Biopsja w diagnostyce zapalnego raka piersi – rodzaje i techniki

Biopsja stanowi fundamentalny element diagnostyki zapalnego raka piersi i pozostaje jedyną metodą definitywnego potwierdzenia obecności komórek nowotworowych¹. W przeciwieństwie do innych form raka piersi, gdzie zazwyczaj wykonuje się biopsję wyraźnie wyczuwalnej masy, w przypadku IBC procedura może być bardziej skomplikowana ze względu na charakterystyczny wzór wzrostu nowotworu².

Wybór odpowiedniej techniki biopsyjnej w IBC zależy od obrazu klinicznego i wyników badań obrazowych³. Może to obejmować biopsję gruboigłową pod kontrolą obrazowania, biopsję skóry lub kombinację obu metod w zależności od konkretnej sytuacji klinicznej³.

Biopsja gruboigłowa pod kontrolą obrazowania

Biopsja gruboigłowa pod kontrolą obrazowania jest preferowaną metodą, gdy w badaniach obrazowych widoczne są podejrzane zmiany lub wyczuwalna jest masa w piersi³. Podczas tej procedury obraz na żywo tkanki piersi pomaga lekarzom prowadzić igłę do podejrzanej tkanki nowotworowej³.

W wielu przypadkach biopsja ta jest wykonywana podczas początkowego badania obrazowego w celu przyspieszenia procesu diagnostycznego³. Procedura może być prowadzona pod kontrolą ultrasonografii (biopsja prowadzona ultrasonograficznie) lub mammografii (biopsja stereotaktyczna)⁴.

Biopsja stereotaktyczna wykorzystuje aparat mammograficzny do precyzyjnego wskazania obszaru piersi, który ma być poddany biopsji⁴. Z kolei biopsja prowadzona ultrasonograficznie polega na tym, że radiolog używa obrazowania ultrasonograficznego do lokalizacji konkretnego obszaru, który ma być poddany biopsji⁴. Lekarz prowadzący pomaga w wyborze najlepszego rodzaju biopsji w oparciu o objawy i historię medyczną pacjentki⁴.

Biopsja skóry metodą „punch”

W przypadkach, gdy nie ma wyraźnej masy do biopsji, ale obecne są charakterystyczne zmiany skórne, wykonuje się biopsję skóry metodą „punch”⁵. Ta procedura polega na pobraniu skóry piersi i tkanki bezpośrednio pod skórą w celu badania mikroskopowego⁶.

Biopsja skóry usuwa próbkę komórek skórnych i jest szczególnie przydatna, gdy nie ma wyczuwalnej masy, ale występują podejrzane zmiany skórne⁷. Procedura ta może być wykonana jednocześnie z biopsją piersi⁷.

Biopsja skóry metodą „punch” może dać wyniki diagnostyczne u około 75% pacjentek, gdzie w preparatach histopatologicznych można zaobserwować zatory nowotworowe w naczyniach limfatycznych skóry⁸. Jeśli wyniki biopsji skóry i limfatycznych naczyń skórnych (sieć małych naczyń krwionośnych) skóry piersi zawierają komórki nowotworowe, potwierdza to rozpoznanie zapalnego raka piersi⁹.

Wyzwania związane z biopsją w IBC

Biopsja w zapalnym raku piersi może nie wykazać obecności nowotworu ze względu na charakter choroby¹⁰. W takich przypadkach może być konieczne wykonanie więcej niż jednej biopsji lub dalszych badań, takich jak MRI¹⁰.

Jeśli pacjentka nie ma wyczuwalnej masy (co dotyczy tylko niewielkiej części przypadków), biopsja gruboigłowa może nie być możliwa¹⁰. W takich sytuacjach biopsja skóry metodą „punch” z czerwonego lub podejrzanego obszaru może być kolejnym krokiem w uzyskaniu diagnozy¹⁰.

W przypadkach, gdy biopsja prowadzona obrazowo nie daje diagnozy, może być wskazana biopsja skóry¹¹. Pomimo znacznych wysiłków, diagnoza może zostać pominięta, dlatego powtarzanie obrazowania i biopsji jest ważne, jeśli podejrzewa się IBC¹².

Analiza histopatologiczna materiału biopsyjnego

Po pobraniu materiału podczas biopsji, próbka jest wysyłana do laboratorium w celu mikroskopowej analizy¹. Patolog bada próbkę tkanki pobranej z biopsji w celu identyfikacji charakterystycznych cech komórek nowotworowych i potwierdzenia lub wykluczenia obecności IBC¹³.

Zespół medyczny będzie szukał wszelkich nieprawidłowych wzrostów komórkowych w biopsji, a także testował białka związane z niektórymi nowotworami¹⁴. Jeśli zostanie postawiona diagnoza zapalnego raka piersi, dalsze badania mogą pokazać, jak bardzo pierś i obszar wokół niej są dotknięte¹⁴.

