Olej z peonii

Czym jest olej z peonii i skąd pochodzi?

Olej z peonii – nazywany też olejem z piwonii – pozyskuje się z różnych części rośliny należącej do rodzaju Paeonia. W zależności od odmiany i przeznaczenia surowcem mogą być nasiona, kwiaty lub korzenie. Do najczęściej wykorzystywanych gatunków należą piwonia lekarska (Paeonia officinalis), piwonia chińska (Paeonia lactiflora) oraz piwonia drzewiasta (Paeonia suffruticosa).

Piwonia ma ponad dwutysiącletnią historię stosowania – zarówno w tradycyjnej medycynie chińskiej, gdzie uznawana była za środek tonizujący i oczyszczający krew, jak i w europejskiej fitoterapii. Dziś preparaty z peonii dostępne są w aptekach i sklepach ze zdrową żywnością w różnych formach: jako suplementy diety, nalewki, odwary, olejki eteryczne oraz składniki kosmetyków aptecznych.

Co zawiera peonia? Skład i aktywne składniki

Za szerokie spektrum działania peonii odpowiada bogaty skład chemiczny, który różni się w zależności od części rośliny:

• Paeonifloryna – główny glikozyd monoterpenoidowy, odpowiedzialny za działanie przeciwzapalne, uspokajające, przeciwbólowe i immunomodulujące.
• Paenol (paeonol) – związek fenolowy o silnym działaniu przeciwzapalnym i antybakteryjnym, szczególnie ceniony w kosmetyce.
• Flawonoidy (kemferol) – neutralizują wolne rodniki, działają przeciwutleniająco i antybakteryjnie.
• Garbniki (taniny) – wykazują właściwości ściągające i przeciwbakteryjne; obecne zwłaszcza w kwiatach i korzeniach.
• Antocyjany (paeonina) – barwniki o działaniu przeciwutleniającym.
• Minerały – magnez, potas, sód, żelazo, chrom, miedź i molibden.

Nasiona piwonii zawierają dodatkowo skwalen, fitosterole i alkaloidy sterolowe, a olej z nasion – ponad 100 substancji biologicznie czynnych. Płatki kwiatów są źródłem flawonoidów, polisacharydów i olejku eterycznego, natomiast korzeń obfituje w skrobię, śluz i garbniki.

Na co stosuje się preparaty z peonii?

Preparaty z peonii mają szerokie zastosowanie – zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Najważniejsze obszary, w których peonia może wspierać organizm, to:

• Układ nerwowy – działa uspokajająco i lekko nasennie; stosowana przy przewlekłym stresie, napadach paniki, nerwicy, lęku i bezsenności.
• Działanie przeciwbólowe i rozkurczowe – łagodzi bóle menstruacyjne, migreny, nerwobóle, reumatyzm i skurcze mięśniowe. Korzeń piwonii stosowany jest tradycyjnie przy reumatyzmie i hemoroidach.
• Układ pokarmowy – odwar z piwonii poprawia trawienie, normalizuje perystaltykę jelit, wspomaga pracę żołądka i wątroby oraz łagodzi niestrawność i wzdęcia.
• Układ immunologiczny – moduluje odpowiedź immunologiczną; może redukować objawy autoimmunologiczne i alergiczne, w tym atopowe zapalenie skóry.
• Gospodarka hormonalna – stosowana przy PMS, menopauzie (niweluje uderzenia gorąca) oraz PCOS.
• Układ krążenia – właściwości moczopędne wspierają detoksykację, a poprawa krążenia może być korzystna przy chorobie wieńcowej i żylakach.
• Skóra – zewnętrznie łagodzi trądzik, wypryski i atopowe zapalenie skóry; przyspiesza gojenie ran i regenerację naskórka.

Jak stosować olej z peonii?

Forma i sposób stosowania zależą od celu, jaki chcesz osiągnąć. Piwonia dostępna jest jako nalewka, odwar, napar, kapsułki z ekstraktem oraz składnik kosmetyków.

Przy stosowaniu doustnym (np. krople lub nalewka) kurację warto zaczynać od niskich dawek i obserwować reakcję organizmu – efekty kumulują się zazwyczaj po 1–2 tygodniach regularnego przyjmowania. Typowe kuracje trwają 4–6 tygodni z przerwami; nie zaleca się długotrwałego, nieprzerwanego stosowania, ponieważ garbniki zawarte w roślinie mogą przy nadmiarze podrażniać błony śluzowe.

Zewnętrznie – okłady z naparu lub ekstraktu stosuje się na podrażnioną skórę, zmęczone oczy i powieki. Olejek eteryczny z piwonii wykorzystywany jest w aromaterapii: jego słodki, kwiatowy zapach działa odprężająco i pomaga redukować napięcie nerwowe.

Olej z peonii w kosmetyce aptecznej

Ekstrakt z peonii to coraz popularniejszy składnik kosmetyków aptecznych. W zależności od użytej części rośliny, w składzie INCI znajdziesz go pod nazwami: Paeonia Lactiflora Root Extract, Paeonia Officinalis Flower Extract lub Paeonia Suffruticosa Root Extract.

Co peonia robi dla skóry?

• Nawilża i odżywia – olej z nasion peonii wnika szybko w skórę, uzupełniając jej lipidy i zwiększając nawodnienie komórek.
• Działa ściągająco i antybakteryjnie – dzięki zawartości tanin; polecany dla cery trądzikowej i problematycznej.
• Chroni przed wolnymi rodnikami – flawonoidy i paenol spowalniają procesy starzenia skóry i chronią kolagen.
• Rozjaśnia i wyrównuje koloryt – ekstrakty z kwiatów piwonii hamują syntezę melaniny, co pomaga redukować przebarwienia.
• Łagodzi podrażnienia – właściwości przeciwzapalne sprawiają, że ekstrakt z peonii dobrze sprawdza się przy cerze wrażliwej i atopowej.

Kosmetyki z peonią dostępne są dla cery normalnej, dojrzałej i problematycznej – jako kremy, serum, żele do mycia i balsamy.

Skutki uboczne i bezpieczeństwo stosowania

Stosowana w zalecanych dawkach peonia jest na ogół dobrze tolerowana. Przy nadmiernym spożyciu mogą jednak pojawić się:

• biegunka i zaburzenia trawienia,
• nadmierne krwawienie (przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych),
• nudności.

Roślina może być stosowana przez okres do 6 miesięcy, jednak z przerwami. Preparaty warto przechowywać w ciemnym i chłodnym miejscu.

Podsumowanie

Olej z peonii to wszechstronny preparat ziołowy o udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym, uspokajającym i pielęgnacyjnym. Sprawdzi się zarówno jako wsparcie dla układu nerwowego i trawiennego, jak i jako składnik codziennej pielęgnacji skóry. Wybierając suplement z peonią, warto szukać preparatów standaryzowanych na zawartość paeonifloryny. Przed rozpoczęciem stosowania – zwłaszcza jeśli przyjmujesz leki lub masz choroby przewlekłe – skonsultuj się z farmaceutą lub lekarzem. Kobiety w ciąży powinny bezwzględnie unikać tej rośliny. Stosowana rozsądnie, peonia może być wartościowym uzupełnieniem naturalnej apteczki.