Menu

Surowce roślinne

Anethola anisata

Anetholea anisata, znana jako australijski mirt anyżowy, to endemiczne drzewo z rodziny mirtowatych, którego liście zawierają bogaty olejek eteryczny – głównie trans-anethol, który nadaje roślinie charakterystyczny zapach anyżu. Wyciąg z liści tej rośliny stosowany jest przede wszystkim w kosmetykach jako składnik kondycjonujący skórę i włosy: poprawia połysk, miękkość i nawilżenie, wspiera mikrobiom skóry głowy oraz działa antyoksydacyjnie – neutralizuje wolne rodniki i chroni lipidy oraz białka skóry. W tradycyjnej medycynie roślina ta ma długą historię stosowania zewnętrznego jako środek antyseptyczny i przeciwzapalny. W kosmetykach wyciąg z liści występuje zazwyczaj w stężeniu od 0,1% do 1%.

Spis treści

Z tego materiału dowiesz się:

Skąd pochodzi Anetholea anisata i jakie związki chemiczne odpowiadają za jej działanie
Jak wyciąg z liści mirtu anyżowego działa na skórę i włosy – mechanizm antyoksydacyjny i kondycjonujący
W jakich produktach kosmetycznych znajdziesz ten składnik i do czego służy
Na co uważać stosując produkty z wyciągiem z liści Anetholea anisata i kto powinien zachować ostrożność

Czym jest Anetholea anisata i skąd pochodzi?

Anetholea anisata – znana też jako australijski mirt anyżowy (ang. Aniseed Myrtle) – to wiecznie zielone drzewo endemiczne dla Australii, rosnące dziko na północnym wybrzeżu Nowej Południowej Walii i w południowo-wschodnim Queenslandzie. W naturalnym środowisku rośnie w subtropikalnych lasach deszczowych, często wzdłuż strumieni, osiągając nawet 30 metrów wysokości. Należy do rodziny mirtowatych (Myrtaceae) – tej samej, co eukaliptus czy goździkowiec.

Roślina znana jest pod kilkoma nazwami naukowymi – historycznie opisywano ją jako Backhousia anisata lub Syzygium anisatum. Jej lancetowate, błyszczące liście po roztarciu wydzielają intensywny zapach anyżu. To właśnie olejek eteryczny zawarty w liściach jest głównym przedmiotem zainteresowania kosmetyki i farmakognozji.

Co kryje się w liściach mirtu anyżowego?

Za właściwości Anetholea anisata odpowiada bogaty skład olejku eterycznego, w którym dominuje trans-anethol – ten sam związek, który nadaje charakterystyczny aromat anyżowi, kopru włoskiemu i lukrecji. Jego zawartość w olejku z liści sięga nawet ok. 70%. Obok niego w składzie znajdziemy:

Metyl izoeugenol (ok. 14%) – związek o właściwościach przeciwdrobnoustrojowych, obecny również w wielu innych roślinach aromatycznych.
Estragol (ok. 4%) – fenylopropanoid o działaniu aromatycznym; w dużych dawkach może wykazywać właściwości hepatotoksyczne, dlatego jego zawartość w produktach kosmetycznych jest ściśle regulowana.

Trans-anethol, dzięki swojej budowie chemicznej – grupie metoksylowej i łańcuchowi alkilowemu – wykazuje aktywność antyoksydacyjną: neutralizuje reaktywne formy tlenu (ROS), chroniąc lipidy i białka skóry, takie jak kolagen i elastyna, przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. To właśnie ta właściwość czyni go cennym składnikiem kosmetycznym.

Skład olejku eterycznego a bezpieczeństwo stosowania:

Trans-anethol, główny składnik aktywny, jest uznawany za bezpieczny (status GRAS – Generally Recognized as Safe) przy stosowaniu w kosmetykach w typowych stężeniach od 0,1% do 1%.
Estragol zawarty w olejku może być hepatotoksyczny przy stosowaniu wewnętrznym w dużych dawkach – w kosmetykach do użytku zewnętrznego jego ilość jest jednak minimalna.
Wyciąg z liści w formie wodnej lub wodno-glikolowej jest stabilny przez 12–24 miesiące; optymalne pH produktu wynosi ok. 5,8, co odpowiada naturalnemu pH skóry.
Składnik nie był formalnie oceniany przez CIR (Cosmetic Ingredient Review), jednak dane dotyczące jego głównego składnika – anetholu – potwierdzają niskie ryzyko podrażnień przy stosowaniu zewnętrznym.

Jak wyciąg z liści Anetholea anisata działa na skórę i włosy?

