Prewencja legionellozy w systemach rekreacyjnych i domowych

Systemy rekreacyjne wodne oraz urządzenia domowe stanowią istotne źródło potencjalnego zakażenia bakteriami Legionella, szczególnie gdy wytwarzają aerozole wodne¹. Jacuzzi wymagają szczególnie starannego utrzymania, dezynfekcji i częstego czyszczenia, ponieważ zapewniają idealne warunki do wzrostu bakterii Legionella, które mogą być przenoszone do płuc przez aerozole tworzone przez dysze jacuzzi¹. Prawidłowa prewencja w tych systemach wymaga systematycznego podejścia i znajomości specyficznych wymagań każdego typu urządzenia.

Prewencja w jacuzzi i basenach spa

Baseny domowe stanowią niskie ryzyko, ponieważ nie wytwarzają aerozoli, jednak bakterie Legionella mogą się rozmnażać w dyszach, rurach i pompach basenów domowych i spa, jeśli pozwoli się na tworzenie biofilmu². Prawidłowe używanie chemikaliów do uzdatniania wody w spa, dobre zarządzanie systemami dezynfekcji, filtracji i recyrkulacji oraz regularne czyszczenie powierzchni spa może utrzymać wodę w czystym, bezpiecznym i zdrowym stanie¹.

Jeśli masz jacuzzi lub ciepły basen, upewnij się, że poziomy chloru (lub innego środka dezynfekcyjnego) są prawidłowe, aby bakterie Legionella zostały zabite³. Zaniedbane jacuzzi zapewniają idealne warunki do wzrostu i rozprzestrzeniania się bakterii Legionella⁴. Do jacuzzi należy używać chemikaliów specjalnie przeznaczonych do dezynfekcji⁵. Regularne opróżnianie, czyszczenie i dezynfekcja są zalecane dla wszystkich systemów wodnych rekreacyjnych⁶.

Fontanny i systemy dekoracyjne

Fontanny mogą tworzyć aerozole poprzez rozpryskiwanie wody i stanowią szczególne ryzyko, jeśli woda jest ciepła lub ogrzewana sporadycznie przez podwodne oświetlenie¹. Podobnie fontanny mogą tworzyć aerozole poprzez rozpryskiwanie wody i są szczególnie ryzykowne, jeśli woda jest ciepła lub ogrzewana sporadycznie przez podwodne oświetlenie⁷. Regularne opróżnianie, czyszczenie i dezynfekcja są zalecane dla wszystkich systemów fontann.

Osoby narażone na ryzyko choroby legionistów mogą pomóc zapobiec infekcji, ograniczając ekspozycję na rekreacyjne lub dekoracyjne źródła wody, gdzie bakterie Legionella mogą stanowić problem⁸. Dotyczy to szczególnie jacuzzi, mgiełek i dekoracyjnych fontann wodnych. Należy unikać ekspozycji na źródła wody, takie jak dekoracyjne fontanny lub jacuzzi, jeśli nie wiesz, jak dobrze są utrzymane⁹.

Urządzenia domowe wytwarzające aerozole

Nawilżacze powietrza należy używać ostrożnie⁴. Nawilżacze powinny być czyszczone i dezynfekowane regularnie⁶. W nawilżaczach należy używać wyłącznie wody destylowanej lub przegotowanej i schłodzonej⁶. W przypadku nawilżaczy lub innych urządzeń wytwarzających mgiełkę lub aerozole, napełniaj zbiornik na wodę wyłącznie wodą sterylną lub świeżo przegotowaną i schłodzoną, a nie wodą bezpośrednio z kranu¹⁰.

Regularne czyszczenie wszystkich urządzeń związanych z wodą jest kluczowe⁹. Może to obejmować przenośne nawilżacze, podgrzewacze wody, klimatyzatory oraz płukanki do nosa. Dla nawilżaczy użyj rozcieńczonego wybielacza lub roztworu nadtlenku wodoru⁵. Nigdy nie pozostawiaj stojącej wody w urządzeniu – opróżnij zbiornik na wodę, utrzymuj wszystkie powierzchnie suche i zmieniaj wodę codziennie¹¹.

Urządzenia medyczne i terapeutyczne

Nebulizatory wymagają regularnego czyszczenia zgodnie z instrukcjami producenta¹. Miski nebulizatorów powinny być płukane po każdym użyciu, a cała komora i maska myte codziennie w ciepłej wodzie z płynem do mycia naczyń⁶. Zaleca się, aby w nebulizatorach terapeutycznych i nawilżaczach używać wyłącznie wody destylowanej lub przegotowanej (sterylnej) w celu zmniejszenia ryzyka wzrostu bakterii⁷.

