Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneEpidemiologia bólu w klatce piersiowej wykazuje znaczące różnice w zależności od środowiska medycznego, w którym pacjent się prezentuje1. Te różnice mają fundamentalne znaczenie dla podejścia diagnostycznego i terapeutycznego w poszczególnych placówkach medycznych.
Opieka ambulatoryjna – dominacja przyczyn łagodnych
W praktyce lekarza rodzinnego ból w klatce piersiowej stanowi około 1% wszystkich wizyt1. Charakterystyczne dla tego środowiska jest znacznie wyższe występowanie przyczyn łagodnych i niesercowych. Według badań ambulatoryjnych pacjentów prezentujących ból w klatce piersiowej, około 30-40% ma ból pochodzenia mięśniowo-szkieletowego, 10-20% ma źródło żołądkowo-jelitowe, 10-15% ma stabilną dławicę piersiową, 5% ma przyczyny oddechowe, a tylko 1,5-4% ma ostrą niedokrwienność serca2.
Badania pokazują, że w opiece pierwszego kontaktu około 40% pacjentów prezentujących ból w klatce piersiowej ma przyczyny mięśniowo-szkieletowe, 12% ma stabilną dławicę, 3% ma ostrą niedokrwienność serca, a mniej niż 1% ma zatorowość płucną3. Schorzenia mięśniowo-szkieletowe są najczęstszą przyczyną w tym środowisku3.
Oddziały ratunkowe – wyższa częstość przyczyn poważnych
Na oddziałach ratunkowych obserwuje się znacznie wyższy odsetek poważnych przyczyn bólu w klatce piersiowej1. Zgodnie z wytycznymi Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego, wśród nieselektowanych pacjentów zgłaszających się z ostrym bólem w klatce piersiowej na oddział ratunkowy można oczekiwać następującej prevalencji: 5-10% zawału serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI), 15-20% zawału bez uniesienia odcinka ST (NSTEMI), 10% niestabilnej dławicy piersiowej, 15% innych schorzeń sercowych i 50% chorób niesercowych4.
Schorzenia mięśniowo-szkieletowe są diagnozowane tylko u 6,2% pacjentów prezentujących się na oddziale ratunkowym z bólem w klatce piersiowej5, podczas gdy w tym środowisku znacznie częściej występują poważne przyczyny, takie jak choroby sercowo-naczyniowe5.
Badania pokazują, że ból w klatce piersiowej stanowi drugi najczęstszy powód zgłaszania się na oddziały ratunkowe, odpowiadając za 5-7% wszystkich wizyt6. Mimo wysokiej częstości prezentacji, większość wizyt kończy się diagnozą bólu niesercowego, a około połowy nie ma ustalonej konkretnej przyczyny6.
Specjalistyczne poradnie kardiologiczne
W specjalistycznych poradniach kardiologicznych obserwuje się jeszcze inne wzorce epidemiologiczne. Pacjenci kierowani do tych placówek przechodzą już wstępną selekcję, co wpływa na spektrum diagnoz. Badania pokazują, że około 60-70% pacjentów, którzy przeszli pomyślne procedury rewaskularyzacji mięśnia sercowego i mają utrzymujące się lub nawracające objawy, ma nieprawidłowości czynnościowe naczyń wieńcowych7.
Nieprawidłowości czynnościowe naczyń wieńcowych są częstymi przyczynami dławicy piersiowej, szczególnie u pacjentów z niedrożnymi tętnicami wieńcowymi8. Częstość występowania choroby wieńcowej z niedrożnymi naczyniami jest wyższa u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym w porównaniu z tymi z przewlekłymi zespołami wieńcowymi, ale do 25% pacjentów prezentujących się z ostrym zespołem wieńcowym ma niedrożne tętnice wieńcowe7.
Pediatryczne oddziały ratunkowe
W pediatrycznych oddziałach ratunkowych epidemiologia bólu w klatce piersiowej znacznie różni się od populacji dorosłych9. Chociaż ból w klatce piersiowej jest częsty u dzieci, większość przypadków ma etiologię niesercową9.
Badania pokazują, że tylko 2,5% populacji pediatrycznej ma ból w klatce piersiowej spowodowany przyczyną sercową10. Pozostałe 97,5% ma prezentację bólu w klatce piersiowej o etiologii niesercowej10. Najczęstszą niesercową przyczyną bólu w klatce piersiowej była przyczyna mięśniowo-szkieletowa, następnie idiopatyczna, a następnie żołądkowo-jelitowa10.
Powtarzające się wizyty na oddziałach ratunkowych
Interesującą grupę stanowią pacjenci często zgłaszający się na oddziały ratunkowe z bólem w klatce piersiowej11. Ból w klatce piersiowej odpowiada za do 8% wszystkich wizyt na oddziałach ratunkowych, ale analiza pokazuje, że ogólna prevalencja zawału serca wynosiła 7,4%, podczas gdy u pacjentów często odwiedzających oddziały ratunkowe z bólem w klatce piersiowej nie wystąpił żaden zawał serca11.
U powtarzających się pacjentów ogólne ryzyko wystąpienia zawału serca po wizycie indeksowej na oddziale ratunkowym wynosiło 2,2% w całej populacji badanej, podczas gdy wynosiło 0% dla powtarzających się odwiedzających oddziały ratunkowe11. W jednej trzeciej wszystkich powtarzających się wizyt z bólem w klatce piersiowej przyczyna miała pochodzenie psychosomatyczne11.
Implikacje dla organizacji opieki zdrowotnej
Te różnice w epidemiologii bólu w klatce piersiowej między różnymi środowiskami medycznymi mają istotne implikacje dla organizacji opieki zdrowotnej. W opiece ambulatoryjnej należy skupić się na wykluczeniu poważnych przyczyn przy jednoczesnym unikaniu nadmiernej diagnostyki u pacjentów z łagodnymi objawami.
Na oddziałach ratunkowych priorytetem jest szybkie rozpoznanie i wykluczenie stanów zagrażających życiu6. Pacjenci z etiologią zagrażającą życiu mogą prezentować się zwodniczo dobrze, nie manifestując ani nieprawidłowości parametrów życiowych, ani nieprawidłowości w badaniu fizykalnym6.
