Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneRóżnicowanie diagnostyczne halucynacji słuchowych stanowi jeden z największych wyzwań w psychiatrii ze względu na szerokie spektrum możliwych przyczyn tego zjawiska1. Halucynacje słuchowe i inne halucynacje występują ze względnie wysoką częstością w wielu różnych stanach i nie są patognomoniczne dla żadnego konkretnego zaburzenia (włącznie z schizofrenią)2.
Zaburzenia ze spektrum schizofrenii
Schizofrenia pozostaje najczęściej kojarzoną z halucynacjami słuchowymi chorobą psychiczną. Około 75% osób z schizofrenią doświadcza halucynacji słuchowych, zwykle słysząc głosy3. Szacuje się, że od 70% do 80% osób z schizofrenią słyszy głosy, które mogą wzywać ich po imieniu, kłócić się, grozić, wydawać się pochodzić ze źródeł wewnętrznych lub zewnętrznych, zaczynać się nagle i nasilać4.
W zaburzeniu schizoafektywnym pacjenci mogą mieć charakterystyki zarówno manii (typ bipolarny), jak i poważnego zaburzenia nastroju (typ depresyjny)5. Zgodnie z kryteriami DSM-5 dla diagnozy schizofrenii objawy muszą utrzymywać się przez co najmniej sześć miesięcy i powodować znaczne trudności w jednej lub więcej głównych zdolnościach funkcjonalnych5.
Zaburzenia afektywne
Zaburzenia nastroju, takie jak zaburzenie dwubiegunowe i poważna depresja, również są znane z korelacji z halucynacjami słuchowymi, ale mają tendencję do bycia łagodniejszymi niż ich odpowiednik wywołany psychozą7. W przypadku depresji psychotycznej pacjent prawdopodobnie będzie miał obniżoną energię oraz urojenia lub halucynacje zgodne z poważną depresją, takie jak głosy wzmacniające poczucie winy lub bezwartości pacjenta5.
W zaburzeniu dwubiegunowym typu I halucynacje są możliwe zarówno w przypadku manii, jak i depresji. W zaburzeniu dwubiegunowym typu II halucynacje mogą występować tylko podczas fazy depresyjnej8. Zaburzenie dwubiegunowe, które prezentuje się z halucynacjami lub urojeniami, może również prowadzić do diagnozy zaburzenia dwubiegunowego z cechami psychotycznymi8.
Inne zaburzenia psychiatryczne
Szeroko uznane jest, że halucynacje słuchowe mogą towarzyszyć praktycznie wszystkim zaburzeniom psychiatrycznym, włączając zaburzenie osobowości borderline i zaburzenie tożsamości dysocjacyjnej (40%), depresję unipolarną i zaburzenie dwubiegunowe (45%), zaburzenia lękowe (14%), autyzm (6%) oraz zespół stresu pourazowego (15%)1.
Badania pokazują, że między 26% a 54% osób z zaburzeniem osobowości borderline doświadcza halucynacji, urojeń lub innych rodzajów psychoz9. Halucynacje słowno-słuchowe (takie jak słyszenie głosów) są związane z doświadczeniami dysocjacji i traumy z dzieciństwa u młodych ludzi z zaburzeniem osobowości borderline10.
Przyczyny organiczne i neurologiczne
Wiele stanów medycznych i zdrowia psychicznego, które mogą powodować halucynacje, może szybko stać się stanami nagłymi12. Halucynacje słuchowe są znane z manifestacji w wyniku intensywnego stresu, deprywacji snu i używania narkotyków7. Wysokie spożycie kofeiny zostało powiązane ze wzrostem prawdopodobieństwa doświadczania halucynacji słuchowych7.
Stany medyczne wpływające na centralny układ nerwowy, takie jak guzy mózgu, delirium, demencja, padaczka i inne zaburzenia napadowe oraz udar, mogą być związane ze słyszeniem głosów13. Wiele chorób fizycznych, takich jak wysoka gorączka i infekcje, choroby serca, guzy mózgu, alkoholizm, choroba tarczycy, cukrzyca typu 2 oraz nadciśnienie może powodować słyszenie głosów14.
