Ekstrofia pęcherza moczowego, znana również jako wynicowanie pęcherza moczowego, to jedna z najpoważniejszych wrodzonych wad układu moczowo-płciowego1. Schorzenie to charakteryzuje się spektrum objawów, które są widoczne już w momencie narodzin dziecka i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej2.
Główne objawy ekstrofii pęcherza moczowego
Najważniejszym i najbardziej charakterystycznym objawem ekstrofii pęcherza jest widoczny pęcherz moczowy na powierzchni brzucha dziecka3. Pęcherz przybiera postać mięsistej, czerwonej masy wystającej z okolicy nadłonowej, która jest ciągle zwilżona moczem1. Ta charakterystyczna struktura ma jasnoróżowy kolor i kształt przypominający trójkąt45.
Dzieci z ekstrofią pęcherza doświadczają całkowitego nietrzymania moczu, co oznacza, że nie mogą kontrolować przepływu moczu6. Mocz stale wycieka z odsłoniętego pęcherza, powodując podrażnienia skóry wokół tej okolicy78. Problem ten dotyka około 80% pacjentów z ekstrofią pęcherza8.
Nieprawidłowości w budowie narządów płciowych
Ekstrofia pęcherza zawsze współwystępuje z epispadią, czyli wadą rozwojową cewki moczowej910. U chłopców objawia się to nieprawidłowym umiejscowieniem ujścia cewki moczowej – zamiast na końcu prącia, znajduje się ono na jego górnej powierzchni11. Dodatkowo prącie może być krótsze niż normalnie, szersze i zakrzywione ku górze1213. Jądra mogą nie znajdować się w prawidłowej pozycji w mosznie14.
U dziewczynek ekstrofia pęcherza powoduje rozdzielenie łechtaczki i warg sromowych mniejszych1314. Ujście cewki moczowej może być umiejscowione między rozdzieloną łechtaczką a wargami sromowymi mniejszymi11. Pochwa i cewka moczowa są zwykle krótsze niż normalnie13, podczas gdy macica, jajowody i jajniki rozwijają się prawidłowo14.
Zmiany w układzie kostnym i mięśniowym
Charakterystyczną cechą ekstrofii pęcherza jest rozdzielenie kości łonowych, które normalnie łączą się w środkowej linii ciała1113. To rozdzielenie powoduje, że biodra są skręcone na zewnątrz, co może wpływać na sposób chodzenia dziecka11. Małe dzieci z ekstrofią pęcherza mogą chodzić z nogami lekko skręconymi na zewnątrz, ale ten problem zwykle poprawia się z wiekiem15.
Dodatkowo u dzieci z tą wadą występują nieprawidłowości w budowie mięśni brzusznych16. Mięśnie proste brzucha biegną w przeciwnych kierunkach zamiast spotykać się w linii środkowej17, co może prowadzić do osłabienia ściany brzusznej.
Problemy układu moczowego i powikłania
Dzieci z ekstrofią pęcherza często cierpią na pęcherzowo-moczowodowy refluks (VUR), stan w którym mocz płynie w niewłaściwym kierunku – z pęcherza z powrotem do moczowodów prowadzących do nerek914. Ten problem może rozwinąć się po zamknięciu pęcherza podczas operacji14 i dotyczy znacznej części pacjentów po rekonstrukcji18. Szczegółowe informacje na temat różnych rodzajów powikłań omówiono w Zobacz więcej: Powikłania i zaburzenia towarzyszące ekstrofii pęcherza moczowego.
Częstym problemem są również zakażenia układu moczowego, które dotykają około 50-70% pacjentów z ekstrofią pęcherza8. Odsłonięty pęcherz jest narażony na działanie patogenów bez żadnej ochrony, co znacznie zwiększa ryzyko infekcji19.
Inne nieprawidłowości towarzyszące
U niektórych dzieci z ekstrofią pęcherza mogą wystąpić dodatkowe nieprawidłowości. Pępek może być przesunięty w dół lub całkowicie nieobecny2021. Sznur pępkowy wchodzi nisko w brzuch, tuż nad pęcherzem20. Mogą również wystąpić przepukliny pachwinowe lub pępkowe2223.
W niektórych przypadkach dzieci mogą mieć nieprawidłowości nerek, takie jak dodatkowe nerki lub nerki umiejscowione w nietypowych miejscach2024. Rzadziej mogą wystąpić problemy z kręgosłupem, szczególnie w najcięższej postaci zwanej ekstrofią kloaki24.
Długoterminowe konsekwencje i rokowanie
Bez leczenia dzieci z ekstrofią pęcherza nie będą mogły kontrolować oddawania moczu przez całe życie925. Dodatkowo narażone są na problemy z funkcją seksualną w dorosłym życiu oraz zwiększone ryzyko rozwoju raka pęcherza925. Szczegółowe omówienie wpływu ekstrofii pęcherza na jakość życia i funkcjonowanie społeczne przedstawiono w Zobacz więcej: Wpływ ekstrofii pęcherza na jakość życia i funkcjonowanie dziecka.
Pomimo poważnych wyzwań, jakie niesie ze sobą ekstrofia pęcherza, większość dzieci, które przechodzą leczenie chirurgiczne, ma dobre długoterminowe rokowanie3. Większość dzieci po odpowiednim leczeniu może biegać, bawić się i wykonywać wszelkie typowe aktywności bez problemów3. Ekstrofia pęcherza nie zagraża życiu, a dzieci z tą wadą mają przeciętną długość życia3.













