Mechanizm sensytyzacji w alergii na orzeszki ziemne

Sensytyzacja stanowi fundamentalny etap w patogenezie alergii na orzeszki ziemne, definiowany jako stan posiadania wykrywalnych przeciwciał IgE swoistych dla danego pokarmu, który może być prekursorem rozwoju klinicznej alergii pokarmowej¹. Ten złożony proces immunologiczny rozpoczyna się już podczas pierwszego kontaktu z alergenami orzeszków, często w sposób niezauważalny dla pacjenta².

Inicjalna prezentacja antygenu

Proces sensytyzacji rozpoczyna się, gdy alergeny orzeszków zostają pobraną przez komórki M oraz następnie prezentowane makrofagom i komórkom dendrytycznym³. Komórki dendrytyczne w błonie śluzowej jelita posiadają specjalne receptory do identyfikacji reszt węglowodanowych, a reszty węglowodanowe na powierzchni orzeszków mogą aktywować komórki dendrytyczne i wywoływać alergiczną odpowiedź immunologiczną⁴.

Kluczową rolę w tym procesie odgrywają właściwości fizyczne alergenów orzeszków. Są to zazwyczaj rozpuszczalne w wodzie glikoproteiny odporne na ogrzewanie i proteolizę o masach cząsteczkowych 10-70 kDa⁵. Te charakterystyki ułatwiają wchłanianie alergenów przez powierzchnie śluzówkowe, co jest niezbędne dla inicjacji procesu sensytyzacji.

Aktywacja komórek dendrytycznych

Glikozylowany Ara h 1, główny alergen orzeszków, działa jako adiuwant Th2 poprzez aktywację komórek dendrytycznych do kierowania dojrzewania komórek Th2⁶. W przeciwieństwie do tego, deglikozylowany Ara h 1 nie aktywuje komórek dendrytycznych⁷. Ta różnica podkreśla znaczenie modyfikacji posttranslacyjnych białek alergennych w procesie sensytyzacji.

Różnicowanie limfocytów T pomocniczych

Po prezentacji antygenu przez komórki dendrytyczne na receptorach MHC klasy II, antygeny są rozpoznawane przez receptory komórkowe na limfocytach T⁹. Różnicowanie komórek TH1 i TH2 jest procesem wieloczynnikowym, ale zdecydowanie najbardziej wpływowym aspektem jest środowisko cytokinowe obecne w czasie początkowej aktywacji limfocytów T³.

Kontakt wraz z uwolnieniem cytokiny IL-4 indukuje różnicowanie limfocytów w kierunku komórek CD4+ Th2⁹. W obecności interleukiny IL-4, IL-5 i IL-13 inicjowana jest odpowiedź komórek T pomocniczych typu 2 (TH2)¹⁰. Ta odpowiedź Th2 sygnalizuje komórkom B produkcję swoistych klonalnych przeciwciał IgE¹⁰.

Przełączanie klas przeciwciał

Podzbiory TH2 kierują przełączaniem klas immunoglobulin na IgG1 i IgE u myszy (IgG4 i IgE u ludzi) i ostatecznie indukują związaną z alergią na orzeszki odporność zależną od IgE oraz eozynofilów i komórek tucznych³. Komórki Th2 proliferują i uwalniają prozapalne cytokiny, takie jak IL-4, IL-5 i IL-13, które mogą wiązać się z receptorami na niezróżnicowanych komórkach B lub komórkach B podtypu IgM⁹.

Wiązanie receptora z cytokiną powoduje różnicowanie komórek B w kierunku IgE, które następnie może wiązać się z FcεRI na komórkach tucznych, eozynofilach i bazofilach⁹. Przeciwciała IgE wiążą się z wysokopowinowatymi receptorami IgE na krążących bazofilach i komórkach tucznych obecnych w całym organizmie, w tym w skórze, przewodzie pokarmowym i drogach oddechowych¹¹.

Regulacja ekspresji receptorów

Podczas procesu sensytyzacji ekspresja receptorów FcεRI na komórkach tucznych ulega zwiększeniu, tak że więcej przeciwciał IgE może związać się z komórką tuczną, co prowadzi do uczulenia alergicznego lub sensytyzacji¹⁰. Ten mechanizm wzmocnienia odpowiedzi immunologicznej sprawia, że kolejne kontakty z alergenem będą wywoływać coraz silniejsze reakcje.

Czynniki wpływające na sensytyzację

Kilka czynników gospodarza może wpływać na rozwój alergii pokarmowych⁶. Trawienie żołądkowe normalnie służy do rozkładu białek pokarmowych i w wielu przypadkach niszczy immunogenne epitopy w tym procesie⁷. Główne alergeny orzeszków zostały wykryte w mleku piersi karmiących kobiet, co może prowadzić do ukrytej ekspozycji przez mleko matki od matek spożywających orzeszki podczas laktacji, co może uczulać niemowlęta na orzeszki¹³.

Różnice w sensytyzacji

Alternatywnie, ekspozycja niemowląt na białko orzeszków poprzez mleko matki w okresie okołoporodowym może pomóc w rozwoju tolerancji immunologicznej u niektórych niemowląt¹³. Ta dwukierunkowa rola ekspozycji podkreśla złożoność mechanizmów sensytyzacji i znaczenie czasu oraz drogi ekspozycji w określaniu końcowego wyniku immunologicznego.

Utrata tolerancji oralnej może wystąpić lub może być omijana przez prezentację antygenu alternatywnymi drogami, takimi jak ekspozycja przez skórę lub drogi oddechowe¹⁴. Zaburzenie tolerancji oralnej może również wystąpić w wyniku defektywnych komórek T regulatorowych¹⁴.