Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 97
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Szczepionka przeciwko krztuścowi zawiera osłabione toksyny bakterii Bordetella pertussis. Podanie szczepionki przeciwko krztuścowi zwiększa odporność organizmu na chorobę.
- syntetyczne i biologiczne
Szczepionka przeciwko żółtej febrze (szczep 17D) podawana jest jednorazowo podskórnie i zapewnia ochronę przez całe życie u ponad 99% zaszczepionych. Jest przeciwwskazana u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia, osób z niedoborami odporności, kobiet w ciąży oraz osób z ciężką alergią na jajka. Działania niepożądane są zazwyczaj łagodne i przemijające.
- syntetyczne i biologiczne
Żadna szczepionka przeciwko wirusowi Zachodniego Nilu nie jest zarejestrowana dla ludzi. Badania kliniczne fazy 1–2 obejmują m.in. inaktywowane szczepionki całowirusowe i chimeryczne. Ochrona opiera się dziś na profilaktyce przeciwkomarowej.
- surowce roślinne
Szczodrak krokoszowaty to syberyjski adaptogen bogaty w fitoekdysteroidy, przede wszystkim 20-hydroksyekdyzon. Wstępne badania sugerują, że może wspierać syntezę białek mięśniowych, wytrzymałość i odporność na stres. Może wpływać na krzepliwość krwi – osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- surowce roślinne
Szczypiorek (Allium schoenoprasum) dostarcza organicznych związków siarki, kwercetyny, witaminy K i C oraz karotenoidów. Może wspierać zdrowie serca, kości i odporność. W ilościach kulinarnych jest bezpieczny, choć osoby na lekach przeciwzakrzepowych powinny skonsultować jego regularne spożycie z lekarzem.
- surowce roślinne
Szczyr trwały to roślina lecznicza z rodziny wilczomleczowatych, stosowana zewnętrznie przy problemach skórnych oraz doustnie jako środek rozwalniający i moczopędny. Działa też wykrztuśnie i przeciwzapalnie. Wymaga ostrożności – przy stosowaniu doustnym może powodować podrażnienie przewodu pokarmowego i nerek, a w większych ilościach jest toksyczna.
- surowce roślinne
Szparag dziki (Shatavari) dostarcza steroidalnych saponin, flawonoidów i polisacharydów. Badania przedkliniczne sugerują działanie adaptogenne, immunomodulujące, przeciwzapalne i galaktogenne. Suplementy z korzenia szparaga dzikiego wymagają ostrożności w ciąży i przy przyjmowaniu litu.
- surowce roślinne
Szparag lekarski to roślina bogata w saponiny, flawonoidy, inulinę i glutation. Tradycyjnie stosowany przy problemach z układem moczowym i jako środek tonizujący. Badania przedkliniczne sugerują działanie przeciwutleniające, moczopędne i przeciwzapalne, lecz potwierdzenie kliniczne u ludzi pozostaje ograniczone.
- surowce roślinne
Szpinak zwyczajny to warzywo liściaste bogate w flawonoidy, karotenoidy, witaminy A, C, E, K i minerały. Badania laboratoryjne sugerują właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne wyciągów z liści, jednak kliniczne dowody u ludzi pozostają ograniczone.
- Sztuczny elastomer
Opis w przygotowaniu
- Szwajcarska woda lodowcowa
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Tabebuia impetiginosa (pau d'arco, lapacho) to amazońskie drzewo z korą bogatą w lapachol, β-lapachon, flawonoidy i tokoferole. Badania laboratoryjne wskazują na aktywność przeciwzapalną, przeciwdrobnoustrojową i cytotoksyczną, jednak kliniczne dowody u ludzi są ograniczone. Wyciąg z kory dostępny jest jako herbata, nalewka lub kapsułki; przeciwwskazany w ciąży, wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych.
