Zróżnicowanie geograficzne i klimatyczne kamicy nerkowej na świecie

Występowanie kamicy nerkowej wykazuje znaczące różnice geograficzne na całym świecie, które są ściśle powiązane z czynnikami klimatycznymi, środowiskowymi i kulturowymi¹. Te różnice regionalne mają fundamentalne znaczenie dla zrozumienia epidemiologii tej choroby i planowania działań profilaktycznych².

Globalne różnice w częstości występowania

Kamica nerkowa dotyka wszystkie grupy geograficzne, kulturowe i rasowe, jednak z bardzo różną intensywnością³. Ryzyko przez całe życie wynosi około 10-15% w krajach rozwiniętych, ale może sięgać nawet 20-25% na Bliskim Wschodzie³. Zwiększone ryzyko odwodnienia w gorącym klimacie, w połączeniu z dietą zawierającą 50% mniej wapnia i 250% więcej szczawianów w porównaniu do diet zachodnich, odpowiada za znacznie wyższe ryzyko w regionie Bliskiego Wschodu³.

Według globalnych danych, prawdopodobieństwo tworzenia kamieni różni się znacząco w różnych częściach świata: 1-5% w Azji, 5-9% w Europie, 13% w Ameryce Północnej i aż 20% w Arabii Saudyjskiej⁴. Choroba jest rzadka tylko w kilku obszarach, takich jak Grenlandia i obszary przybrzeżne Japonii⁵.

W krajach rozwijających się ogólna częstość występowania wynosi 0,5-1%, podczas gdy w krajach rozwiniętych sięga 2-13% z dużą różnorodnością między nimi⁴. Roczna zachorowalność w uprzemysłowionym świecie szacuje się na około 0,2%⁵.

Szczegółowa analiza regionalna

Bliski Wschód i Arabia Saudyjska: Region ten wykazuje najwyższe wskaźniki zachorowań na świecie. Arabia Saudyjska notuje częstość występowania na poziomie 20,1%⁶, co czyni ją krajem o najwyższej częstości występowania kamicy nerkowej na świecie. Wysokie wskaźniki w regionie (20-25%) wynikają głównie z gorącego klimatu i zwiększonych szans na odwodnienie⁷.

Ameryka Północna: W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie częstość występowania wynosi odpowiednio 13-15% i 12%⁷. W Ameryce Północnej i Europie roczna liczba nowych przypadków wynosi około 0,5%³. Częstość w populacji USA wzrosła z 3,2% do 5,2% od połowy lat 70. do połowy lat 90.³.

Europa: Europejskie kraje wykazują częstość występowania w zakresie 5-9%⁷. W ostatnich dekadach częstość występowania i zachorowalność na kamicę moczową znacznie wzrosły w Europie⁸. Kraje z udokumentowanym wzrostem częstości występowania obejmują Niemcy, Hiszpanię i Włochy, podczas gdy tylko Szkocja odnotowała niewielki spadek z 3,83% w 1977 roku do 3,5% w 1987 roku⁹.

Azja: Region azjatycki wykazuje stosunkowo niższe wskaźniki zachorowań – 1-5%⁴, choć niektóre kraje notują wzrost. W Chinach kontynentalnych łączna częstość występowania wynosi 7,54%, przy czym obserwuje się trend wzrostowy – z 5,95% w latach 1991-2000, przez 8,86% w latach 2001-2010, do 10,63% od 2011 roku¹⁰.

Charakterystyka „pasa kamiennego” w USA

W Stanach Zjednoczonych istnieje charakterystyczny „pas kamienny” obejmujący stany południowo-wschodnie¹¹. Kamica nerkowa jest dwukrotnie częstsza w południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych, ponieważ cieplejszy klimat prawdopodobnie prowadzi do zwiększonego pocenia się, niezauważalnej utraty płynów i zmniejszonej produkcji moczu¹¹.

