Badania przesiewowe w kierunku chorób wenerycznych – zalecenia i częstotliwość

Badania przesiewowe w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową stanowią główny problem zdrowia publicznego zarówno w krajach o wysokich, jak i ograniczonych zasobach. Bezpośrednim celem badań przesiewowych jest identyfikacja i leczenie zakażonych osób przed rozwojem powikłań oraz identyfikacja, testowanie i leczenie ich partnerów seksualnych w celu zapobiegania przenoszeniu i ponownym zakażeniom¹.

Rutynowe badania przesiewowe dla wszystkich potencjalnych chorób przenoszonych drogą płciową u wszystkich pacjentów są kosztownie niepraktyczne; ukierunkowane badania przesiewowe pacjentów bezobjawowych w określonych grupach ryzyka są bardziej wykonalne². Większość chorób przenoszonych drogą płciową może być skutecznie leczona lekami przeciwdrobnoustrojowymi³.

Zalecenia ogólne dla różnych grup wiekowych

Eksperci zalecają badania przesiewowe dla prawie wszystkich osób co najmniej raz w życiu. Wytyczne sugerują badania przesiewowe z użyciem testu krwi lub śliny w kierunku wirusa niedoboru odporności ludzkiej (HIV), który powoduje AIDS, dla wszystkich osób w wieku od 15 do 65 lat⁴. Amerykańska Grupa Robocza ds. Usług Prewencyjnych zachęca do testowania HIV, co najmniej raz, jako rutynowej części opieki zdrowotnej, jeśli masz między 15 a 65 lat⁵.

Krajowe wytyczne zalecają badania przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B dla osób w wieku 18 lat i starszych co najmniej raz, z testem obejmującym kilka różnych markerów wirusa⁶. Wytyczne zalecają również badania przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu C dla wszystkich dorosłych⁴.

Badania przesiewowe u kobiet

Aktywne seksualnie kobiety poniżej 25 roku życia⁷ oraz aktywne seksualnie kobiety w wieku 25 lat i starsze, jeśli są w zwiększonym ryzyku⁷, powinny być regularnie badane w kierunku chlamydiozy. Ponowne badanie około 3 miesiące po leczeniu jest zalecane⁷.

CDC zaleca coroczne badania w kierunku chlamydiozy wszystkich aktywnych seksualnie kobiet młodszych niż 25 lat⁸. CDC zaleca coroczne badania przesiewowe w kierunku rzeżączki dla wszystkich aktywnych seksualnie kobiet młodszych niż 25 lat⁸. Wszystkie kobiety w wieku 13-64 lata powinny być badane w kierunku HIV (z możliwością rezygnacji)⁹.

Zalecenia dotyczące badań przesiewowych powinny być dostosowane w oparciu o anatomię (np. coroczne, rutynowe badania przesiewowe w kierunku chlamydiozy u kobiet cisgender w wieku 25 lat powinny być rozszerzone na wszystkich mężczyzn transpłciowych i osoby o różnorodnej tożsamości płciowej z szyjką macicy. Jeśli mają ponad 25 lat, osoby z szyjką macicy powinny być badane, jeśli są w zwiększonym ryzyku)¹⁰.

Badania przesiewowe u mężczyzn

Nie ma wystarczających dowodów na badania przesiewowe wśród mężczyzn heteroseksualnych, którzy są w niskim ryzyku zakażenia, jednak badania przesiewowe młodych mężczyzn można rozważyć w środowiskach klinicznych o wysokiej częstości występowania (kliniki dla młodzieży, zakłady karne, kliniki chorób przenoszonych drogą płciową/zdrowia seksualnego)⁷.

Co najmniej raz w roku dla aktywnych seksualnie MSM w miejscach kontaktu (cewka moczowa, odbyt) niezależnie od używania prezerwatyw¹⁰. Co 3 do 6 miesięcy, jeśli są w zwiększonym ryzyku (tj. MSM na PrEP, z zakażeniem HIV lub jeśli oni lub ich partnerzy seksualni mają wielu partnerów)¹⁰.

Co najmniej raz w roku dla aktywnych seksualnie MSM, jeśli status HIV jest nieznany lub ujemny, a pacjent lub ich partner(zy) seksualni mieli więcej niż jednego partnera seksualnego od ostatniego testu HIV¹¹. Rozważ korzyści z oferowania częstszych badań przesiewowych HIV (np. co 3-6 miesięcy) MSM w zwiększonym ryzyku zakażenia HIV¹¹.

