Epidemiologia niskiego popędu seksualnego – dane statystyczne

Niski popęd seksualny, znany również jako spadek libido, stanowi jeden z najczęstszych problemów seksualnych występujących w populacji ogólnej. Dane epidemiologiczne wskazują na znaczną częstość tego zjawiska, szczególnie wśród kobiet, gdzie problem ten dotyka niemal połowy populacji w pewnych momentach życia¹.

Częstość występowania w populacji ogólnej

Badania populacyjne przeprowadzone na całym świecie pokazują, że problemy seksualne zgłasza około 40% kobiet, przy czym około 12% (jedna na osiem kobiet) doświadcza problemów seksualnych związanych z osobistym lub międzyosobowym cierpieniem¹. W przypadku mężczyzn globalna częstość występowania niskiego popędu seksualnego wynosi 3-28%².

Niski popęd seksualny dotyczy nawet 1 na 5 mężczyzn i jeszcze większej liczby kobiet w pewnym momencie ich życia³⁴. Według niektórych szacunków, około 33% kobiet w Stanach Zjednoczonych doświadcza niskiego libido z powodów emocjonalnych, psychologicznych, medycznych lub hormonalnych, podczas gdy 5% mężczyzn również doświadcza utraty libido z powodu stresu, przyczyn medycznych i problemów psychologicznych⁵.

Różnice związane z wiekiem

Częstość występowania niskiego popędu seksualnego wykazuje wyraźną zależność od wieku, szczególnie u kobiet. Badania amerykańskie wykazały, że częstość występowania niskiego popędu seksualnego waha się od 26,7% wśród kobiet przed menopauzą do 52,4% wśród kobiet po naturalnej menopauzie⁶.

Australijskie badanie przekrojowe pokazało, że częstość występowania niskiego popędu wzrasta od 27,4% w grupie wiekowej 18-24 lata do 91,6% w grupie 75-79 lat⁷. Szczególnie interesujące są dane dotyczące zaburzeń hipoaktywnego popędu seksualnego z towarzyszącym cierpieniem, które wzrastają od 12,2% w grupie 18-24 lata do 33,4% w grupie 40-44 lata, pozostają stałe do 60-64 lat, a następnie progresywnie spadają do 7,3% w grupie 75-79 lat⁷.

Zaburzenia hipoaktywnego popędu seksualnego (HSDD)

Zaburzenia hipoaktywnego popędu seksualnego (HSDD) dotykają około 10% wszystkich kobiet przed menopauzą w Stanach Zjednoczonych, co oznacza około 6 milionów kobiet, 1,5% mężczyzn oraz niebadaną liczbę osób o niezgodnej tożsamości płciowej⁸. Według innych źródeł, HSDD jest obecne u około 8,9% kobiet w wieku 18-44 lata, 12,3% w wieku 45-64 lata i 7,4% u kobiet powyżej 65 lat⁹.

Duże badania populacyjne wykazały, że około 36-39% kobiet zgłasza niski popęd seksualny, przy czym 8-10% spełnia podstawowe kryteria diagnostyczne HSDD (niski popęd i związane z nim cierpienie)¹⁰. U kobiet niski popęd seksualny generalnie wzrasta z wiekiem, podczas gdy związane z nim cierpienie maleje, co skutkuje dość stałą częstością występowania HSDD w całym dorosłym życiu¹⁰.

Różnice między płciami i grupy szczególnego ryzyka

Kobiety są znacznie bardziej narażone na problemy z niskim popędem seksualnym niż mężczyźni. Hipoaktywne zaburzenia popędu seksualnego zostały zdiagnozowane u nawet 30-40% dorosłych kobiet, które zostały poddane ocenie z powodu niskiego libido¹¹. Najczęstszą skargą seksualną u kobiet jest zmniejszony popęd, a następnie dysfunkcja orgazmiczna¹².

Szczególnie wysokie wskaźniki występowania niskiego popędu seksualnego obserwuje się u kobiet po chirurgicznej menopauzie, gdzie częstość HSDD wynosi 12,5%⁶. Cierpienie związane z niskim popędem wydaje się być ponad dwukrotnie częstsze u kobiet po chirurgicznej menopauzie w porównaniu z kobietami przed menopauzą⁶.

Czynniki demograficzne i społeczne wpływające na częstość występowania

Badania wykazały, że HSDD jest istotnie, pozytywnie związane z byciem w związku, brakiem aktywności seksualnej, wyższym wykształceniem i stosowaniem leków psychotropowych, a negatywnie z pochodzeniem azjatyckim¹³. Prawdopodobieństwo wystąpienia HSDD jest większe u kobiet, które są w związku, są nieaktywne seksualnie, mają wyższe wykształcenie lub przyjmują leki psychotropowe¹³.

Wśród mężczyzn czynnikami ryzyka niskiego popędu seksualnego są wiek 60-69 i 70-80 lat, słaby stan zdrowia ogólnego, choroby naczyniowe, bycie aktualnym palaczem, przekonanie że starzenie się zmniejsza seks, rozwód w ostatnich 3 latach, problemy finansowe w ostatnich 3 latach, poważna depresja, martwienie się o przyszłość związku i mniej niż jeden stosunek seksualny w tygodniu¹⁴.

Wpływ na jakość życia i funkcjonowanie społeczne

Niski popęd seksualny znacząco wpływa na jakość życia kobiet i może być skutecznie leczony przez pracowników służby zdrowia przy odpowiedniej ocenie i indywidualnym leczeniu¹⁵. HSDD jest związane z niższą jakością życia związaną ze zdrowiem, mniejszym ogólnym szczęściem i zadowoleniem z partnerów oraz częstszymi negatywnymi stanami emocjonalnymi¹⁶.

Problem ten pozostaje niedodiagnozowany i niedoleczony. Mniej niż połowa pacjentów z problemami seksualnymi szuka pomocy lub inicjuje rozmowy z lekarzami¹⁶. Niski popęd seksualny u kobiet może mieć negatywny wpływ na samoocenę, pewność siebie i może wpływać na związek kobiety z partnerem, który może myśleć, że nie jest już kochany lub pożądany¹⁷.

Znaczenie kliniczne i potrzeba leczenia

Dane epidemiologiczne podkreślają znaczenie kliniczne niskiego popędu seksualnego jako powszechnego problemu zdrowotnego. Dysfunkcje seksualne u kobiet pozostają niedocenione i niedostatecznie leczone¹⁸. Około 45% kobiet w średnim wieku ma problemy seksualne, a 15% ma problem seksualny, który powoduje znaczące osobiste cierpienie¹⁸.

Pomimo wysokiej częstości występowania, niski popęd seksualny jest często nieprawidłowo zgłaszany, niedostatecznie oceniany i niedostatecznie leczony. Prawidłowe zebranie wywiadu ujawni diagnozę w większości przypadków, a interwencje niefarmakologiczne często działają dobrze¹⁹. Jeśli brak zainteresowania seksem utrzymuje się lub powraca i powoduje osobiste cierpienie, należy skonsultować się z pracownikiem służby zdrowia, ponieważ może to być stan, który można leczyć²⁰.