Nowe strategie prewencyjne w neuroblastoma – badania i perspektywy

Pomimo znaczących postępów w leczeniu neuroblastoma, poszukiwanie nowych strategii prewencyjnych pozostaje priorytetem współczesnej onkologii dziecięcej. Bardzo mało wiadomo o czynnikach prowadzących do rozwoju nowotworów u dzieci¹. Ogólna strategia badawcza polega na analizie mechanizmów inicjacji i progresji nowotworu oraz wykorzystaniu tych informacji do opracowania skuteczniejszych metod leczenia i strategii prewencyjnych dla nowotworów dziecięcych¹.

Badania nad mechanizmami molekularnymi inicjacji

Neuroblastoma powstaje z powodu defektów w różnicowaniu neuronów współczulnych podczas rozwoju płodowego¹. Obecne badania koncentrują się na lepszym zrozumieniu molekularnych podstaw inicjacji nowotworów embrionalnych oraz modelowaniu molekularnym tego procesu¹. Kluczowym elementem jest charakteryzacja nowych małych cząsteczek, które przezwyciężają oporność na śmierć komórkową inicjowaną przez MYCN w komórkach embrionalnych, jako strategii prewencji nowotworów dziecięcych¹.

Badania obejmują również identyfikację i celowanie w nowe czynniki onkogenne genu MYCN w leczeniu neuroblastoma¹. MYCN jest głównym onkogenem w neuroblastoma, który kontroluje poziomy poliamin w komórkach nowotworowych, napędzając wzrost i proliferację komórek neuroblastoma². Odkrycie tego połączenia daje naukowcom potencjalną terapeutyczną „drogę wejścia” do zakłócania wzrostu komórek nowotworowych po raz pierwszy².

Rola czynników środowiskowych w okresie prenatalnym

Badania wskazują na znaczenie czynników środowiskowych w okresie prenatalnym i okołoporodowym dla rozwoju neuroblastoma. Identyfikacja czynników w środowisku przed- i okołoporodowym, które mogą reprezentować prenatalne pochodzenie nowotworów dziecięcych, stanowi ważny kierunek badań¹. Najnowsze odkrycia laboratoryjne i współpracowników sugerują, że czynniki środowiskowe takie jak wysoka masa urodzeniowa, niektóre suplementy diety matki oraz narażenie na tlenek azotu w wieku noworodkowym są związane ze zwiększonym występowaniem nowotworów dziecięcych³.

Obecne badania obejmują ocenę wpływu suplementów diety, hormonów i witamin podczas ciąży na inicjację i rozwój neuroblastoma u potomstwa myszy³. Dodatkowo, naukowcy starają się zrozumieć inicjację i rozwój neuroblastoma w obecności lub nieobecności różnych czynników środowiskowych, wykorzystując linie komórkowe i neurosfery³.

Potencjał nutraceutyków w prewencji

Rosnące zainteresowanie potencjałem składników odżywczych w zapobieganiu nowotworom i redukcji złośliwości doprowadziło do identyfikacji kilku nutraceutyków, w tym resweratrolu, kurkuminy i składników molekularnych czosnku, które wraz z określonymi witaminami mogą pomóc w zapobieganiu rozwojowi neuroblastoma⁵. Specyficzne nutraceutyki i witaminy hamujące neuroblastoma mogą wzmocnić prewencyjny wpływ żywienia matki i karmienia piersią na rozwój i wczesną progresję neuroblastoma⁵.

Ostatnie zainteresowanie skupiło się również na terapeutycznych i prewencyjnych właściwościach przeciwnowotworowych naturalnych związków dietetycznych⁶. Doprowadziło to do identyfikacji kilku nutraceutyków i witamin o potężnej aktywności hamującej nowotwory, sugerując, że suplementacja diety przeciwnowotworowymi nutraceutykami i witaminami może nie tylko poprawić prewencję nowotworów, ale także hamować ich progresję⁶.

Znaczenie suplementacji matczynej

Biorąc pod uwagę, że skuteczne wyleczenie zaawansowanego neuroblastoma jest bardzo trudne, najnowsze wysiłki badawcze zaczęły także skupiać się na potencjale matczynych suplementów nutraceutycznych i witaminowych w zapobieganiu rozwojowi neuroblastoma i hamowaniu wczesnej progresji neuroblastoma⁶. Suplementy multiwitaminowe stosowane w ciąży zawierają kwas foliowy, witaminę C, witaminę E, witaminę A, β-karoten oraz minerały takie jak żelazo, wapń i magnez⁷.

