Zapalenie błędnika i zapalenie nerwu przedsionkowego należą do najczęstszych schorzeń układu przedsionkowego ucha wewnętrznego, stanowiących istotny problem zdrowia publicznego ze względu na ich wpływ na jakość życia pacjentów. Choroby te charakteryzują się specyficznym rozkładem epidemiologicznym, który różni się w zależności od typu schorzenia, wieku i płci pacjentów1.
Częstość występowania zapalenia nerwu przedsionkowego
Zapalenie nerwu przedsionkowego uznawane jest za trzecią najczęstszą przyczynę zawrotów głowy pochodzenia obwodowego, ustępując jedynie łagodnemu położeniowemu zawrotowi głowy i chorobie Ménière’a12. Roczna zachorowalność na to schorzenie wynosi około 3,5 przypadków na 100 000 mieszkańców34, chociaż niektóre badania wskazują na szerszy zakres od 3,5 do nawet 15,5 przypadków na 100 000 osób rocznie5.
W Stanach Zjednoczonych zapalenie nerwu przedsionkowego lub zapalenie błędnika diagnozuje się u około 6% pacjentów zgłaszających się na izby przyjęć z powodu zawrotów głowy1. Transluje się to na około 150 000 nowych przypadków rocznie w amerykańskich oddziałach ratunkowych6. W specjalistycznych poradniach zajmujących się leczeniem zawrotów głowy zapalenie nerwu przedsionkowego stanowi około 7% wszystkich przypadków7.
Charakterystyka demograficzna pacjentów
Zapalenie nerwu przedsionkowego najczęściej dotyka osoby w średnim wieku, z szczytem zachorowań przypadającym na przedział 40-50 lat49. Schorzenie to może występować zarówno u dzieci, jak i dorosłych, jednak rzadko obserwuje się je w populacji pediatrycznej10. Niektóre najnowsze badania sugerują, że zapalenie nerwu przedsionkowego może występować częściej także u osób powyżej 70. roku życia5.
Pod względem różnic płciowych, zapalenie nerwu przedsionkowego nie wykazuje wyraźnej preferencji – choroba ta dotyka w równym stopniu mężczyzn i kobiety91112. Średni wiek zachorowania wynosi około 41 lat, przy czym zakres wieku pacjentów może być bardzo szeroki – od 11 do nawet 94 lat46.
Epidemiologia zapalenia błędnika
Zapalenie błędnika charakteryzuje się nieco odmiennym profilem epidemiologicznym w porównaniu do zapalenia nerwu przedsionkowego. Wirusowe zapalenie błędnika jest najczęstszą formą tego schorzenia i zwykle występuje jako powikłanie infekcji górnych dróg oddechowych8. Choroba ta dotyka głównie dorosłych w wieku 30-60 lat i jest dwukrotnie częstsza u kobiet niż u mężczyzn810.
Roczna zachorowalność na zapalenie błędnika wynosi około 3,5 przypadków na 100 000 mieszkańców, co oznacza, że rocznie dotyka ono około 35 milionów ludzi na całym świecie1314. Szczyt zachorowań przypada na czwartą dekadę życia, przy czym nie obserwuje się istotnych różnic w częstości występowania między płciami w przypadku ogólnej populacji1015.
Regionalne różnice w zachorowalności
Dane epidemiologiczne różnią się w zależności od regionu geograficznego i metodologii badań. W Norwegii, w okresie od 2011 do 2021 roku, liczba pacjentów hospitalizowanych z powodu zapalenia nerwu przedsionkowego wynosiła 11,2 na 100 000 mieszkańców rocznie, z zakresem od 8,2 do 15,3 przypadków4. Z kolei w Japonii odnotowano wyższą zachorowalność wynoszącą 7,1 na 100 000 mieszkańców, ze średnim wiekiem pacjentów 60,3 lat4.
Badania przeprowadzone na Tajwanie z wykorzystaniem danych z krajowego systemu zdrowia wykazały ogólną prevalencję nieokreślonych zawrotów głowy na poziomie 3,1% populacji, czyli około 3,13 przypadków na 100 mieszkańców. Wśród tej grupy pacjentów prawie 38% doświadczyło nawrotu objawów co najmniej raz3.
Charakterystyka nawrotów i rokowanie
Większość pacjentów z zapaleniem błędnika (95%) doświadcza jednego epizodu chorobowego i całkowicie wyzdrowieje1317. W przypadku zapalenia nerwu przedsionkowego ryzyko nawrotu jest nieco wyższe i wynosi około 11% w obserwacji długoterminowej9. Wcześniejsze publikacje wskazywały na znacznie niższą częstość nawrotów (poniżej 5%), jednak nowsze badania sugerują, że nawrotowe objawy zawrotów głowy różnego typu mogą występować u nawet 26% pacjentów9.
Około 30% pacjentów z zapaleniem nerwu przedsionkowego zgłasza wystąpienie objawów podobnych do przeziębienia przed rozwojem choroby918. Większość przypadków charakteryzuje się doskonałym rokowaniem, chociaż u mniejszości pacjentów mogą utrzymywać się nawrotowe epizody zawrotów głowy wywołane szybkimi ruchami głowy przez lata po pierwotnym zachorowaniu6.

















