Rozkład wiekowy choroby zastawki aorty wykazuje charakterystyczny wzorzec, który czyni ją przede wszystkim chorobą osób starszych. Stenoza aorty jest stosunkowo rzadkim schorzeniem u młodszych pacjentów, z wyjątkiem przypadków wrodzonych nieprawidłowości zastawki1.
Częstość występowania według dekad życia
Dane z prospektywnego badania populacyjnego obejmującego 3273 uczestników, w tym 164 osoby ze stenozą aorty, wykazały wyraźny wzrost częstości występowania wraz z wiekiem23. Szczegółowa analiza wiekowa pokazuje następujący rozkład zachorowalności:
- Piąta dekada życia (50-59 lat): 0,2%4
- Szósta dekada życia (60-69 lat): 1,3%4
- Siódma dekada życia (70-79 lat): 3,9%4
- Ósma dekada życia (80-89 lat): 9,8%4
Te dane potwierdzają inne badania epidemiologiczne, które wskazują, że stenoza aorty dotyka około 1% pacjentów powyżej 65. roku życia, 2% pacjentów powyżej 75 lat i 4% pacjentów powyżej 85 lat5.
Grupa wiekowa 65-75 lat
W grupie wiekowej 65-75 lat obserwuje się znaczący wzrost częstości występowania stenozy aorty. Badania wskazują, że stenoza aorty jest obecna u około 5% populacji w wieku 65 lat16. W Stanach Zjednoczonych stenoza aorty dotyka 5% osób powyżej 65. roku życia6.
Populacja powyżej 75 lat
Grupa wiekowa powyżej 75 lat stanowi szczególne wyzwanie epidemiologiczne. Meta-analiza przeprowadzona głównie w Europie, USA i na Tajwanie wykazała, że częstość występowania stenozy aorty w populacji ogólnej wynosi 12,4%, a ciężkiej stenozy aorty – 3,4% u osób w wieku 75 lat i starszych1.
Inne źródła podają jeszcze wyższe wskaźniki dla tej grupy wiekowej. W USA choroba zastawkowa jest najczęstsza u osób starszych, z częstością występowania 13% u osób powyżej 75 lat7. Częstość występowania choroby zastawkowej serca wzrasta od 0,7% u osób w wieku 18-44 lat do 13% u osób powyżej 75 lat w badaniach populacyjnych8.
Bardzo zaawansowany wiek (powyżej 80 lat)
W grupie najstarszych pacjentów stenoza aorty występuje u prawie 10% dorosłych powyżej 80. roku życia9. Wskaźnik śmiertelności w tej grupie wiekowej wynosi około 50% w ciągu dwóch lat, chyba że zostanie usunięta obstrukcja odpływu9.
Szczególnie istotne jest to, że w Europie i Ameryce Północnej obserwuje się liniowy związek między wzrostem zachorowalności na stenozę aorty a wzrostem starzejącej się populacji5.
Skleroza aorty jako prekursor stenozy
Warto zauważyć, że skleroza aorty (zwapnienie zastawki aorty bez obstrukcji przepływu krwi, uważane za prekursor zwapniającej degeneracyjnej stenozy aorty) również wzrasta z wiekiem i występuje u 29% osób powyżej 65 lat oraz u 37% osób powyżej 75 lat10. U osób starszych częstość występowania stenozy aorty wynosi od 2% do 9%10.
Implikacje dla praktyki klinicznej
Silny związek między wiekiem a częstością występowania choroby zastawki aorty ma istotne implikacje dla organizacji opieki zdrowotnej. Wraz ze starzeniem się populacji w krajach rozwiniętych, można spodziewać się dalszego wzrostu liczby pacjentów wymagających diagnostyki i leczenia chorób zastawkowych1.
Charakterystyka pacjentów z ciężką chorobą zastawkową znacznie zmieniła się w ciągu ostatnich 15 lat – są oni teraz starsi, mają więcej chorób współistniejących i częściej cierpią na chorobę wielozastawkową11. Średni wiek populacji badanej wynosi około 75 lat11.













