Badania obrazowe w diagnostyce MOGAD – MRI i charakterystyczne cechy

Badania obrazowe metodą rezonansu magnetycznego (MRI) stanowią nieodzowny element diagnostyki choroby przeciwciał MOG (MOGAD)¹. Obrazowanie mózgu, nerwów wzrokowych i rdzenia kręgowego może ujawnić charakterystyczne zmiany zapalne i demielinizacyjne².

Charakterystyczne cechy obrazowe MOGAD

Prezentacja obrazowa MOGAD jest zmienna i nie posiada patognomonicznych cech obrazowych, przez co pacjenci często mają fenotyp obrazowy nierozróżnialny od innych zapalnych chorób istoty białej ośrodkowego układu nerwowego³. Jednak istnieje kilka charakterystycznych wzorców, które mogą pomóc w różnicowaniu.

Zmiany w MOGAD mają tendencję do wyglądania „puchatych” i słabo zdefiniowanych, występują w głębokich strukturach istoty szarej lub białej i pojawiają się obustronnie w mózgu⁴. W obszarach najczęściej zajętych w MOGAD znajdują się głęboka istota biała, istota szara kory z przylegającą podkorową istotą białą, most, móżdżek, śródmózgowie, rdzeń przedłużony i ciało modzelowate⁵.

Obrazowanie mózgu

Kluczową cechą różnicującą jest to, że u pacjentów z MOGAD z zapaleniem nerwu wzrokowego lub poprzecznym zapaleniem rdzenia obrazowanie mózgu może być prawidłowe, podczas gdy osoby ze stwardnieniem rozsianym będą miały wieloogniskowe zmiany hiperintensywne T2 w istocie białej⁶.

W badaniu kohortowym pacjentów z MOGAD stwierdzono, że ogółem 50% pacjentów wykazywało zmiany w pniu mózgu, z czego zmiany mostowe występowały u 30% pacjentów, a zmiany śródmózgowia i rdzenia przedłużonego u 20% każda⁷. Żaden z pacjentów z MOGAD nie spełniał kryteriów McDonalda dla stwardnienia rozsianego⁷.

Obrazowanie nerwów wzrokowych

Badanie MRI oczodołów u pacjentów z MOGAD ujawnia charakterystyczne cechy zapalenia nerwu wzrokowego. Pacjenci wykazują obrzęknięte, powiększone i pokrętne nerwy wzrokowe z obustronnymi długimi lub krótkimi segmentami nieprawidłowego sygnału hiperintensywnego T2⁸.

Typowo zmiany dotyczą przedniej części nerwów wzrokowych przy oszczędzaniu skrzyżowania wzrokowego i dróg za-skrzyżowaniowych⁸. Obecność znacznego obrzęku tarczy nerwu wzrokowego i krwawień okołotarczowych w kontekście zapalenia nerwu wzrokowego jest wysoce sugestywna dla zapalenia nerwu wzrokowego związanego z MOG⁹.

Obrazowanie rdzenia kręgowego

Typowe cechy obrazowe MRI rdzenia kręgowego w kohorcie pacjentów z MOGAD obejmują centralnie położone, hiperintensywne T2, podłużnie rozległe zmiany obejmujące zarówno istotę szarą, jak i białą⁷. Zmiany charakteryzują się zajęciem ponad 50% przekroju osiowego rdzenia i obrzękiem rdzenia⁷.

Podłużnie rozległe poprzeczne zapalenie rdzenia (LETM) definiuje się jako zmiany hiperintensywne T2 lub wzmacniające się w rdzeniu kręgowym rozciągające się na trzy lub więcej segmentów kręgowych⁷. W MOGAD typowa prezentacja zapalenia rdzenia to właśnie LETM z zajęciem większym niż trzech segmentów kręgowych, a powszechnie zajęte obszary obejmują odcinek szyjny i piersiowy rdzenia kręgowego¹⁰.

Różnice obrazowe między MOGAD a innymi chorobami

Badania obrazowe są ważnym narzędziem wspierającym diagnozę, jednak może wystąpić pewne nakładanie się między MOGAD a innymi chorobami demielinizacyjnymi⁶. Kluczowe charakterystyki różnicujące MOGAD od NMOSD związanego z AQP4 lub stwardnienia rozsianego obejmują⁶:

• Prawidłowe obrazowanie mózgu u pacjentów z MOGAD z zapaleniem nerwu wzrokowego lub poprzecznym zapaleniem rdzenia
• Wieloogniskowe zmiany hiperintensywne T2 w istocie białej u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym
• Obustronny charakter zmian w MOGAD w przeciwieństwie do częściej jednostronnych w stwardnieniu rozsianym

Wzorce obrazowe zależne od wieku

Badania wykazują, że wzorce obrazowe w MOGAD są zależne od wieku przy prezentacji i pierwszym nawrocie¹². Młodszy wiek przy prezentacji wiąże się z dłuższym czasem do nawrotu¹². Co więcej, fenotypy obrazowe przy nawrocie często różnią się od fenotypu przy prezentacji¹³.

Dzieci z MOGAD częściej prezentują obraz podobny do ADEM, podczas gdy dorośli częściej prezentują zespół podobny do NMOSD¹⁴. W populacji pediatrycznej ADEM jest uważany za najczęstszy fenotyp prezentacji w MOGAD, występujący u około 68% pacjentów¹⁰.

Znaczenie kliniczne badań obrazowych

Pomimo że nie ma patognomonicznych cech obrazowych MOGAD, charakterystyczne wzorce mogą znacznie pomóc w różnicowaniu z innymi chorobami demielinizacyjnymi¹⁵. Badania obrazowe w połączeniu z testem na przeciwciała MOG-IgG i oceną kliniczną stanowią podstawę wiarygodnej diagnostyki¹⁶.

Wczesne rozpoznanie MOGAD jest kluczowe, ponieważ w przeciwieństwie do stwardnienia rozsianego, gdzie rezydualne zmiany T2 są powszechne, MOGAD może prezentować się z prawidłowym MRI pomimo wielu nawrotów¹⁷. Ta cecha może być pomocna w długoterminowym monitorowaniu pacjentów i ocenie odpowiedzi na leczenie.