W kosmetyce wyciąg z liści mirtu anyżowego pełni przede wszystkim funkcję składnika kondycjonującego skórę i włosy. Co to w praktyce oznacza? Dla włosów – poprawę łatwości rozczesywania, większą miękkość, połysk i objętość. Dla skóry – utrzymanie jej w dobrej kondycji, działanie nawilżające i ochronne.

Mechanizm działania opiera się na kilku właściwościach biologicznych:

Działanie antyoksydacyjne – wyciąg aktywnie wymiatuje wolne rodniki, chroniąc komórki skóry przed stresem oksydacyjnym i spowalniając procesy starzenia.
Wsparcie bariery ochronnej skóry – składniki wyciągu wzmacniają integralność naskórka, poprawiając jego funkcję ochronną.
Wsparcie mikrobiomu skóry głowy – wyciąg wykazuje właściwości przeciwdrobnoustrojowe, które mogą pomagać w utrzymaniu równowagi mikroflory skalpu.
Regulacja pracy gruczołów łojowych – tonizuje skórę głowy i może wspomagać pielęgnację włosów przetłuszczających się.
Działanie przeciwzapalne i łagodzące – zmniejsza podrażnienia i nadmiar sebum wywołany przez wolne rodniki.

Wyciąg jest dobrze tolerowany przez wszystkie typy skóry – normalną, suchą, tłustą i wrażliwą. Ryzyko podrażnień i komedogenność (zdolność do zatykania porów) oceniane są jako niskie.

Tradycyjne zastosowania mirtu anyżowego – co warto wiedzieć:

W tradycyjnej medycynie afrykańskiej (gdzie blisko spokrewniona roślina Clausena anisata jest szeroko stosowana) liście używano zewnętrznie jako środek antyseptyczny i przeciwbólowy – na rany, infekcje jamy ustnej, bóle zębów, stany zapalne skóry czy oparzenia. Badania laboratoryjne (in vitro) potwierdzają silne działanie przeciwgrzybicze wyciągów wobec szczepów Candida albicans, Candida glabrata i Cryptococcus neoformans. Jednak – co ważne – są to wyniki badań laboratoryjnych, a nie klinicznych. Brak randomizowanych badań na ludziach oznacza, że tradycyjnych zastosowań wewnętrznych nie można rekomendować bez nadzoru specjalisty. Preparaty z wyciągiem z liści Anetholea anisata dostępne w aptekach i drogeriach przeznaczone są wyłącznie do stosowania zewnętrznego.

W jakich produktach znajdziesz Anetholea anisata?

Na etykietach kosmetyków wyciąg z liści mirtu anyżowego widnieje pod nazwą INCI: Anetholea Anisata Leaf Extract. Znajdziesz go najczęściej w:

Serach do skóry głowy – gdzie reguluje wydzielanie sebum, tonizuje skórę i działa antyoksydacyjnie.
Peeling do skóry głowy – w połączeniu z kwasami AHA wspomaga oczyszczanie i odblokowanie mieszków włosowych.
Szamponach – gdzie ceniony jest za właściwości odświeżające, przeciwzapalne i antybakteryjne.
Serach i kremach do twarzy – jako składnik wspierający barierę ochronną skóry i działający antyoksydacyjnie.

Typowe stężenie w gotowych produktach wynosi od 0,1% do 1%. Roślina jest też uprawiana komercyjnie na potrzeby pozyskiwania olejku eterycznego, który bywa stosowany jako naturalny substytut oleju anyżowego.

Kto powinien zachować ostrożność?

Wyciąg z liści Anetholea anisata jest ogólnie uważany za bezpieczny w kosmetykach do użytku zewnętrznego. Jednak kilka grup użytkowników powinno zachować szczególną ostrożność:

Osoby z alergią na anyż, koper włoski lub rośliny z rodziny mirtowatych – ze względu na wysoką zawartość anetholu mogą wystąpić reakcje alergiczne. Przed pierwszym użyciem produktu warto wykonać próbę uczuleniową.
Osoby z uszkodzoną lub bardzo wrażliwą skórą – olejki eteryczne zawarte w wyciągu mogą powodować podrażnienia przy kontakcie z naruszoną barierą skórną.
Kobiety w ciąży i karmiące piersią – brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa wyciągu z liści Anetholea anisata w tej grupie; stosowanie wyłącznie po konsultacji ze specjalistą.
Osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe – związki antyoksydacyjne zawarte w wyciągu mogą potencjalnie nasilać działanie antykoagulantów.

