Czynniki środowiskowe wpływające na rozpowszechnienie alergii na roztocza

Czynniki środowiskowe odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu epidemiologii alergii na roztocza kurzu domowego. Zmiany wywołane uprzemysłowieniem i zmianami klimatycznymi częściowo wyjaśniają wzrost częstości występowania i nasilenia chorób alergicznych na całym świecie¹. Roztocza kurzu domowego są bardzo wrażliwe na modyfikacje mikrośrodowiska, dlatego globalne lub regionalne zmiany temperatury, wilgotności, zanieczyszczenia powietrza lub innych warunków środowiskowych mogą wpływać na ich naturalny wzrost, przeżywalność i produkcję alergenów.

Wpływ urbanizacji na częstość występowania alergii

Badania epidemiologiczne wyraźnie wskazują na różnice w częstości występowania alergii na roztocza kurzu między różnymi typami społeczności. W obszarach wiejskich lub małych miasteczkach wskaźniki uczulenia są znacząco niższe niż w dużych miastach². Przyczyny większego rozpowszechnienia uczulenia w dużych miastach nie są do końca jasne, jednak prawdopodobnie związane są z kompleksowym wpływem czynników środowiskowych charakterystycznych dla środowiska miejskiego.

Szczególnie wyraźny wzrost wskaźników uczulenia na roztocza kurzu obserwuje się w szybko uprzemysławiających się regionach miejskich Azji³. Zwiększone wskaźniki uczulenia na roztocza kurzu są również widoczne w obszarach miejskich Afryki, gdzie stanowią główny czynnik ryzyka u dzieci mieszkających w zamożnych dzielnicach. Rosnące wskaźniki uczulenia na roztocza kurzu w regionie Azji i Pacyfiku oraz innych rozwijających się obszarach Ameryki Południowej wydają się być również związane z szybkimi zmianami w urbanizacji i stylu życia³.

Zmiany w budownictwie mieszkaniowym

Nowoczesne metody izolacji domów, w tym podwójne szyby, zmniejszyły cyrkulację powietrza i wentylację w budynkach mieszkalnych. W konsekwencji wilgotność powietrza w domach wzrosła, co stworzyło korzystne środowisko dla rozwoju roztocza kurzu domowego⁴. Te zmiany w sposobie budowania i modernizacji domów mogą częściowo tłumaczyć rosnące wskaźniki alergii na roztocza kurzu w krajach rozwiniętych.

Typ i wiek budynku również wpływają na występowanie różnych gatunków roztocza. Badania wykazały związki między gęstością niektórych taksonów roztocza a typem i wiekiem budynku – Dermatophagoides pteronyssinus częściej występuje w starych ceglanych domach, podczas gdy Dermatophagoides farinae preferuje domy blokowe i nowe budynki⁵. Rodzaj ogrzewania również ma znaczenie – D. pteronyssinus częściej występuje w domach ogrzewanych piecami węglowymi.

Czynniki klimatyczne i geograficzne

Dane epidemiologiczne dotyczące występowania roztocza kurzu domowego wykazują wyraźny związek ze zwiększoną wilgotnością powietrza wewnętrznego⁶. Badania epidemiologiczne badające związek między rozkładem roztocza kurzu domowego a zewnętrznym poziomem wilgotności wykazały, że poziom wilgotności zewnętrznej, zależny od klimatu regionu i wysokości nad poziomem morza, jest powiązany z rozkładem roztocza kurzu domowego, a szczytowa liczba roztocza występuje w najbardziej wilgotnych regionach⁶.

Dla regionów geograficznych o klimacie umiarkowanym można dość dokładnie określić, że aby zapobiec gromadzeniu się niebezpiecznych poziomów roztocza kurzu domowego w mieszkaniach, wilgotność powietrza wewnętrznego powinna być utrzymywana poniżej poziomu 7,0 g/kg lub 45% wilgotności względnej przy normalnej temperaturze powietrza wewnętrznego przez kilka miesięcy zimowych każdego roku⁷. Wiadomo, że występowanie roztocza jest większe w bardziej wilgotnych obszarach geograficznych niż w suchych⁷.