Badania w ciąży

Wszystkie kobiety w ciąży będą generalnie przebadane w kierunku HIV, wirusowego zapalenia wątroby typu B, chlamydiozy i kiły na początku ciąży⁴. WHO zaleca, aby kobiety w ciąży otrzymały badania w kierunku HIV, kiły i wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBSAg) co najmniej raz podczas ciąży, najlepiej w pierwszym trymestrze¹².

Wszystkie kobiety w ciąży poniżej 25 roku życia⁷ oraz kobiety w ciąży w wieku 25 lat i starsze, jeśli są w zwiększonym ryzyku⁷, powinny być badane. Ponowne badanie w trzecim trymestrze dla kobiet poniżej 25 roku życia lub w grupie ryzyka⁷. Kobiety w ciąży z zakażeniem chlamydiozą powinny mieć test wyleczenia 4 tygodnie po leczeniu i być ponownie badane w ciągu 3 miesięcy⁷.

Grupy szczególnego ryzyka

Zaleca się przeprowadzenie badań przesiewowych w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową u aktywnych seksualnie osób, które są członkami grup o wysokiej częstości występowania chorób przenoszonych drogą płciową, takich jak młodzież poniżej 25 roku życia, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami (MSM), pracownicy seksualni, młodzież i osoby wchodzące do zakładów karnych¹³.

Grupy wysokiego ryzyka, takie jak osoby nadużywające narkotyków lub pracownicy komercyjnego seksu, potrzebują monitorowania pod kątem zakażenia¹⁴. Rozważ badania przesiewowe dla kobiet otrzymujących opiekę w środowiskach o wysokiej częstości występowania (np. kliniki chorób przenoszonych drogą płciową i zakłady karne) oraz dla bezobjawowych kobiet w wysokim ryzyku zakażenia (np. kobiety z wieloma partnerami seksualnymi, seks transakcyjny, nadużywanie narkotyków lub historia chorób przenoszonych drogą płciową lub więzienia)⁹.

Osoby z HIV

Zaleca się przeprowadzenie badań przesiewowych w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową u pacjentów z zakażeniem HIV przy wstępnej ocenie i później, co roku, jeśli są aktywni seksualnie lub częściej w zależności od indywidualnej oceny ryzyka¹³. Posiadanie HIV zwiększa ryzyko zakażenia innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Eksperci zalecają badanie w kierunku kiły, rzeżączki, chlamydiozy i opryszczki natychmiast po zdiagnozowaniu HIV⁴.

Rutynowe badania przesiewowe w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową u pacjentów z HIV w celu zmniejszenia rozprzestrzeniania się chorób przenoszonych drogą płciową jest uzasadnione, szczególnie dlatego, że choroby przenoszone drogą płciową mogą z kolei zwiększać przenoszenie HIV². Dla aktywnych seksualnie osób, badania przesiewowe przy pierwszej ocenie HIV i co najmniej raz w roku później¹⁰. Częstsze badania przesiewowe mogą być odpowiednie w zależności od indywidualnych zachowań ryzyka i lokalnej epidemiologii¹⁰.

Optymalne interwały badań

Optymalny interwał dla badań przesiewowych w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową jest niepewny. Dla osób z wcześniejszymi ujemnymi testami przesiewowymi, interwał do ponownej oceny będzie zależeć od utrzymywania się lub zmiany profilu czynników ryzyka. Pozytywne testy przesiewowe są markerem ryzyka i uzasadniają częstsze testowanie¹⁵.

Większość specjalistów opieki zdrowotnej zaleca coroczne badania w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową¹⁶. Każdy, kto jest aktywny seksualnie, powinien przebadać się co najmniej raz w roku¹⁷. Regularny screening może pomóc w wykryciu chorób przenoszonych drogą płciową wcześnie¹⁸.

Znaczenie regularnych badań przesiewowych

Screening jest ważny, ponieważ jeśli nie masz objawów, możesz nie wiedzieć, że jesteś zakażony⁵. Choroby przenoszone drogą płciową nie zawsze powodują objawy i często są przenoszone od osób, które wydają się zdrowe i które mogą nawet nie być świadome, że mają zakażenie¹⁹.

Wczesne testowanie i diagnoza są kluczowe w zatrzymaniu rozprzestrzeniania się chorób przenoszonych drogą płciową. Gdy pozostają nieleczone, niektóre choroby przenoszone drogą płciową mogą prowadzić do długoterminowych nieodwracalnych skutków, a niektóre mogą być potencjalnie śmiertelne²⁰. Regularne badania przesiewowe mogą wykrywać choroby przenoszone drogą płciową, o których istnieniu byłbyś nieświadomy, i pozwalają jak najszybciej rozpocząć leczenie, aby zapobiec powikłaniom i przenoszeniu na innych²¹.