- syntetyczne i biologiczne
Tadalafil to skuteczna substancja czynna stosowana w leczeniu zaburzeń erekcji i nadciśnienia płucnego, dostępna w różnych dawkach i formach, pozwalająca na indywidualizację terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Tafamidis stabilizuje transtyretynę, spowalniając rozwój amyloidozy z polineuropatią lub kardiomiopatią. Nowoczesna terapia dla dorosłych, dostępna w kapsułkach miękkich.
- syntetyczne i biologiczne
Tafasytamab to przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu nawrotowego lub opornego chłoniaka z dużych komórek B, ukierunkowane na antygen CD19, wspierające działanie układu odpornościowego.
- syntetyczne i biologiczne
Tafluprost skutecznie obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, chroniąc nerw wzrokowy i pomagając zapobiegać utracie wzroku.
- syntetyczne i biologiczne
Tagraksofusp to innowacyjny lek celowany w leczeniu BPDCN, łączący interleukinę-3 z toksyną błoniczą, stosowany wyłącznie szpitalnie pod ścisłą kontrolą u dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Takalcytol stosuje się miejscowo w leczeniu łuszczycy plackowatej, regulując procesy skórne i zmniejszając zmiany chorobowe. Dostępny jest w wygodnej formie maści do aplikacji na skórę.
- syntetyczne i biologiczne
Takrolimus to immunosupresant stosowany po przeszczepach i w leczeniu atopowego zapalenia skóry, dostępny w postaci doustnej i miejscowej. Hamuje reakcje odpornościowe, wymaga kontroli terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Talazoparyb to inhibitor PARP stosowany w zaawansowanym raku piersi HER2-ujemnym z mutacją germinalną BRCA1/2. W badaniu EMBRACA wydłużył czas bez progresji o ponad 3 miesiące vs chemioterapia. Dawka standardowa: 1 mg/dobę doustnie. Wymaga monitorowania morfologii krwi ze względu na ryzyko niedokrwistości i neutropenii.
- syntetyczne i biologiczne
Talidomid wykazuje silne działanie immunomodulujące i znajduje zastosowanie w terapii szpiczaka mnogiego. Wymaga ścisłego monitorowania ze względu na poważne działania niepożądane.
- syntetyczne i biologiczne
Talimogen laherparepwek to innowacyjna substancja wykorzystująca zmodyfikowanego wirusa do aktywacji odporności w leczeniu nieoperacyjnego czerniaka u dorosłych, potwierdzona badaniami klinicznymi.
- syntetyczne i biologiczne
Talk w medycynie to sterylny środek obliterujący do pleurodezy oraz substancja pomocnicza w produkcji leków. W jamie opłucnej wywołuje stan zapalny prowadzący do zwłóknienia i trwałego zamknięcia przestrzeni opłucnowej, zapobiegając nawrotom wysięku u pacjentów onkologicznych.
Talquetamab to przeciwciało bispecyficzne aktywujące limfocyty T do niszczenia komórek szpiczaka mnogiego poprzez wiązanie receptorów GPRC5D i CD3, stosowane u pacjentów opornych na standardowe terapie.
- surowce roślinne
Tamaryndowiec indyjski to roślina bogata w polifenole, flawonoidy i kwas winowy. Ekstrakt z nasion stosuje się w kroplach do oczu na suche oko; wykazuje też działanie przeciwutleniające i przeciwzapalne potwierdzone w badaniach przedklinicznych. Może wchodzić w interakcje z lekami na cukrzycę, aspiryną i ibuprofenem.
- surowce roślinne
Tamaryndowiec malabarski (Garcinia cambogia) zawiera kwas hydroksycytrynowy (HCA), który hamuje syntezę tłuszczu i może zmniejszać apetyt. Dowody na skuteczność odchudzającą są słabe i niespójne, a stosowanie suplementu wiąże się z ryzykiem uszkodzenia wątroby oraz interakcjami z lekami.
- surowce roślinne
Tamaryszek francuski (Tamarix gallica) to surowiec zielarski bogaty w taniny (galasy ~40%), flawonoidy i kwasy fenolowe. Tradycyjnie stosowany przy biegunkach, dolegliwościach wątroby i stanach zapalnych. Wstępne badania laboratoryjne wskazują na właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne i hepatoprotekcyjne, choć kliniczne dowody u ludzi są nadal ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Tamoksyfen to lek hormonalny stosowany w terapii raka piersi, hamujący wpływ estrogenów na komórki nowotworowe. Jego skuteczność i bezpieczeństwo zależą od wielu czynników klinicznych.
