Kontrola bólu i zarządzanie objawami w kostniakomiąsiaku

Kontrola bólu stanowi najważniejszy priorytet w leczeniu pacjentów z kostniakomiąsiakiem¹. Ból jest zazwyczaj najczęstszym objawem u osób z kostniakomiąsiakiem i stanowi znaczące zagrożenie dla jakości życia, jeśli nie jest odpowiednio zarządzany². Aby utrzymać wysoką jakość życia podczas leczenia, kluczowe znaczenie ma zapobieganie i/lub zmniejszenie objawów choroby oraz skutków ubocznych leczenia².

Charakterystyka bólu w kostniakomiąsiaku

Główną troską pacjentów z kostniakomiąsiakiem jest ból, który ma charakter silny i może często postępować do bólu spoczynkowego i nocnego³. Ciśnienie nadmiernego zagęszczenia nieprawidłowych komórek nowotworowych powoduje ból i zwiększa prawdopodobieństwo złamania³. Kostniakomiąsak może być bardzo bolesny, a jeśli pies ma kostniakomiąsiak kończyny, można zauważyć kulenie lub wyraźny obrzęk⁴.

Ból kostny może powodować początkową prezentację u 5-12% pacjentów i jest związany z gorszym rokowaniem⁵. Pacjenci zazwyczaj zgłaszają się z bólem, obrzękiem, zlokalizowanym powiększeniem kończyny i czasami złamaniem patologicznym⁶. Objawy kostniakomięsiaka obejmują obrzęk nad kością lub kostną częścią ciała oraz ból stawów⁷.

Farmakologiczne metody kontroli bólu

Ból pooperacyjny jest do pewnego stopnia przewidywalny. Schemat leczenia bólu często obejmuje analgezję dożylną lub zewnątrzoponową². Najskuteczniejsze strategie łagodzenia bólu często łączą leki przeciwbólowe z bisfosfonianami i/lub radioterapią⁸. Jeśli wybiera się podejście paliatywne, zarządzanie powinno koncentrować się na skutecznej wielomodalnej analgezji⁸.

Odpowiednia kontrola bólu ma najwyższe znaczenie i należy omówić odpowiednie plany terapii przed- i pooperacyjnej oraz zarządzania bólem z lekarzem weterynarii⁴. Samarium to radioaktywny lek, który jest skierowany na obszary, gdzie rosną komórki kostne, w tym komórki nowotworowe. Ten lek pomaga w łagodzeniu bólu spowodowanego nowotworem kości⁹.

Ból związany z postępującą chorobą

Ból spowodowany postępującą chorobą stanowi skomplikowaną kwestię wymagającą współpracy ze specjalistami¹⁰. Rokowanie dla kostniakomięsiaka psów, gdy leczony w warunkach paliatywnych, jest ogólnie ostrożne do złego, z medianą czasu przeżycia w regionie trzech do czterech miesięcy⁸. Zarządzanie powinno koncentrować się na zapewnieniu komfortu i jakości życia pacjenta.

Radioterapia jest również używana do leczenia bólu i kontroli objawów kostniakomięsiaka, który przerzucił się lub powrócił¹¹. Paliatywna radioterapia jest przeznaczona głównie jako leczenie zarządzania bólem¹². Radioterapia ma ograniczoną rolę w leczeniu przerzutowego kostniakomięsiaka, ale może być wskazana dla łagodzenia objawów u pacjentów z nieresekcyjnymi zmianami¹³.

Niefarmakologiczne metody wsparcia

Fizjoterapia i rehabilitacja stanowią integralną część powrotu do codziennych czynności po leczeniu kostniakomięsiaka¹⁴. Doświadczeni fizjoterapeuci i terapeuci zajęciowi będą pracować z dzieckiem po operacji, aby przywrócić mu funkcjonowanie w codziennym życiu¹⁵. Powrót do zdrowia jest różny dla każdej osoby, w zależności od zaawansowania choroby, rodzaju leczenia i wielu innych czynników¹⁴.

Podczas gdy większość psów ma dobrą mobilność po amputacji, zwierzę może potrzebować dodatkowego wsparcia. Należy rozważyć fizjoterapię i rehabilitację oraz terapie komplementarne, takie jak akupunktura i masaż¹⁶. Psy niezwykle dobrze przystosowują się po amputacji. Powrót do zdrowia jest zwykle szybki, w ciągu kilku tygodni¹⁶.

Monitorowanie i ocena bólu

Częsta ocena bólu i podawanie zaleconych leków jest konieczne¹⁷. Pielęgniarki odgrywają kluczową rolę w ocenie i zarządzaniu bólem u pacjentów onkologicznych. Mogą podawać leki takie jak ondansetron w celu pomocy przy skutkach ubocznych, takich jak nudności, lub mogą pomóc w uspokojeniu, głębokim oddychaniu lub wyobrażeniach kierowanych dla niespokojnych pacjentów przed dostępem do portu¹⁷.

Zarządzanie bólem jest również ważne w tym czasie i częsta ocena oraz podawanie zaleconych leków jest konieczne¹⁷. Pacjenci w tym czasie często wymagają opieki o wysokiej ostrości. Będą musieli być ściśle monitorowani pod kątem objawów infekcji, zakrzepów krwi lub nadmiernego krwawienia oraz odpowiedniego gojenia się ran¹⁷.

Skutki uboczne związane z leczeniem

Pacjenci z kostniakomiąsiakiem mogą doświadczać zagrożenia ochrony związanego z lekami przeciwnowotworowymi, które mogą osłabiać układ odpornościowy i zwiększać ryzyko infekcji¹⁸. Skutki uboczne są częste i liczne w przypadku tych środków i obejmują nudności i wymioty z ifofamidu i doksorubicyny, często zarządzane ondansetronem, difenhydraminą, lorazepamem, a czasami deksametazonem¹⁹.

Kostniakomiąsak i jego leczenie mogą prowadzić do krótkoterminowych i długoterminowych powikłań, w tym złamań kości, infekcji ran i powolnego gojenia, problemów z przeszczepem kości dawcy lub protezą, skutków ubocznych chemioterapii, takich jak anemia, krwawienia, uszkodzenia nerek, wątroby lub serca, utrata słuchu i wyższe ryzyko innych nowotworów²⁰.

Holistyczne podejście do zarządzania objawami

Utrzymanie lub odzyskanie dobrej jakości życia jest istotne przed, podczas i po leczeniu kostniakomięsiaka. Nie chodzi tylko o opiekę nad zdrowiem fizycznym – zdrowie psychiczne i emocjonalne jest równie ważne. Dostawca zdrowia psychicznego lub terapeuta może pomóc²¹. Można złagodzić stres choroby, dołączając do grupy wsparcia dla chorych na nowotwór. Dzielenie się z innymi, którzy mają wspólne doświadczenia i problemy, może pomóc pacjentowi i jego rodzinie nie czuć się samotnie²².

Zarządzanie bólem jest zawsze częścią planu opieki, a zespół jest tutaj, aby pomóc i wspierać właścicieli na każdym kroku, w tym w decyzjach dotyczących końca życia²³. Celem leczenia dla każdego pacjenta jest pomoc każdemu zwierzęciu w życiu najdłuższym i najlepszej jakości życiem możliwym pomimo zarówno nowotworu, jak i leczenia²³.