Podsumowanie

Wyciąg z liści Anetholea anisata to wielofunkcyjny składnik kosmetyczny, który w produktach do pielęgnacji skóry i włosów łączy działanie antyoksydacyjne, kondycjonujące i wspierające mikrobiom skalpu. Jego główny składnik aktywny – trans-anethol – odpowiada za charakterystyczny zapach anyżu i potwierdzone właściwości biologiczne. W kosmetykach stosowany jest w stężeniu do 1% i jest dobrze tolerowany przez większość typów skóry. Jeśli widzisz go na etykiecie produktu do skóry głowy lub serum do twarzy, możesz go traktować jako składnik o łagodnym, wielokierunkowym działaniu pielęgnacyjnym. Osoby z alergią na rośliny anyżowe lub przyjmujące leki przeciwzakrzepowe powinny przed użyciem skonsultować się z farmaceutą.

Pytania i odpowiedzi

Co to jest Anetholea anisata leaf extract?

To wyciąg z liści australijskiego mirtu anyżowego – endemicznego drzewa z rodziny mirtowatych. W kosmetykach stosowany jest jako składnik kondycjonujący skórę i włosy oraz antyoksydant, bogaty w trans-anethol odpowiedzialny za charakterystyczny zapach anyżu.

Czy Anetholea anisata jest bezpieczna dla skóry wrażliwej?

Tak, wyciąg z liści mirtu anyżowego wykazuje niskie ryzyko podrażnień i jest dobrze tolerowany przez wszystkie typy skóry, w tym wrażliwą. Osoby z alergią na anyż lub koper włoski powinny jednak przed użyciem wykonać próbę uczuleniową.

Do czego służy wyciąg z mirtu anyżowego w kosmetykach?

W kosmetykach pełni funkcję składnika kondycjonującego – poprawia miękkość, połysk i nawilżenie włosów, wspiera barierę ochronną skóry, działa antyoksydacyjnie oraz może regulować wydzielanie sebum i tonizować skórę głowy.

Czy Anetholea anisata może wchodzić w interakcje z lekami?

Związki antyoksydacyjne zawarte w wyciągu mogą potencjalnie nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych (antykoagulantów). Jeśli przyjmujesz tego rodzaju leki, przed stosowaniem produktów zawierających ten składnik skonsultuj się z farmaceutą.

W jakim stężeniu Anetholea anisata występuje w kosmetykach?

Typowe stężenie wyciągu z liści mirtu anyżowego w gotowych produktach kosmetycznych wynosi od 0,1% do 1%. Wyciągi w formie wodnej lub wodno-glikolowej są stabilne przez 12–24 miesiące, a optymalne pH produktu to ok. 5,8.

Australijski mirt anyżowy – roślina o wyjątkowym składzie

Anetholea anisata rośnie wyłącznie w subtropikalnych lasach deszczowych wschodniej Australii i jest rośliną endemiczną – nie znajdziesz jej naturalnie nigdzie indziej na świecie. Jej liście zawierają jeden z najwyższych znanych stężeń trans-anetholu spośród wszystkich roślin – ten sam związek odpowiada za aromat anyżu, kopru włoskiego i lukrecji. Roślina jest uprawiana komercyjnie na potrzeby pozyskiwania olejku eterycznego, który bywa stosowany jako naturalny substytut oleju anyżowego w przemyśle kosmetycznym i spożywczym. Warto wiedzieć, że jakość surowca może być zagrożona przez rdzę mirtową (Myrtle Rust) – chorobę grzybiczą atakującą rośliny z rodziny mirtowatych, która może wpływać na zawartość i skład olejku eterycznego w liściach.

Działanie przeciwgrzybicze – co mówią badania laboratoryjne?

Badania in vitro (laboratoryjne) wykazały, że olejki eteryczne i wyciągi z Anetholea anisata wykazują silne działanie przeciwgrzybicze wobec wielu patogennych szczepów, w tym Candida albicans, Candida glabrata, Candida tropicalis i Cryptococcus neoformans – grzybów odpowiedzialnych m.in. za kandydozę jamy ustnej i infekcje skórne. Aktywność ta wynika ze struktury chemicznej trans-anetholu i innych fenylopropanoidów obecnych w wyciągu. Naukowcy wskazują na potencjał tych związków jako punkt wyjścia do opracowania nowych substancji przeciwgrzybiczych. Należy jednak pamiętać, że są to wyniki badań laboratoryjnych – brak dotychczas randomizowanych badań klinicznych na ludziach, które potwierdziłyby te efekty w praktyce medycznej.