Przyczyny farmakologiczne stanowią jedną z najważniejszych i jednocześnie najczęściej odwracalnych grup czynników powodujących wsteczny wytrysk. Różnorodne leki mogą interferować z mechanizmami kontrolującymi ejakulację, prowadząc do zaburzeń przepływu nasienia1.
Blokery receptorów alfa-adrenergicznych
Zaburzenia funkcji szyjki pęcherza wywołane przez środki farmakologiczne stanowią przeważający czynnik przyczyniający się do wstecznego wytrysku2. Może to obejmować działanie przepisywanych leków na łagodny przerost prostaty, takich jak uroselektywne blokery alfa jak silodozyna, tamzulozyna i alfuzozyna2.
Wsteczny wytrysk jest częstym skutkiem ubocznym leków, takich jak tamzulozyna, które są używane do rozluźniania mięśni dróg moczowych w leczeniu stanów takich jak łagodny przerost prostaty3. Blokery alfa to leki używane do leczenia łagodnego powiększenia prostaty (łagodny przerost prostaty, lub BPH) oraz nadciśnienia4.
Tamzulozyna (Flomax) i silodozyna (Rapaflo) wydają się być blokerami alfa, które najczęściej powodują problemy z ejakulacją5. Silodozyna jest selektywnym antagonistą receptorów alfa-1A adrenergicznych, który specyficznie celuje w receptory alfa-1A zlokalizowane w mięśniu gładkim prostaty i szyjki pęcherza6. Jednak ten mechanizm działania również zakłóca normalne zamykanie szyjki pęcherza podczas ejakulacji6.
Odwracalność skutków blokerów alfa
Dobra wiadomość jest taka, że wsteczny wytrysk spowodowany przez silodozynę jest zazwyczaj odwracalny po odstawieniu leku6. Odwracalność przypisuje się faktowi, że wpływ silodozyny na receptory alfa-1A jest czasowy6. Jeśli problem jest spowodowany przez lek, normalna ejakulacja często wraca po odstawieniu leku7.
Jeśli problemy z moczeneim nie są poważne, to zaprzestanie stosowania blokera alfa do czasu osiągnięcia ciąży jest zazwyczaj najskuteczniejszym podejściem5. W przypadkach, gdy wsteczny wytrysk utrzymuje się lub poważnie wpływa na jakość życia, przejście na alternatywny bloker alfa z niższym ryzykiem skutków ubocznych seksualnych, takich jak tamzulozyna lub alfuzozyna, może być zalecane8.
Antydepresanty i leki przeciwpsychotyczne
Leczenie farmakologiczne różnych stanów może wywołać wsteczny wytrysk u mężczyzn, przy czym najczęstszymi sprawcami są antagoniści receptorów alfa w przypadku objawów dolnych dróg moczowych, inne sympatykoliki w nadciśnieniu, antydepresanty i leki przeciwpsychotyczne1. Skutki uboczne seksualne związane z lekami przeciwpsychotycznymi nie są rzadkością u pacjentów ze schizofrenią9.
Wsteczny wytrysk związany z lekami przeciwpsychotycznymi jest ważnym, niedostatecznie rozpoznawanym skutkiem ubocznym, który może wpływać na przestrzeganie leczenia9. Blokowanie dopaminergiczne i blokowanie receptorów alfa-1-adrenergicznych przez leki przeciwpsychotyczne są uważane za kluczowe czynniki odpowiedzialne za wsteczny wytrysk9.
Mechanizmy neurochemiczne
Ejakulacja jest złożonym procesem składającym się głównie z 2 faz: emisji i wypędzania, który jest obsługiwany przez układ nerwowy współczulny9. Podczas fazy wypędzania niepowodzenie zamknięcia szyjki pęcherza skutkuje różnymi stopniami wstecznego wytrysku charakteryzowanymi przez brak emisji nasienia, zmniejszoną objętość ejakulatu i zmniejszoną siłę ejakulacji9.
Dysfunkcja ejakulacyjna mediowana przez antagonistów alfa została wykazana jako anejaculacja spowodowana blokowaniem receptorów alfa-1A w nasieniowodach, prostacie i pęcherzykach nasiennych10. Aktywacja tego receptora jest wymagana do kurczenia nasieniowodu11.
Inne grupy leków
Leki przeciwhistaminowe, takie jak chlorfeniramina i bromfeniramina, mogą pomagać w wstecznym wytrysku, chociaż są często używane w alergiach12. Pewne odkazujące środki, fenylefryna i pseudoefedryna, mogą również pomagać w wstecznym wytrysku12.
Stan może również wynikać z interferowania z funkcją zwieracza przez leki, takie jak alkohol, leki przeciwpsychotyczne, antydepresanty i środki przeciwnadciśnieniowe13. Leki przeciwdepresyjne, takie jak duloksetyna lub selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, jak również leki przeciwpsychotyczne, takie jak tiorydazyna i risperidon, również były związane z wstecznym wytryskiem14.
Strategie postępowania farmakologicznego
Ogólnie rzecz biorąc, strategie radzenia sobie z wstecznym wytryskiem wywołanym przez leki przeciwpsychotyczne są następujące: zmniejszenie dawki leku wywołującego problem, przerwy w lekach, podczas których lek wywołujący problem zostanie odstawiony na 2 do 3 dni przed przewidywaną aktywnością seksualną, leczenie wspomagające innymi lekami i przejście na inny lek przeciwpsychotyczny15.
Aby podsumować, wsteczny wytrysk nie jest rzadkością wśród pacjentów przyjmujących atypowe leki przeciwpsychotyczne, jest na ogół widoczny już po 2 tygodniach od rozpoczęcia leczenia, a niektóre z tych leków mogą mieć wpływ zależny od dawki na wsteczny wytrysk15.
Nowe kierunki badań
Badacze obecnie badają nowej generacji blokery alfa i selektywne antagonisty, które celują w prostatę bardziej selektywnie, minimalizując wpływ na funkcję szyjki pęcherza8. Te postępy mogą w przyszłości oferować skuteczne leczenie objawów przeروstu prostaty z mniejszym ryzykiem dysfunkcji ejakulacyjnej.

















