Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneChociaż zaburzenie opozycyjno-buntownicze jest najczęściej diagnozowane w dzieciństwie, może utrzymywać się przez okres nastoletnich i przejść w dorosłość, szczególnie gdy nie jest leczone1. Objawy u starszych osób mogą różnić się od tych obserwowanych u dzieci, często stając się bardziej zawoalowane, ale równie destrukcyjne dla funkcjonowania społecznego i zawodowego.
Charakterystyka objawów u nastolatków
U nastolatków z ODD objawy mogą być bardziej zinternalizowane niż u młodszych dzieci. Zamiast jawnych napadów złości czy tantrum, nastolatkowie mogą wykazywać chroniczne rozdrażnienie i być gniewni oraz zdenerwowani przez cały czas2. To może prowadzić do zachowań antyspołecznych i depresji, które są mniej oczywiste dla otoczenia, ale równie szkodliwe.
Nastolatkowie z ODD mogą być zdolni do większej internalizacji swoich uczuć niż młodsze dzieci, ale podstawowy wzorzec opozycyjnego zachowania pozostaje2. Mogą wykazywać uporczywe kwestionowanie zasad, odmowę współpracy z rodzicami i nauczycielami oraz tendencję do obwiniania innych za swoje problemy.
Przejaw objawów w dorosłości
Dorośli z zaburzeniem opozycyjno-buntowniczym wykazują uporczywy wzorzec negatywnego, wrogiego i buntowniczego zachowania, które trwa co najmniej sześć miesięcy4. Mogą czuć się źli na świat każdego dnia i regularnie tracić panowanie nad sobą, co może manifestować się jako agresja słowna czy agresywne zachowanie na drodze.
Dorośli z ODD bronią się nieustannie, gdy ktoś mówi, że zrobili coś źle, czują się źle zrozumiani i nielubiani, ograniczeni i popychani4. Charakterystyczne jest dla nich postrzeganie siebie jako ofiar, a nie przyczyny problemów w systemie rodzinnym czy zawodowym.
Objawy w środowisku domowym i rodzinnym
W środowisku domowym dorośli z ODD mogą wykazywać potrzebę wygrywania każdej kłótni z partnerem czy współmałżonkiem, kontynuować walkę przeciwko „systemowi” – figurom autorytetu i społeczeństwu5. Mogą celowo robić rzeczy, które denerwują współlokatorów, ponieważ wiedzą, że to ich irytuje.
Inne manifestacje ODD w domu mogą obejmować otrzymywanie mandatów za zakłócanie porządku od policji, udział w bójkach w barach czy altercacjach fizycznych w miejscach publicznych oraz posiadanie bardzo niskiego progu tolerancji – najmniejsza rzecz może ich wyprowadzić z równowagi5.
Problemy w środowisku zawodowym
Ciągłe przeciwstawianie się figurom autorytetu sprawia, że dorosłym z ODD trudno jest utrzymać pracę oraz utrzymywać relacje i małżeństwa1. W pracy mogą wykazywać niemal ciągłe argumentowanie z szefem lub współpracownikami, często czując się uciskani przez zasady biurowe.
Mogą celowo angażować się w zachowania, które irytują współpracowników, jak jedzenie śmierdzącego jedzenia na lunch, otrzymywać sankcje od działu kadr za naruszanie polityki firmy, być zwalniani za bycie fizycznie agresywnymi wobec współpracowników w napięciowych momentach5. Charakterystyczne są też załamania podczas spotkań czy rocznych ocen po otrzymaniu konstruktywnej krytyki.
Charakterystyczne cechy emocjonalne i behawioralne
Dorośli z ODD są szczególnie szybcy do gniewu, niecierpliwi i mają niską tolerancję na frustrację1. Postrzegają siebie jako źle traktowanych, źle zrozumianych i niedocenianych. Mają silne postawy pogardliwe lub braku szacunku dla figur autorytetu, są niecierpliwi i mają nawyk obrony się z siłą oraz odmowy rozważenia informacji zwrotnych od innych6.
Dorośli z ODD często atakują innych, gdy czują się zlekceważeni, i mają niską tolerancję frustracji oraz trudności w utrzymywaniu pracy, związków romantycznych i przyjaźni z powodu częstych napięć i konfliktów6. Mają trudności z przestrzeganiem zasad i oczekiwań w domu i w pracy.
Wpływ na funkcjonowanie społeczne i zawodowe
ODD może powodować stres dla osoby żyjącej z tym stanem oraz ludzi, z którymi najczęściej wchodzi w interakcje, jak rodzina, rówieśnicy i współpracownicy8. Objawy ODD mogą mieć negatywny wpływ na interakcje społeczne, życie rodzinne, uczestnictwo w szkole, wydajność w pracy i zdolność do utrzymania pracy.
Bez profesjonalnego leczenia i wspierającego wychowania objawy ODD często się pogarszają8. Osoby z tym stanem mogą mieć trudności w utrzymywaniu relacji społecznych, regularne konflikty i inne problemy w szkole, trudności w odnoszeń sukcesów w szkole czy pracy.
Rokowanie i możliwości poprawy
ODD często poprawia się wraz z wiekiem dziecka, szczególnie gdy objawy są łagodne lub umiarkowane. Zarówno wsparcie rodziny, jak i terapia mogą znacząco wpłynąć na to, czy ODD się poprawi8. Jednak bez profesjonalnego leczenia i wspierającego środowiska, objawy mogą się utrzymywać lub nasilać w dorosłości.
Około połowy dzieci z ODD kontynuuje doświadczanie objawów ODD w dorosłości1. Osoby z ODD zgłaszają uczucie gniewu przez cały czas, a około 40% z nich stopniowo się pogarsza i rozwija antyspołeczne zaburzenie osobowości. Zrozumienie ODD może pomóc w dostarczeniu neurologicznego wyjaśnienia dla bolesnych uczuć i jest ważnym pierwszym krokiem do znalezienia leczenia1.