- syntetyczne i biologiczne
Tamsulosyna łagodzi objawy łagodnego rozrostu prostaty, ułatwia oddawanie moczu i poprawia komfort życia mężczyzn. Stosowana w terapii, dostępna w różnych formach, umożliwia indywidualne dopasowanie leczenia.
- surowce roślinne
Olejek z tangerynki (Citrus reticulata) to zimnotłoczony ekstrakt ze skórki owocu bogaty w limonen (do 97%), γ-terpinen i β-mircen. Wykazuje właściwości antyoksydacyjne, przeciwdrobnoustrojowe i uspokajające potwierdzone w badaniach laboratoryjnych. Przed użyciem wymaga rozcieńczenia; po aplikacji na skórę należy unikać ekspozycji na słońce.
- syntetyczne i biologiczne
Tanina to naturalny polifenol roślinny o właściwościach ściągających, przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych. Stosowana m.in. przy biegunkach, oparzeniach i hemoroidach. Jej forma – białczan taniny – jest składnikiem preparatów na zaburzenia trawienia. Kliniczne dowody skuteczności są wciąż ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Taninian żelatyny to wyrób medyczny łączący żelatynę z kwasem taninowym, działający miejscowo w jelitach. Tworzy ochronny film na błonie śluzowej, odbudowuje barierę jelitową i zmniejsza stan zapalny. Stosowany jako uzupełnienie nawadniania w ostrej biegunce u dorosłych i dzieci, z korzystnym profilem bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Tapentadol to innowacyjny lek przeciwbólowy o podwójnym mechanizmie działania, skuteczny w terapii bólu ostrego i przewlekłego, dostępny w różnych dawkach i formach dla dorosłych i dzieci.
- syntetyczne i biologiczne
Tapinarof to niesteroidowy agonista receptora AhR w postaci kremu 1% stosowanego raz dziennie. Redukuje stan zapalny skóry, odbudowuje barierę naskórkową i zmniejsza stres oksydacyjny. Stosowany w łuszczycy plackowatej u dorosłych i atopowym zapaleniu skóry u dorosłych oraz dzieci od 2. roku życia. Najczęstsze działanie niepożądane to łagodne zapalenie mieszków włosowych.
- surowce roślinne
Tarczyca bajkalska (Scutellaria baicalensis) to roślina bogata w flawonoidy – baikalinę, bajkaleinę i wogoniny. Badania przedkliniczne sugerują działanie przeciwzapalne, neuroprotekcyjne i hepatoprotekcyjne, ale dane kliniczne u ludzi są ograniczone. Stosowanie wymaga ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności i interakcje z wieloma lekami.
- surowce roślinne
Tarczyca bocznokwiatowa (Scutellaria lateriflora) zawiera flawonoidy (baikalina, bajkaleina, wogonina) działające na receptory GABA-A. W badaniach klinicznych zmniejszała lęk i poprawiała nastrój. Może wchodzić w interakcje z lekami uspokajającymi i jest przeciwwskazana w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Tasimelteon stosowany jest w terapii zaburzeń rytmu okołodobowego u całkowicie niewidomych dorosłych, wspomagając regulację cyklu snu i czuwania oraz poprawiając jakość życia.
Tasypimidyna to substancja o nieznanym mechanizmie działania, właściwościach leczniczych i schematach dawkowania. Brak oficjalnych danych uniemożliwia jej ocenę i bezpieczne stosowanie w medycynie.
- surowce roślinne
Tasznik pospolity to zioło hemostatyczne bogate w flawonoidy, garbniki, sulforafan i witaminę K. Stosowany tradycyjnie przy obfitych miesiączkach i krwawieniach. Bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży – może wywołać skurcze macicy i poronienie.