Diagnostyka anorgazmii u kobiet stanowi złożony proces, który wymaga holistycznego podejścia do oceny funkcji seksualnych pacjentki1. Właściwa diagnoza jest kluczowa dla wdrożenia skutecznego leczenia i poprawy jakości życia seksualnego kobiety. Proces diagnostyczny uwzględnia nie tylko fizyczne aspekty zdrowia, ale także czynniki psychologiczne, relacyjne i społeczne, które mogą wpływać na zdolność do osiągnięcia orgazmu2.
Kryteria diagnostyczne anorgazmii
Według Diagnostycznego i Statystycznego Podręcznika Zaburzeń Psychicznych, wydanie piąte (DSM-5), anorgazmia definiowana jest jako zaburzenie orgazmiczne u kobiet, które charakteryzuje się określonymi kryteriami diagnostycznymi3. Główne kryteria obejmują obecność jednego lub obu z następujących objawów, doświadczanych podczas wszystkich lub prawie wszystkich (75-100%) aktywności seksualnych: wyraźne opóźnienie, rzadkość lub brak orgazmu oraz wyraźnie zmniejszoną intensywność doznań orgazmicznych4.
Kluczowym elementem diagnozy jest wymóg, aby objawy utrzymywały się przez minimum około 6 miesięcy5. Dodatkowo, dysfunkcja musi powodować klinicznie istotny dystres u pacjentki3. Ważne jest również wykluczenie innych zaburzeń, które mogłyby lepiej wyjaśnić dysfunkcję orgazmiczną, oraz upewnienie się, że problem nie wynika wyłącznie z bezpośredniego działania fizjologicznego substancji lub ogólnego stanu medycznego3.
Proces diagnostyczny – wywiad i ocena kliniczna
Pierwszym krokiem w diagnostyce anorgazmii jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu medycznego i seksualnego przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub ginekologa6. Lekarz zadaje pytania dotyczące doświadczeń seksualnych pacjentki, zarówno obecnych, jak i przeszłych, oraz może poprosić o wypełnienie kwestionariusza dotyczącego tych kwestii1. Pytania mogą dotyczyć niedawnych i przeszłych doświadczeń seksualnych, partnera lub partnerów, odczuć związanych z doświadczeniami seksualnymi oraz rodzajów stymulacji lub aktywności seksualnej, w które pacjentka się angażuje7.
Specjalista może również wyrazić chęć rozmowy zarówno z pacjentką, jak i jej partnerem, lub spotkania się z partnerem osobno1. Taka ocena pomaga w zidentyfikowaniu potencjalnych przyczyn problemu i może rzucić światło na powody lub podstawowe przyczyny dysfunkcji seksualnej2. W przypadku pierwotnej anorgazmii, lekarz może zadawać pytania w celu oceny związku między problemami seksualnymi a zmianami nastroju8.
Badanie fizyczne i ginekologiczne
Kolejnym etapem diagnostyki jest przeprowadzenie ogólnego badania medycznego oraz badania ginekologicznego przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub ginekologa9. Te badania mogą zidentyfikować fizyczne schorzenia, które przyczyniają się do problemów z osiągnięciem orgazmu6. Badanie fizyczne obejmuje ocenę ogólnego stanu zdrowia pacjentki w celu wyklucia potencjalnych przyczyn fizycznych lub podstawowych schorzeń medycznych8.
Podczas badania ginekologicznego lekarz dokładnie bada obszar narządów płciowych w celu wykrycia ewentualnych anatomicznych przyczyn, które mogą przyczyniać się do niemożności osiągnięcia orgazmu10. Badanie to jest szczególnie istotne w identyfikacji problemów strukturalnych lub patologicznych, które mogą wpływać na funkcje seksualne11.
Badania laboratoryjne i dodatkowe
W ramach procesu diagnostycznego mogą być wykonane badania krwi w celu sprawdzenia współistniejących schorzeń medycznych, takich jak cukrzyca, niedobór folianów i witaminy B-128. Pierwszymi krokami w wyjaśnieniu diagnozy i ustaleniu planu leczenia są zebranie dobrego wywiadu medycznego, przeprowadzenie kompleksowego badania (w tym badania neurologicznego) oraz wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych, w tym oceny poziomu estrogenów i testosteronu, a także funkcji tarczycy12.
W niektórych przypadkach lekarz może skierować pacjentkę do specjalisty medycyny seksualnej lub ginekologa w celu dalszej oceny13. Specjalista sprawdzi wyniki badań krwi pacjentki pod kątem poziomu hormonów, funkcji tarczycy i cukrzycy, oceni przepływ krwi w narządach płciowych i czucie narządów płciowych, a także przeprowadzi badanie neurologiczne w celu określenia stopnia (jeśli występuje) uszkodzenia nerwów14. Zobacz więcej szczegółów na temat specjalistycznych badań diagnostycznych Zobacz więcej: Specjalistyczne badania w diagnostyce anorgazmii u kobiet.
Klasyfikacja rodzajów anorgazmii
Ważnym elementem procesu diagnostycznego jest określenie rodzaju anorgazmii, z którą mamy do czynienia15. Anorgazmia pierwotna (wrodzona) opisuje sytuację, gdy kobieta nigdy nie doświadczyła orgazmu w żadnej sytuacji, w żadnym czasie, czy to sama, czy z partnerem15. Z kolei anorgazmia wtórna (nabyta) dotyczy kobiety, która kiedyś mogła osiągnąć orgazm, ale już nie może, lub jest sfrustrowana czasem, w którym spodziewałaby się osiągnąć orgazm, lub skarży się na to, że wynikający z tego orgazm jest niezauważalny16.
Anorgazmia sytuacyjna występuje u kobiety, która może osiągnąć orgazm przy użyciu ręki, ust, wibratora lub innymi sposobami, ale nie może tego zrobić w obecności partnera16. Z drugiej strony, kobieta, która może osiągnąć orgazm w obecności partnera, używając tych samych metod, których używa sama, ale nie może osiągnąć orgazmu poprzez samo penetrację prącia do pochwy, nie jest klasyfikowana jako dysfunkcja16. Szczegółowe omówienie różnych typów anorgazmii znajdziesz Zobacz więcej: Typy anorgazmii – klasyfikacja i różnicowanie diagnostyczne.
Znaczenie oceny psychologicznej
Ocena psychologiczna stanowi istotny element diagnostyki anorgazmii17. Lęk lub depresja mogą prowadzić do dysfunkcji seksualnej, dlatego psychiatra lub psycholog może ocenić pacjentkę w celu ustalenia, czy istnieją podstawowe czynniki psychologiczne lub emocjonalne przyczyniające się do tego stanu17. Jeśli anorgazmia jest określana jako wrodzona lub uogólniona, należy przeprowadzić wywiad na temat negatywnych postaw wobec seksu, które mogą być wynikiem dziecięcych doświadczeń seksualnych lub nierozwiązanych uczuć związanych z wczesnymi doświadczeniami wykorzystywania seksualnego lub gwałtu18.
Chociaż czynniki psychologiczne wydają się być związane z większością skarg dotyczących orgazmu, nie stwierdzono, aby jakakolwiek konkretna diagnoza psychiatryczna korelowała z tymi trudnościami19. Niemniej jednak, ocena psychologiczna pozostaje kluczowym elementem kompleksowej diagnostyki anorgazmii u kobiet.

















