Kontrola alergenów w środowisku domowym stanowi fundamentalny element skutecznej prewencji alergii. Wiele osób z alergiami pozostaje w pomieszczeniach, gdy poziom pyłków i pleśni na zewnątrz jest wysoki, ale roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt, a nawet karaluchy mogą powodować problemy wewnątrz budynków1. Kontrola i poprawa jakości powietrza w domu, biurze, szkole i samochodzie może zmniejszyć wyzwalacze alergii i astmy1.
Podstawowe zasady kontroli środowiska domowego
Agencja Ochrony Środowiska zaleca trzy sposoby poprawy jakości powietrza w pomieszczeniach: kontrolowanie kontaktu z alergenami unoszącymi się w powietrzu, dobrą wentylację pomieszczeń oraz używanie oczyszczaczy powietrza do czyszczenia powietrza wewnętrznego1. Można kontrolować alergeny wewnętrzne poprzez sprzątanie i zmniejszanie alergenów w domu1.
Główne źródła alergenów wewnętrznych obejmują zwierzęta domowe, wykładziny dywanowe, miękkie meble, pluszowe zabawki, pościel, wilgotne obszary, rośliny doniczkowe oraz materace bez pokrowców przeciwalergicznych1. Utrzymywanie powierzchni w domu w czystości i bez zbędnych przedmiotów jest kluczowe. Najlepsze są odkryte podłogi i ściany, szczególnie w sypialni, gdzie spędzamy jedną trzecią naszego czasu2.
Kontrola roztoczy kurzu domowego
Roztocza kurzu domowego można kontrolować za pomocą różnych strategii. Należy unikać wykładzin dywanowych i używać drewnianych lub twardych podłóg winylowych3. Jeśli wykładzina jest konieczna, należy używać dywanów o niskim włosie lub chodników, które można prać2. Należy również unikać ciężkich zasłon i tapicerowanych mebli, zastępując zasłony i żaluzje roletami lub pralnymi zasłonami2.
Pościel, niepokryte poduszki i pluszowe zabawki należy prać w wodzie o temperaturze 130 stopni Fahrenheita (54°C) lub wyższej co tydzień. Suszyć je w gorącym cyklu suszenia, aby zabić roztocza2. Ważne jest również regularne odkurzanie raz lub dwa razy w tygodniu, co pomaga utrzymać niski poziom alergenów4.
Skuteczne odkurzanie i czyszczenie
Odkurzacze o słabej jakości mogą wprowadzać kurz do powietrza. Należy szukać certyfikowanych odkurzaczy przyjaznych dla astmatyków i alergików, które zostały przetestowane i uznane za zapobiegające powrotowi alergenów do powietrza4. Podczas wykonywania prac takich jak odkurzanie, zamiatanie i wycieranie kurzu, należy nosić maskę przeciwpyłową, aby zapobiec zaostrzeniu alergii5.
Podłogi należy czyścić wilgotną szmatką lub mopem, a nie suchym wycieraniem lub zamiataniem6. Regularne sprzątanie, w tym wycieranie kurzu, odkurzanie i mycie na mokro, pomaga usuwać alergeny z domu7. Należy używać filtrów wysokiej wydajności HEPA w odkurzaczach i systemach filtracji powietrza8.
Zarządzanie sierścią zwierząt domowych
Większość lekarzy sugeruje, że osoby uczulone na sierść zwierząt nie powinny mieć zwierząt z piórami lub futrem. Nie istnieje coś takiego jak zwierzę hipoalergiczne4. Ludzie z alergią na zwierzęta są uczuleni na łupież zwierzęcy, który stanowią złuszczone komórki skóry obecne u wszystkich zwierząt4.
Jeśli nie można rozstać się ze zwierzęciem, należy trzymać je poza sypialnią i zamykać drzwi do sypialni, gdy nie ma nas w domu4. Wentylatory należy zakryć gęstym materiałem jak gaza. Alergeny zwierzęce są lepkie, dlatego należy często prać i wymieniać ulubione meble i zabawki zwierząt4. Regularne kąpanie i szczotkowanie zwierząt może zmniejszyć objawy, ale należy unikać pielęgnacji zwierząt, jeśli mamy alergię na nie9.
Kontrola wilgotności i zapobieganie pleśni
Używanie klimatyzacji w ciepłej pogodzie pomaga kontrolować roztocza kurzu domowego i zmniejszać wilgotność9. Należy często wymieniać filtry i używać osuszaczy do zmniejszenia zarówno pleśni, jak i roztoczy kurzu domowego9. Optymalna wilgotność względna w pomieszczeniu powinna wynosić między 30% a 50%10.
Jeśli pleśń pojawi się na powierzchni, należy ją natychmiast wyczyścić. Należy nosić maskę i czyścić powierzchnię co tydzień, aby zapobiec jej powrotowi11. Utrzymywanie temperatury między 20-22°C i wilgotności względnej nie wyższej niż 50% jest kluczowe12.
Kontrola innych alergenów domowych
Kontrola karaluchów wymaga niezostawiania jedzenia ani śmieci niepokrytych. Należy używać trucizn przynętowych, kwasu borowego i pułapek zamiast chemikaliów, które mogą podrażniać zatoki i astmę11. Karaluchy i myszy można kontrolować za pomocą niedrogich pułapek ze sklepu z narzędziami12.
Należy zamykać drzwi i okna podczas ciepłej pogody i używać klimatyzacji oraz osuszaczy12. Nie należy pozwalać na palenie tytoniu wewnątrz domu12. Używanie certyfikowanych produktów przyjaznych dla astmatyków i alergików w domu może pomóc w stworzeniu zdrowszego środowiska wewnętrznego oraz zmniejszeniu alergenów11.
Filtry powietrza i wentylacja
Należy wybrać filtr powietrza z małymi cząsteczkami lub filtrem HEPA12. Utrzymywanie czystego powietrza wewnętrznego za pomocą oczyszczacza powietrza może być bardzo pomocne5. Ważne jest szczelne uszczelnianie drzwi i okien, aby nie wpuszczać pyłków i kurzu5.
Używaj wysokowydajnych filtrów w systemie ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji domu. Upewnij się, że system HVAC może używać wysokowydajnych filtrów i że nie naruszają one gwarancji systemu13. Filtry należy wymieniać co najmniej co 3 miesiące, rozważając te o współczynniku MERV 11 lub wyższym, które lepiej usuwają alergeny niż filtry o niższych ocenach14.


















