Kamica pęcherza moczowego stanowi stosunkowo niewielki odsetek wszystkich przypadków kamicy układu moczowego, jednak jej wpływ na zdrowie publiczne jest znaczący12. Choć kamienie pęcherzowe stanowią jedynie około 5% wszystkich kamieni układu moczowego, to odpowiadają za aż 8% zgonów związanych z kamicą w krajach rozwiniętych12.
Różnice płciowe w występowaniu kamicy pęcherzowej
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech epidemiologicznych kamicy pęcherza moczowego jest wyraźna przewaga zachorowań u mężczyzn. Stosunek występowania u mężczyzn do kobiet wynosi od 4:1 do nawet 10:1123. Ta znacząca dysproporcja jest szczególnie widoczna u mężczyzn po 50. roku życia, co wiąże się głównie z problemami związanymi z przerostem gruczołu krokowego i wynikającymi z tego zaburzeniami odpływu moczu z pęcherza3.
W badaniu przeprowadzonym w Bagdadzie stosunek mężczyzn do kobiet z kamicą pęcherzową wynosił 7,2:1, co potwierdza globalny trend przewagi tej choroby u mężczyzn67. Również dane z Tajwanu pokazują, że 91,8% pacjentów hospitalizowanych z powodu kamicy pęcherzowej stanowili starsi mężczyźni8.
Rozkład wiekowy zachorowań
Epidemiologia kamicy pęcherza moczowego charakteryzuje się dwumodalnym rozkładem wiekowym, z wyraźnymi szczytami zachorowań w różnych grupach wiekowych12. Pierwszy szczyt występuje w wieku 3 lat u dzieci w krajach rozwijających się, natomiast drugi przypada na 60. rok życia u dorosłych123.
W krajach rozwiniętych, takich jak Stany Zjednoczone i Europa Zachodnia, kamica pęcherzowa dotyczy głównie dorosłych mężczyzn, zwykle powyżej 50. roku życia, z towarzyszącą niedrożnością ujścia pęcherza2. Średni wiek pacjentów hospitalizowanych z powodu kamicy pęcherzowej był znacznie wyższy niż średni wiek wszystkich pacjentów hospitalizowanych z powodu kamicy w innych lokalizacjach (66,2 ± 14,1 roku vs. 52,1 ± 14,2 roku)8.
Różnice geograficzne i trendy czasowe
Od XIX wieku częstość występowania pierwotnej kamicy pęcherza moczowego w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej systematycznie i znacząco maleje w wyniku poprawy diety, lepszego żywienia i kontroli infekcji2. Częstość występowania kamieni pęcherzowych stopniowo malała w ciągu ostatnich 100 lat w Europie, z bardziej stromym spadkiem w niektórych krajach azjatyckich, gdzie tendencja ta zmieniła się znacząco od lat 80. XX wieku910.
W krajach azjatyckich kamienie pęcherzowe stanowią od 3% do 15% wszystkich kamieni układu moczowego13. W badaniu przeprowadzonym na Tajwanie kamienie pęcherzowe stanowiły około 10,4% przypadków13, podczas gdy na Tajwanie wskaźnik hospitalizacji z powodu kamicy pęcherzowej wynosił 12,9 na 100 000 mieszkańców w 2010 roku8.
Częstość występowania w populacjach specjalnych
Niektóre grupy pacjentów wykazują znacznie wyższą częstość występowania kamicy pęcherzowej niż populacja ogólna. Kamienie pęcherzowe powstają u 3-4,7% mężczyzn poddawanych zabiegom chirurgicznym z powodu łagodnego przerostu prostaty14. Szczególnie wysokie ryzyko występuje u pacjentów z urazami rdzenia kręgowego – u 19-39% pacjentów z niepełnym uszkodzeniem ruchowym i u 36-67% z całkowitym uszkodzeniem ruchowym14.
U pacjentów z długotrwałymi cewnikami moczowymi kamienie pęcherzowe powstają w 2,2% przypadków14. Po powiększeniu pęcherza częstość tworzenia się kamieni wynosi 2-44% u dorosłych i 4-53% u dzieci14. Po cystoplastyce kamienie powstają po 24-31 miesiącach u dorosłych i po 25-68 miesiącach u dzieci14.
Trendy u dzieci
U dzieci ogólna częstość występowania kamicy pęcherzowej również maleje, głównie dzięki poprawie opieki prenatalnej i postnatalnej, a także ogólnej poprawie wsparcia żywieniowego noworodków3. Kamica pęcherzowa u dzieci jest rzadka na Tajwanie, z częstością występowania wynoszącą jedynie 0,047%8.
Czynniki wpływające na epidemiologię
Ogólna częstość występowania kamicy pęcherzowej u dorosłych wydaje się maleć w krajach rozwiniętych, prawdopodobnie dzięki powszechnemu stosowaniu leków na przerost gruczołu krokowego, takich jak alfa-adrenolityki i inhibitory 5-alfa-reduktazy3. Czynniki takie jak geografia, status społeczno-ekonomiczny i nawyki żywieniowe mają znaczący wpływ na częstość występowania kamicy w danej populacji1015.
Niestety, światowe dane są niewystarczające, aby zapewnić definitywny i dokładny obraz częstości występowania kamicy pęcherzowej, głównie z powodu słabej dokumentacji szpitalnej w rozwijających się regionach świata11. Chociaż przeprowadzono kilka badań w krajach o wysokiej częstości występowania tej choroby, raportowanie nie jest jednolite11.