Demencja i choroby neurodegeneracyjne
Demencja może powodować halucynacje u danej osoby lub sprawiać, że widzi rzeczy, których tam nie ma. Jest to najczęstsze u osób żyjących z demencją z ciałkami Lewy’ego, chociaż inne typy demencji mogą również powodować halucynacje15. Niektórzy ludzie z demencją będą mieli halucynacje w różnych zmysłach, na przykład: halucynacje słuchowe – słyszenie rzeczy, których tam nie ma, takich jak głosy lub kroki16.
W chorobie Parkinsona między 20-40% osób zgłasza doświadczenie halucynacji lub urojeń17. Słyszenie głosów lub dźwięków, które nie są rzeczywiste, jest mniej powszechne, ale jest zgłaszane przez niewielki procent osób z chorobą Parkinsona17.
Przyczyny związane z substancjami
Używanie narkotyków na ulicy jest najczęstszą medyczną przyczyną ostrej psychozy18. Osoby bez jakiejkolwiek choroby psychiatrycznej mogą słyszeć głosy, włączając te pod wpływem substancji zmieniających umysł, takich jak konopie, kokaina, amfetaminy i PCP19.
Odstawienie alkoholu może powodować halucynacje, szczególnie u osób, które doświadczają ciężkiego zespołu odstawiennego zwanego delirium tremens20. Diagnoza i leczenie mogą być skomplikowane przez nadużywanie substancji. Osoby z schizofrenią są narażone na większe ryzyko zaburzeń związanych z substancjami niż populacja ogólna21.
Doświadczenia niekliniczne
Nie wszystkie halucynacje słuchowe są związane z zaburzeniem psychiatrycznym lub problemem medycznym22. Badania pokazują, że od 10% do 40% osób bez choroby psychiatrycznej zgłasza doświadczenia halucynacyjne w modalności słuchowej23. Słyszenie głosów może być objawem niektórych problemów zdrowia psychicznego, ale nie każdy, kto słyszy głosy, jest chory24.
Badania epidemiologiczne szacowały częstość występowania halucynacji słuchowych na poziomie między 5 a 28% w populacji ogólnej25. Jedno badanie z 2015 roku z Europy wykazało, że 7,3% osób zgłosiło doświadczenie słyszenia głosów przez całe życie26.
Specjalne populacje
U dzieci halucynacje mogą występować jako część normalnego rozwoju lub mogą być oznaką problemów emocjonalnych27. W niektórych przypadkach halucynacje mogą wystąpić jako oznaka choroby psychiatrycznej, takiej jak psychoza, lub innych poważnych problemów medycznych27. Obecność halucynacji słuchowych w dzieciństwie jednocześnie wiąże się z depresją i lękiem25.
Podczas epizodu psychozy okołoporodowej kobiety mają urojenia, halucynacje lub zdezorganizowaną mowę i mogą mieć halucynacje mówiące im, żeby skrzywdzić lub zabić swoje dziecko5. Wielu nowych rodziców zmaga się z depresją i lękiem poporodowym. Rzadziej niektórzy doświadczają psychozy poporodowej, która może powodować halucynacje20.
Znaczenie dokładnego różnicowania
We wszystkich przypadkach dokładna diagnoza ma kluczowe znaczenie, ponieważ uporczywe halucynacje słuchowe jako część zaburzenia psychotycznego mogą być dobrym wskazaniem do stosowania leków przeciwpsychotycznych, podczas gdy uporczywe halucynacje słuchowe przy braku takiego zaburzenia prawdopodobnie nie są2. Zwyczajowa konceptualizacja halucynacji słuchowych jako pewnego znaku zaburzenia ze spektrum schizofrenii jest szczególnie dobrym przykładem tego problemu, chociaż pierwotna diagnoza zaburzenia psychotycznego nie jest uzasadniona dla wszystkich osób niepokojących się uporczywymi halucynacjami2.
