Trendy czasowe alergii na orzeszki ziemne – analiza wzrostu częstości

Analiza trendów czasowych w epidemiologii alergii na orzeszki ziemne ujawnia niepokojący obraz stałego wzrostu częstości występowania tego schorzenia w krajach rozwiniętych. Zjawisko to, określane przez niektórych badaczy jako „epidemia alergii na orzeszki ziemne”, stanowi jeden z najważniejszych problemów współczesnej alergologii i medycyny pediatrycznej¹.

Dokumentowane wzrosty w poszczególnych krajach

Najlepiej udokumentowane dane dotyczące trendów czasowych pochodzą ze Stanów Zjednoczonych, gdzie prowadzone są systematyczne badania epidemiologiczne. W okresie między 1997 a 2008 rokiem odnotowano wzrost częstości występowania alergii na orzeszki ziemne z 0,4% do 1,4% – oznacza to 3,5-krotny wzrost w ciągu zaledwie 11 lat¹². Pośrednie pomiary z 2002 roku wykazały częstość 0,8%, potwierdzając konsekwentny trend wzrostowy¹.

Jeszcze bardziej szczegółowe analizy ujawniają dramatyczny charakter tego wzrostu w populacji dziecięcej. Liczba młodych dzieci zgłaszających alergię na orzeszki ziemne podwoiła się między 1997 a 2002 rokiem². Dane z systemu ubezpieczeń zdrowotnych pokazują, że roczna częstość występowania alergii na orzeszki ziemne u rocznych dzieci wzrosła trzykrotnie między 2001 a 2017 rokiem³.

Wielka Brytania również doświadcza znaczącego wzrostu częstości alergii na orzeszki ziemne. Wśród dzieci w Wielkiej Brytanii wskaźniki alergii na orzeszki ziemne objawiającej się klinicznymi objawami wzrosły z 1,3% do 3,2% między 1989 a 1995 rokiem⁴. Badania z wyspy Wight pokazały wzrost uczulenia na orzeszki ziemne z 1,3% w kohorcie urodzonej w latach 1989-1990 do 3,3% w kohorcie urodzonej w latach 1994-1996⁵.

Zmiany w populacji dorosłych

Chociaż alergia na orzeszki ziemne jest tradycyjnie postrzegana jako problem pediatryczny, znaczący wzrost obserwuje się również wśród dorosłych. Odsetek amerykańskiej populacji dorosłej cierpiącej na alergię na orzeszki ziemne wzrósł z mniej niż 1% w 1999 roku do 3% w latach 2015-2016⁶. Co szczególnie interesujące, ponad 17% dorosłych z alergią na orzeszki ziemne zgłasza, że schorzenie rozwinęło się u nich w wieku dorosłym⁷.

Szacuje się, że około 4,6 miliona amerykańskich dorosłych cierpi na alergię na orzeszki ziemne, z czego ponad 800 000 wydaje się rozwinąć tę alergię po 18. roku życia⁷. Te dane sugerują, że zjawisko wzrostu częstości alergii na orzeszki ziemne nie ogranicza się wyłącznie do populacji dziecięcej.

Stabilizacja lub spowolnienie wzrostu

Niektóre najnowsze badania sugerują, że gwałtowny wzrost częstości alergii na orzeszki ziemne może ulegać spowolnieniu lub nawet stabilizacji w niektórych regionach. Dane z wyspy Wight wskazują, że po dramatycznym wzroście w latach 90., częstość alergii na orzeszki ziemne może się stabilizować lub nawet nieznacznie spadać od końca lat 90.⁵.

Podobne obserwacje pochodzą z innych krajów. W Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii dane sugerują, że tempo wzrostu alergii na orzeszki ziemne może się wyrównywać, chociaż może to być zbyt wczesne, aby wyciągać definitywne wnioski⁸⁹. W Kanadzie wskaźniki wydają się stabilne⁸.

Różnice regionalne w trendach

Chociaż wzrost częstości alergii na orzeszki ziemne obserwuje się w większości regionów, istnieją znaczące różnice w tempie i charakterze tych zmian. W krajach rozwijających się dane są ograniczone, ale pojawiające się dowody sugerują wzrost częstości alergii pokarmowych również w tych regionach¹⁰.

W Ameryce Łacińskiej, gdzie tradycyjnie częstość alergii na orzeszki ziemne była niska, niektóre badania wskazują na wzrost uwrażliwienia, chociaż nadal pozostaje ono na znacznie niższym poziomie niż w krajach zachodnich¹¹¹². W Meksyku uwrażliwienie na orzeszki ziemne wydaje się być mniej częste niż w Stanach Zjednoczonych i Europie¹¹.

Czynniki wpływające na obserwowane trendy

Przyczyny dramatycznego wzrostu częstości alergii na orzeszki ziemne nie są w pełni poznane i prawdopodobnie mają charakter wieloczynnikowy¹¹³. Badania wskazują, że uwrażliwienie przez skórę może być związane z późniejszym rozwojem alergii na orzeszki ziemne, a wyprysk atopowy w niemowlęctwie wiąże się z wysokim ryzykiem rozwoju tej alergii¹.

Ważnym czynnikiem może być również zmiana sposobu ekspozycji na alergeny w wczesnym dzieciństwie. Obecnie uznaje się, że podstawowa droga ekspozycji na orzeszki ziemne jest istotna dla rozwoju uczulenia lub tolerancji – wczesna ekspozycja doustna sprzyja tolerancji, podczas gdy ekspozycja przez skórę rozwojowi alergii¹⁴.

Badania z 2015 roku wykazały, że wczesne wprowadzenie orzeszków ziemnych może znacznie zmniejszyć prawdopodobieństwo rozwoju alergii u niemowląt¹⁵. To odkrycie może wpłynąć na przyszłe trendy epidemiologiczne, jeśli nowe wytyczne dotyczące żywienia niemowląt będą szeroko stosowane.

Inne potencjalne czynniki obejmują zmiany w środowisku, takie jak zanieczyszczenie powietrza. Najnowsze badania sugerują związek między wyższym poziomem zanieczyszczenia powietrza w niemowlęctwie a rozwojem i utrzymywaniem się alergii na orzeszki ziemne¹⁶.