Woda z kranu używana w tych instrumentach może przenosić infekcje¹². Dlatego w tych instrumentach należy używać wyłącznie sterylnej wody. W przypadku aparatów CPAP i nebulizatorów używaj wyłącznie wody destylowanej i czyść regularnie¹³. Po czyszczeniu/dezynfekcji płucz urządzenie wodą sterylną, schłodzoną świeżo przegotowaną wodą lub wodą filtrowaną przez filtry 0,2 μm¹¹.

Systemy klimatyzacji i chłodzenia wyparne

Chociaż nie odnotowano przypadków choroby legionistów związanych z użyciem domowych systemów chłodzenia wyparnego, prawidłowe utrzymanie jest niezbędne do kontroli gromadzenia się osadów, bakterii, pleśni i wzrostu glonów wewnątrz jednostki¹⁴. Przenośne jednostki chłodzenia wyparnego powinny być całkowicie opróżniane co najmniej raz w tygodniu podczas sezonu letniego¹⁴.

Kilka prostych kroków należy wykonać w celu utrzymania klimatyzatora wyparnego¹⁵. Jednostkę należy dezynfekować biocydem (substancją, która może kontrolować wzrost szkodliwych organizmów), takim jak wybielacz domowy na bazie chloru. We wszystkich chłodnicach wyparnych zawsze upewnij się, że dopływ wody jest czysty i świeży. Gdy nie są używane, chłodnice wyparne powinny być utrzymywane w stanie suchym¹².

Prewencja w kontakcie z glebą i materiałami organicznymi

Przypadki choroby legionistów były związane z używaniem podłoża do doniczek¹. Aby zminimalizować ryzyko zachorowania na chorobę legionistów z gleby, kompostu lub podłoża do doniczek, należy podjąć następujące środki ostrożności: nosić maskę i rękawice podczas obsługi gleby, kompostu lub podłoża do doniczek¹. Przechowuj worki z podłożem do doniczek w chłodnym, suchym miejscu. Gdy są przechowywane w słońcu, temperatura wewnątrz worka może wzrosnąć, tworząc idealne środowisko dla wzrostu bakterii Legionella¹⁶.

Otwieraj worki w dobrze wentylowanym miejscu¹⁶. Otwieraj worki skompostowanego podłoża do doniczek powoli, kierując otwór z dala od twarzy, aby uniknąć wdychania mieszanki. Zwilżaj glebę, aby zmniejszyć zapylenie podczas sadzenia roślin. Podlewaj ogrody i komposty delikatnie, używając węża o niskim ciśnieniu¹⁶. Unikaj wdychania kropelek wody z kapiących roślin doniczkowych, w tym wiszących koszy, oraz podczas podlewania roślin.

Środki ostrożności podczas podróży

Podczas podróży szczególną uwagę należy zwrócić na jakość utrzymania systemów wodnych w miejscach zakwaterowania. Jeśli przebywasz w pokoju lub nieruchomości z prysznicem, uruchom prysznic na gorąco przez kilka minut przed użyciem; najlepiej zminimalizować rozpryskiwanie, otworzyć okna i opuścić pokój, gdy prysznic jest włączony¹⁷. To przepłukuje rury wodne, węże i samą głowicę prysznicową oraz pomaga pozbyć się wszystkiego, co może tam być, zanim użyjesz prysznica¹⁸.

Ta rada jest dobra do zapamiętania niezależnie od tego, czy przebywasz w pokoju hotelowym, apartamencie, prywatnym domu, domku, pensjonacie czy gdziekolwiek indziej zapewnionym jako zakwaterowanie wakacyjne¹⁸. Przepłukiwanie pryszniców gorącą wodą przed wejściem pod prysznic w hotelach lub instytucjach, gdy nie były używane niedawno, może pomóc¹⁹. Przed podróżą powinieneś sprawdzić, czy nie ma żadnych ostatnich znanych ognisk w miejscu docelowym¹⁹.

Praktyczne wskazówki dla właścicieli domów

Jeśli nie używałeś kranów i głowic prysznicowych przez tydzień lub dłużej, przepłucz je, pozwalając gorącym i zimnym kranom płynąć przez co najmniej dwie minuty przed użyciem⁹. W samochodzie używaj płynu do spryskiwaczy w zbiorniku płynu do wycieraczek zamiast wody⁹. Bakterie Legionella mogą rosnąć w zbiorniku płynu do spryskiwaczy pojazdu, szczególnie jeśli zbiornik jest napełniony wodą²⁰.

Ustaw temperaturę podgrzewacza wody na 60°C⁴. Właściwie utrzymuj podgrzewacz wody⁴. Wykonuj przepłukiwania gorącą wodą – puszczanie kranów i głowic prysznicowych przez co najmniej 30 minut w temperaturze 60°C lub wyższej może pomóc zabić bakterie Legionella⁴. Zapytaj o to, jak dobrze są utrzymywane systemy wodne w twoich budynkach⁹.