Klasyczną cechą histologiczną IBC są zatory komórek nowotworowych w naczyniach limfatycznych skóry¹⁵. Jednak ich obecność nie jest wymagana do diagnozy przy użyciu proponowanego systemu punktacji IBC, pod warunkiem że inne kryteria mogą być ocenione i udokumentowano wynik 4 lub więcej punktów¹⁶.

Badania molekularne materiału biopsyjnego

Po potwierdzeniu obecności komórek nowotworowych, materiał biopsyjny jest poddawany szczegółowym badaniom molekularnym¹⁷. Dalsze badanie tkanki z dotkniętej piersi powinno obejmować testowanie, czy komórki nowotworowe mają receptory hormonalne (receptory estrogenowe i progesteronowe) lub czy mają większe niż normalne ilości genu HER2 i/lub białka HER2¹⁷.

Biopsja dostarcza również ważnych informacji o nowotworze, takich jak status receptorów hormonalnych i status HER2¹⁸. Te czynniki pomagają w wyborze leczenia¹⁸. Ocena próbki pobranej podczas biopsji pomaga lekarzowi dowiedzieć się o specyficznych cechach nowotworu i zidentyfikować opcje leczenia¹⁹.

Badanie receptorów estrogenowych i progesteronowych (ER i PR) pomaga w określeniu zarówno rodzaju leczenia, jak i prawdopodobieństwa nawrotu²⁰. Rodzaj leczenia zostałby określony jako ten, który minimalizuje ryzyko nawrotu²⁰. IBC jest zazwyczaj ER/PR ujemny, podczas gdy inne zapalne nowotwory piersi są ER/PR dodatnie²⁰.

Rola biopsji węzłów chłonnych

W niektórych przypadkach może być konieczne pobranie próbek również z węzłów chłonnych w pachach¹. Lekarz onkolog może również pobrać biopsję z węzłów chłonnych pod ramieniem²¹. Ta procedura pomaga w określeniu, czy nowotwór rozprzestrzenił się na regionalne węzły chłonne.

Jeśli podejrzewa się nowotwór, lekarz zleci biopsję podejrzanych obszarów znalezionych podczas badań obrazowych piersi²². Biopsja jest zazwyczaj biopsją skóry metodą „punch” lub biopsją gruboigłową prowadzoną ultrasonograficznie²². Jeśli zostanie znaleziony nowotwór, lekarz zazwyczaj zleca tomografię komputerową, biopsje węzłów chłonnych i scyntygrafię kości w celu określenia stopnia zaawansowania raka piersi pacjentki²².

Procedury specjalistyczne i wskazania

W zaawansowanych ośrodkach onkologicznych mogą być dostępne dodatkowe techniki biopsyjne dostosowane do specyficznych potrzeb diagnostycznych IBC²³. Biopsja skóry metodą „punch”, biopsja gruboigłowa, MRI piersi, ultrasonografia piersi i lokalnych węzłów oraz tomografia komputerowa lub PET mogą dostarczyć ważnych informacji w postawieniu prawidłowej diagnozy i odpowiednim określeniu stopnia zaawansowania IBC²³.

Międzynarodowy panel ekspertów zdecydowanie zaleca wykonanie biopsji skóry u wszystkich pacjentek podejrzanych o IBC, ponieważ może potwierdzić obecność zatorów nowotworowych w skórze i może również dać rozpoznanie histopatologiczne raka, jeśli nie wykryto podstawowej masy lub regionalnej przerzutowej limfadenopatii²⁴.

Zarówno rozpoznanie tkankowe, jak i obraz kliniczny są wymagane do diagnozy IBC⁸. Oznacza to, że sama biopsja bez charakterystycznego obrazu klinicznego nie jest wystarczająca do postawienia diagnozy, podobnie jak sam obraz kliniczny bez potwierdzenia histopatologicznego.

Znaczenie szybkości wykonania biopsji

Ze względu na agresywny charakter zapalnego raka piersi, szybkość wykonania biopsji ma kluczowe znaczenie dla rokowania²⁵. Biopsje powinny być zlecone, jeśli pierwsza runda leczenia innych możliwych przyczyn objawów nie przynosi efektu²⁵. IBC jest agresywnym nowotworem i nie ma czasu na powtarzające się rundy antybiotykoterapii²⁵.

Pacjentki muszą często naciskać na wykonanie biopsji²⁶. Ponieważ IBC rozwija się szybko, oczekiwanie na rozwój sytuacji nie jest dobrym pomysłem²⁶. Wczesne i dokładne rozpoznanie znacznie zwiększa szanse na skuteczne leczenie²⁷.