występuje u mężczyzn10. Szczyt częstości występowania przypada na okres dojrzewania (10-19 lat), nieco wcześniej dla nowotworów nienasięniakowych i nieco później dla nasięniaków10.
Implikacje zdrowotne i społeczne
Pomimo stosunkowo niskiej ogólnej częstości występowania, nowotwory zarodkowe mają znaczące implikacje zdrowotne ze względu na ich wpływ na młodych mężczyzn w okresie największej produktywności życiowej. Stosunek śmiertelności do częstości występowania jest wyższy w słabo rozwiniętych regionach świata, prawdopodobnie z powodu mniejszego dostępu do odpowiednich placówek opieki zdrowotnej, narzędzi diagnostycznych i wielomodalnego leczenia8. Około 15-20% pacjentów z chorobą rozsianą doświadcza nawrotu choroby, przy czym późne nawroty wykazują złe rokowanie8.