Suplementy zawierające witaminę A i kwas foliowy wykazują potencjał zmniejszenia częstości występowania neuroblastoma nawet o 30-40%⁷. Dlatego retinoidy raczej niż witamina A zostały zalecone przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) jako składnik suplementów multiwitaminowych dla promocji zdrowia płodu i niemowlęcia oraz zmniejszenia ryzyka neuroblastoma u kobiet w ciąży⁷.

Innowacyjne cele terapeutyczne

Szybka redukcja czasu między kolejnymi nawrotami wynika z ciągłego nabywania zmian genetycznych w niezróżnicowanych lub słabo zróżnicowanych nowotworach⁸. Dlatego kluczowe jest identyfikowanie nowych i skutecznych strategii chemoprewencyjnych w celu opóźnienia lub zapobiegania tym nabytym zjawiskom i/lub transformacji linijnej w komórkach neuroblastoma, a tym samym przeciwdziałanie ewolucji nowotworu w chorobę progresywną⁸.

Naukowcy na całym świecie podejmują aktywne wysiłki w celu identyfikacji nowych środków chemoprewencyjnych, określenia ich mechanizmów działania oraz oceny ich korzyści klinicznych⁹¹⁰. Światowe wysiłki koncentrują się na identyfikacji wiodących środków chemoprewencyjnych oraz opracowaniu nowych i ulepszonych strategii chemoprewencyjnych dla neuroblastoma wysokiego ryzyka⁹¹⁰.

Ograniczenia w screeningu i wczesnym wykrywaniu

Screening neuroblastoma w próbie wcześniejszej diagnostyki pacjentów wysokiego ryzyka w przebiegu choroby ujawnił wielu pacjentów z chorobą niskiego ryzyka, ale nie miał wpływu na wyniki w chorobie wysokiego ryzyka¹¹. To pokazuje, że proste podejścia screeningowe nie są skuteczne w poprawie rokowania w najbardziej agresywnych formach neuroblastoma, co podkreśla potrzebę bardziej zaawansowanych strategii prewencyjnych.

Globalne wysiłki badawcze

Pomimo poważnych wysiłków skupionych na identyfikacji środków chemoprewencyjnych dla śmiertelnego neuroblastoma, kliniczne zastosowanie tych środków pozostaje ograniczone, głównie z powodu braku wszechstronnego i zestawionego zrozumienia osiągniętych dotychczas wyników⁸. Dlatego tak ważne jest systematyczne gromadzenie i analiza danych z różnych badań nad strategiami prewencyjnymi.

Identyfikacja skutecznej strategii chemoprewencyjnej ma kluczowe znaczenie dla pacjentów z neuroblastoma wysokiego ryzyka, szczególnie tych z agresywną chorobą przerzutową i/lub z chorobą progresywną oporną na leczenie¹². Skuteczna strategia chemoprewencyjna jest niezbędna, jeśli mamy skutecznie leczyć neuroblastoma progresywną oporną na terapię¹³.

Perspektywy rozwoju nowych terapii

Wykorzystanie nowych matczynych suplementów zawierających nutraceutyki i witaminy hamujące neuroblastoma ma potencjał nie tylko zapobiegania rozwojowi neuroblastoma, ale także wzmacniania spontanicznej regresji neuroblastoma i ograniczania wczesnej progresji neuroblastoma podczas rozwoju płodowego i wczesnego dzieciństwa⁷. To holistyczne podejście do prewencji, rozpoczynające się już w okresie prenatalnym, może znacząco zmienić epidemiologię tego trudnego schorzenia.

Przyszłość prewencji neuroblastoma leży w połączeniu różnych strategii: od lepszego zrozumienia mechanizmów molekularnych, przez identyfikację i eliminację czynników ryzyka środowiskowego, aż po opracowanie skutecznych środków chemoprewencyjnych. Tylko takie wszechstronne podejście może przynieść przełom w zapobieganiu tej ciężkiej chorobie nowotworowej u dzieci.