Enema

Co to jest Enema i jak działa?

Enema to hipertoniczny roztwór soli sodowych fosforanów stosowany doodbytniczo, który działa oczyszczająco na jelito grube. Mechanizm działania polega na wytwarzaniu ciśnienia osmotycznego w jelicie grubym, co zapobiega wchłanianiu wody. Prowadzi to do zmiękczenia i zwiększenia objętości mas kałowych, co natychmiastowo pobudza odruch wypróżniania. Efekt terapeutyczny pojawia się zazwyczaj w ciągu 2-5 minut od podania.

Wskazania do stosowania

• Uciążliwe zaparcia.
• Przygotowanie pacjenta do badań diagnostycznych.
• Oczyszczanie jelita przed i po zabiegach operacyjnych.
• Usuwanie złogów środka kontrastowego z jelit po badaniach radiologicznych.
• Zaburzenia defekacji w okresie przed- i pooperacyjnym.
• Oczyszczanie jelita przed i po porodzie.

Przeciwwskazania

Nie stosować w przypadku:

• Nadwrażliwości na składniki leku.
• Niedrożności jelit lub ryzyka niedrożności przewodu pokarmowego.
• Zarośnięcia odbytu.
• Wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
• Krwawienia z jelita grubego.
• Chorób serca.
• Nadciśnienia tętniczego.
• Chorób nerek.
• Zapalenia lub objawów zapalenia wyrostka robaczkowego.
• Niewyjaśnionych bólów brzucha, nudności, wymiotów.
• Dzieci poniżej 3 roku życia.
• U pacjentów odwodnionych.

Dawkowanie i sposób stosowania

Lek przeznaczony jest wyłącznie do podawania doodbytniczego. Zalecane dawkowanie:

• Dorośli: 120-150 ml raz dziennie.
• Dzieci:
  • Masa ciała 28-40 kg: 90 ml raz na dobę.
  • Masa ciała 14-27 kg: 60 ml raz dziennie.
  • Masa ciała poniżej 14 kg: 30 ml raz dziennie.

Po aplikacji należy odczekać do momentu odczucia parcia (zwykle 2-5 minut). U osób odwodnionych należy zmniejszyć objętość podawanego preparatu. Unikać częstego powtarzania zabiegu w krótkim czasie. Nie należy stosować leku częściej niż raz na dobę.

Sposób użycia

Przed zastosowaniem należy sprawdzić, czy końcówka wlewki jest pokryta środkiem poślizgowym. W razie potrzeby należy posmarować ją wazeliną lub olejem roślinnym. Kaniulę należy delikatnie wprowadzić do odbytnicy i stopniowo aplikować roztwór przez naciskanie butelki. Opakowanie zawiera nadmiar preparatu, więc nie trzeba całkowicie opróżniać butelki.

Po zastosowaniu produktu należy podać pacjentowi doustnie dodatkową porcję płynów. Środków przeczyszczających nie należy stosować dłużej niż jeden tydzień.

Skład

1 ml roztworu zawiera:

• Disodu fosforan dwunastowodny w przeliczeniu na substancję bezwodną – 32,2 mg
• Sodu diwodorofosforan jednowodny w przeliczeniu na substancję bezwodną – 139 mg

Substancje pomocnicze: metylu parahydroksybenzoesan, woda oczyszczona.

Działania niepożądane

Działania niepożądane występują rzadko, ale mogą obejmować:

• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hiperfosfatemia, hipokaliemia, kwasica metaboliczna, przemijająca hipokalcemia i hipernatremia, a w konsekwencji odwodnienie.
• Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: podrażnienie błony śluzowej odbytu, dreszcze, pęcherze, kłucie, świąd odbytu, ból.
• Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, bóle brzucha, wzdęcia, biegunka.
• Zaburzenia układu immunologicznego: reakcje nadwrażliwości np. pokrzywka, świąd.

Częste stosowanie może prowadzić do zaburzeń czynności jelita grubego.

Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią

Ze względu na ryzyko wystąpienia zaburzeń elektrolitowych nie zaleca się stosowania leku Enema w czasie ciąży oraz w okresie karmienia piersią. Wyjątek stanowi pojedyncza aplikacja leku kobietom przed i po porodzie.

Ze względu na możliwość przenikania jonów fosforanowych do mleka matki zaleca się odrzucanie ściągniętego pokarmu do 24 godzin po zastosowaniu leku.

Stosowanie innych leków

U pacjentów stosujących leki blokujące kanały wapniowe, leki moczopędne, preparaty litu lub inne leki mogące wpływać na stężenie jonów we krwi, może dochodzić do zmian stężenia elektrolitów we krwi.

Ostrzeżenia i środki ostrożności

Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku pacjentów:

• Z zaburzeniami czynności nerek.
• Otrzymujących leki moczopędne lub leki mogące spowodować zaburzenia wodno-jonowe.
• Ze sztucznym odbytem.
• Z wodobrzuszem, zmianami błony śluzowej (owrzodzenia, pęknięcia).
• Osłabionych lub w podeszłym wieku.
• U dzieci w wieku od 3 do 5 lat.

Należy przerwać podawanie preparatu jeśli po zastosowaniu roztworu doodbytniczego pojawią się krwawienia lub nasilone skurcze jelit.

Przed zabiegiem operacyjnym zaleca się wykonanie badania stężenia elektrolitów we krwi.