Badania wykazały zwiększoną częstość występowania w USA od północy na południe i od zachodu na wschód, przy czym najwyższa częstość występuje w regionie południowo-wschodnim¹². Stany Karoliny Północnej, Karoliny Południowej, Georgii, Alabamy, Missisipi i Tennessee są uważane za pas kamienny¹³. Temperatura otoczenia i poziom nasłonecznienia jako czynniki ryzyka kamieni oraz różnice w ekspozycji na temperaturę, nasłonecznienie i napoje są również odpowiedzialne za zmienność geograficzną¹³.

Wpływ czynników klimatycznych i środowiskowych

Czynniki geograficzne, klimatyczne i sezonowe odgrywają rolę w kamiogenezie, ponieważ kamienie nerkowe są częstsze w regionach subtropikalnych niż w chłodnych regionach różnych krajów². W krajach tropikalnych wszystkie te czynniki ryzyka są bardziej niekorzystne i również odnotowano wysoką częstość kamicy nerkowej².

Częstość występowania kamieni moczowych jest wyższa u osób mieszkających w obszarach górskich, pustynnych lub tropikalnych¹⁴. Częstość występowania kamicy nerkowej wykazała znaczne różnice w różnych obszarach geograficznych Włoch – wskaźnik jest wyższy w południowych Włoszech i na wyspach, w średnich wartościach w regionach centralnych i znacznie niższy w północnych Włoszech¹⁴.

Globalnie występowanie kamici nerkowej wzrasta, szczególnie wśród kobiet w wieku dojrzewania, i dotyka około 9%, czyli 1 na 11 osób w Stanach Zjednoczonych¹⁵. Geograficzny rozkład tworzenia się kamieni nerkowych jest szeroko opisywany, przy czym obszary o gorącym lub suchym klimacie, takie jak pustynie lub obszary tropikalne, wykazują zwiększoną częstość występowania¹².

Specyficzne przykłady regionalne

Japonia: W Japonii przekrojowe badanie populacji wykazało wzrost rocznej ogólnej zachorowalności na kamicę nerkową z 54,2 na 100 000 populacji w 1965 roku do 114,3 na 100 000 populacji w 2005 roku¹⁶. Minimum 5,4% populacji miało przynajmniej jeden raz kamicę nerkową w swoim życiu według danych z ogólnokrajowego badania kamicy nerkowej z lat 1995-1987⁷.

Korea Południowa: W analizie bazy danych Health Insurance and Review and Assessment Service-National Patient Sample, która jest reprezentatywna dla populacji koreańskiej, ogólna roczna zachorowalność na kamicę nerkową szacowana była na około 457 na 100 000 populacji¹⁷.

Tajwan: W Tajwanie populacyjna analiza przy użyciu bazy danych Longitudinal Health Insurance Database 2005 wykazała, że częstość występowania w 2010 roku wynosiła 9,0%, 5,8% i 7,4% odpowiednio u mężczyzn, kobiet i ogółem¹⁶.

Chiny: W regionie Shunyi w Pekinie częstość występowania kamicy nerkowej wynosiła 3,61%¹⁸. Ogólna częstość występowania w Chinach kontynentalnych wynosi 7,54%, przy czym częstość wzrasta z wiekiem i jest wyższa u mężczyzn (10,34%) niż u kobiet (6,62%)¹⁰.

Czynniki wpływające na różnice regionalne

Różnice regionalne w występowaniu kamicy nerkowej wynikają z kombinacji czynników środowiskowych i genetycznych. Zdolność jednostek do przenoszenia wewnętrznych genetycznych skłonności do tworzenia kamieni moczowych z obszaru na obszar sprawia jednak, że główne tendencje przyczyniające się do kamicy moczowej znajdują się w jednostce¹⁴.

Rodzaje tworzonych kamieni zależą głównie od składu moczu, który z kolei odzwierciedla rodzaj diety spożywanej w danych krajach¹⁴. Obszary tropikalne wpływają na częstość i wpływ kamieni moczowych, ale stanowi to aspekt czynników środowiskowych nałożonych na czynniki wewnętrzne².

Relacje między czynnikami ryzyka wewnętrznymi lub genetycznymi a zewnętrznymi lub środowiskowymi są istotne w genezie kamicy nerkowej². Chociaż wiedza na temat pierwszych rośnie, wydaje się, że te drugie bardziej determinują zwiększoną częstość występowania na świecie².