Substancje czynne
Schorzenia
Poradniki
Zapytaj farmaceutę
Kalkulatory
InterakcjeNietrzymanie stolca stanowi jeden z najczęściej niedoszacowanych problemów zdrowotnych w populacji ogólnej1. Schorzenie to, charakteryzujące się niekontrolowanym wydobywaniem się stolca lub gazów, dotyka znacznie większej liczby osób, niż wskazują oficjalne statystyki medyczne. Główną przyczyną tego stanu rzeczy jest społeczne tabu związane z problemami jelitowymi oraz niechęć pacjentów do omawiania tej kwestii z personelem medycznym2.
Według najnowszych badań epidemiologicznych, nietrzymanie stolca występuje u 7-15% populacji zachodniej13. W Stanach Zjednoczonych szacuje się, że problem ten dotyka około 18 milionów dorosłych mieszkających we własnych domach4. Badania przeprowadzone w różnych krajach pokazują znaczne różnice w częstości występowania – od 2% w niektórych populacjach do nawet 35% w grupach wysokiego ryzyka5.
Różnice związane z wiekiem i płcią
Wiek stanowi najsilniejszy czynnik ryzyka rozwoju nietrzymania stolca6. Częstość występowania wzrasta systematycznie wraz z wiekiem – od zaledwie 2,6% u osób w wieku 20-29 lat do ponad 15% u pacjentów powyżej 70. roku życia4. U osób powyżej 65. roku życia problem może dotyczyć nawet jednej na cztery osoby6.
Tradycyjnie uważano, że nietrzymanie stolca częściej dotyka kobiety, głównie z powodu urazów porodowych. Jednak najnowsze badania epidemiologiczne pokazują, że różnice między płciami są mniejsze niż wcześniej sądzono67. W niektórych badaniach częstość występowania u mężczyzn była nawet wyższa niż u kobiet, co może wynikać z większej niechęci mężczyzn do zgłaszania tego typu problemów7.
Specyficzne grupy ryzyka
Szczególnie wysoką częstością występowania nietrzymania stolca charakteryzują się mieszkańcy placówek opieki długoterminowej. W domach opieki problem ten może dotyczyć nawet 70% mieszkańców68, podczas gdy wśród pacjentów hospitalizowanych szacunki wskazują na częstość do 33%6. Nietrzymanie stolca jest drugą najczęstszą przyczyną skierowania do domu opieki w Stanach Zjednoczonych8.
Kobiety w okresie poporodowym stanowią kolejną grupę szczególnego ryzyka. W pierwszych 3-6 miesiącach po porodzie, niezależnie od sposobu rozwiązania, nietrzymanie stolca może dotyczyć 13-25% kobiet9. U kobiet częstość występowania osiąga szczyt w piątej dekadzie życia (22%) i utrzymuje się na podobnym poziomie do dziewiątej dekady10.
Różnice etniczne i regionalne
Badania epidemiologiczne ujawniają istotne różnice w częstości występowania nietrzymania stolca między różnymi grupami etnicznymi. W Stanach Zjednoczonych osoby pochodzenia latynoskiego wykazują najwyższą częstość występowania i najcięższą postać schorzenia spośród wszystkich grup etnicznych6.
Międzynarodowe badania pokazują znaczną zmienność regionalną. W Australii częstość występowania wynosi 15%, w Nowej Zelandii 12,4%, w Hiszpanii 10,8%, a w Korei Południowej 6,4%7. W Meksyku, według badania SIGAME, problem dotyka 4,7% populacji ogólnej5. W Japonii częstość występowania u osób powyżej 65. roku życia wynosi 8,7% u mężczyzn i 6,6% u kobiet11.
Częstość epizodów i typy nietrzymania stolca
Analiza częstości epizodów pokazuje, że 2,7% dorosłych doświadcza nietrzymania stolca co najmniej raz w tygodniu4. W badaniu obejmującym około 6000 respondentów z USA, Wielkiej Brytanii i Kanady, 16% zgłosiło występowanie nietrzymania stolca, a 5% (jeden na 20 respondentów) doświadczyło epizodów w ciągu ostatnich 7 dni68.
Pod względem rodzaju wydobywającego się materiału, najczęstsze jest nietrzymanie stolca płynnego (6,2% populacji), następnie śluzu (3,1%), a najrzadsze – stolca uformowanego (1,6%)412. Ta specyfika ma istotne znaczenie dla planowania leczenia i oceny rokowania Zobacz więcej: Typy nietrzymania stolca i częstość epizodów – analiza epidemiologiczna.
Konsekwencje społeczne i ekonomiczne
Nietrzymanie stolca niesie ze sobą ogromne konsekwencje społeczne i ekonomiczne. Rocznie w Stanach Zjednoczonych wydaje się ponad 400 milionów dolarów na pieluchy dla dorosłych przeznaczone do kontrolowania nietrzymania moczu i stolca9. Problem ten jest drugą najczęstszą przyczyną umieszczenia w placówkach opieki długoterminowej9.
Wpływ na jakość życia pacjentów jest devastujący – schorzenie prowadzi do izolacji społecznej, ograniczenia aktywności zawodowej i społecznej oraz pogorszenia relacji międzyludzkich113. Szczegółowe dane dotyczące wpływu na różne aspekty życia pacjentów oraz specyficzne czynniki ryzyka w różnych grupach populacyjnych omówiono w dalszych częściach Zobacz więcej: Czynniki ryzyka i grupy szczególnie narażone na nietrzymanie stolca.