Wpływ zmian klimatycznych

Zmiany środowiskowe na naszej planecie, takie jak zmiany klimatyczne, stały się bardziej widoczne dla rządów i organów zdrowia publicznego w ostatnich latach¹. Złożone, wieloczynnikowe choroby, takie jak choroby alergiczne, zwiększały się w ostatniej dekadzie i istnieją powody, by sądzić, że globalne i regionalne zmiany mogą być ważnymi determinantami⁸.

W przeciwieństwie do alergii na pyłki i grzyby, wpływ globalnych zmian środowiskowych na naturalny wzrost roztocza kurzu domowego i produkcję alergenów nie został całkowicie oceniony⁸. Pozostaje również do zdefiniowania, czy istnieje wzrost uczulenia na alergeny roztocza kurzu domowego i jego możliwy związek z globalnymi lub lokalnymi zmianami środowiskowymi. Ogólne rezultaty zwiększonej wilgotności i akumulacji wody mogą prowadzić do wzrostu populacji roztocza kurzu domowego i pleśni⁹.

Warunki mieszkaniowe i mikrośrodowisko

Różne czynniki mieszkaniowe wpływają na występowanie i gęstość roztocza w badanych mieszkaniach. Badania wykazały związki między gęstością niektórych taksonów roztocza a następującymi czynnikami środowiskowymi: obecność zwierząt domowych (pozytywny wpływ na gęstość roztocza domowych i żywych D. pteronyssinus), wielkość rodziny i mieszkania (pozytywny wpływ mniejszych rodzin lub mieszkań), lokalizacja podmiejska, miejsce pobierania próbek (pościel i łóżka na gatunki z rodziny Pyroglyphidae), wyższy poziom/piętro mieszkania, typ okien (PCV na D. farinae i drewniane na żywe gatunki z rodziny Pyroglyphidae), wyższa częstotliwość sprzątania i wyższa wilgotność⁵.

Status socjoekonomiczny jako czynnik ryzyka

Innym istotnym czynnikiem wpływającym na uczulenie jest status socjoekonomiczny. Uczulenie występuje częściej wraz z wyższym statusem socjoekonomicznym². To zjawisko może być związane z różnymi czynnikami, takimi jak typ mieszkania, sposób ogrzewania, obecność klimatyzacji, wykładzin dywanowych i innych elementów wyposażenia mieszkań, które mogą sprzyjać rozwojowi roztocza kurzu domowego.

Zwiększone wskaźniki uczulenia na roztocza kurzu są szczególnie widoczne w zamożnych dzielnicach miejskich w Afryce, gdzie stanowią główny czynnik ryzyka u dzieci³. Podobne trendy obserwuje się w innych regionach rozwijających się, gdzie szybkie zmiany w urbanizacji i stylu życia przyczyniają się do wzrostu wskaźników uczulenia.

Przyszłe trendy i prognozy

Analiza dostępnych danych sugeruje, że niedawne zmiany środowiskowe prawdopodobnie wpływają na poziom i częstość narażenia na roztocza kurzu domowego, co może częściowo wyjaśniać wzrost uczulenia na roztocza kurzu domowego i objawów astmy w niektórych krajach i regionach⁹. Biorąc pod uwagę postępujące zmiany klimatyczne i dalszą urbanizację, można oczekiwać, że problem alergii na roztocza kurzu będzie się nasilać, szczególnie w regionach o szybkim rozwoju ekonomicznym i przemianach społecznych.

Region Azji i Pacyfiku ma odnotować najwyższe tempo wzrostu rynku leczenia alergii na roztocza kurzu na poziomie 14,4% w latach 2022-2031, co jest związane ze wzrostem częstości występowania chorób alergicznych związanych z roztoczami kurzu domowego, zwiększoną świadomością na temat rozpowszechniania wiedzy o alergenach, wzrostem wydatków na opiekę zdrowotną oraz zwiększonym przyjęciem leków immunoterapeutycznych do leczenia alergii na roztocza kurzu domowego¹⁰.