Zrośnięcie warg sromowych to schorzenie, którego dokładne przyczyny nie są w pełni poznane, jednak badania wskazują na kilka kluczowych czynników etiologicznych1. Najważniejszym elementem w rozwoju tego stanu jest niedobór estrogenu, który tworzy środowisko sprzyjające powstawaniu zrostów między wargami sromowymi mniejszymi23.
Rola niedoboru estrogenów
Estrogeny odgrywają fundamentalną rolę w utrzymaniu prawidłowej struktury i funkcji tkanek narządów płciowych4. W stanie hipoestrogenizmu, który występuje naturalnie u dziewczynek przed pokwitaniem oraz u kobiet po menopauzie, nabłonek warg sromowych staje się cienki, delikatny i podatny na uszkodzenia5. Ten stan zwiększa ryzyko powstania zrostów, szczególnie gdy towarzyszy mu proces zapalny lub mechaniczne podrażnienie6.
Szczególnie narażone na rozwój zrośnięć są dziewczynki między 13 a 23 miesiącem życia, kiedy macierzyste estrogeny zostały już wyeliminowane z organizmu, a dziecko staje się bardziej aktywne fizycznie8. W tej grupie wiekowej częstość występowania schorzenia wynosi około 3,3%7.
Procesy zapalne i infekcyjne jako czynniki sprawcze
Przewlekły stan zapalny okolicy narządów płciowych zewnętrznych stanowi drugi najważniejszy czynnik etiologiczny9. Zapalenie sromu i pochwy może powstać w wyniku różnych przyczyn, w tym infekcji bakteryjnych, grzybiczych czy wirusowych10. Szczególnie często obserwuje się związek między zrośnięciami a zapaleniem sromu i pochwy wywołanym przez zanieczyszczenie kałowe11.
Podczas procesu gojenia po stanie zapalnym dochodzi do tworzenia się tkanki włóknistej, która może powodować sklejenie się brzegów warg sromowych mniejszych12. Ten mechanizm jest szczególnie nasilony w środowisku o niskim poziomie estrogenów, gdzie nabłonek jest bardziej podatny na uszkodzenia i wolniej się regeneruje4.
Czynniki mechaniczne i środowiskowe
Mechaniczne podrażnienia odgrywają istotną rolę w etiologii zrośnięć warg sromowych13. Do najczęstszych przyczyn należą:
- Długotrwały kontakt z mokrymi lub zabrudzonymi pieluchami14
- Nadmierna higiena intymna prowadząca do mikrourazów nabłonka4
- Używanie mocno perfumowanych mydeł i detergentów9
- Noszenie syntetycznej bielizny lub ciasnej odzieży15
Przyczyny w różnych okresach życia
Etiologia zrośnięć warg sromowych różni się w zależności od wieku pacjentki Zobacz więcej: Przyczyny zrośnięć u dziewczynek – okres przed pokwitaniem. U dziewczynek przed pokwitaniem główną przyczyną jest naturalny niedobór estrogenów połączony z czynnikami środowiskowymi16. Natomiast u kobiet dorosłych przyczyny są bardziej złożone i mogą obejmować choroby autoimmunologiczne, urazy czy skutki leczenia onkologicznego Zobacz więcej: Przyczyny zrośnięć u kobiet dorosłych – okres reprodukcyjny i menopauza.
W okresie poporodowym zrośnięcia mogą powstać w wyniku kombinacji czynników, w tym obrzęku i urazów podczas porodu oraz hipoestrogenizmu związanego z karmieniem piersią17. Liczne badania ginekologiczne podczas trudnego porodu również mogą przyczynić się do powstania mikrourazów sprzyjających rozwojowi zrostów18.
Czynniki predysponujące do nawrotów
Ważnym aspektem etiologicznym jest skłonność do nawrotów zrośnięć po leczeniu. Ryzyko ponownego wystąpienia schorzenia zmniejsza się wraz z wiekiem i wzrostem endogennej produkcji estrogenów19. Czynniki przyczyniające się do nawrotów obejmują:
- Słabą higienę narządów płciowych19
- Nawracające zapalenia sromu i pochwy19
- Przewlekłe choroby skóry sromu19
Badania wskazują, że częstość nawrotów wynosi od 11% do 14%, niezależnie od zastosowanej metody leczenia2021. Ta stosunkowo wysoka częstość nawrotów podkreśla znaczenie identyfikacji i eliminacji czynników predysponujących w długoterminowej profilaktyce schorzenia.













