Zapalny rak piersi wyróżnia się charakterystycznymi zmianami genetycznymi i molekularnymi, które są odpowiedzialne za jego wyjątkową agresywność i zdolność do szybkiego rozprzestrzeniania się. Te specyficzne alteracje molekularne stanowią podstawę dla zrozumienia patogenezy choroby i rozwoju celowanych terapii1.
Kluczowe geny w patogenezie zapalnego raka piersi
Badania nad zapalnym rakiem piersi zidentyfikowały dwa geny, RhoC GTPase i WISP3, które są zgodnie zmienione w większości guzów zapalnego raka piersi, ale nie w próbkach niezapalnych2. RhoC służy jako transformujący onkogen poprzez regulację genów zaangażowanych w cykl komórkowy, wydzielanie czynników angiogennych i aktywność insulinopodobnego czynnika wzrostu2.
RhoC GTPase jest nadekspresjonowana w 90% guzów zapalnego raka piersi w porównaniu z 38% guzów niezapalnych. Odgrywa krytyczną rolę w zachowaniu przerzutowym zapalnego raka piersi poprzez zwiększenie wszystkich aspektów procesów przerzutowych, takich jak ruchliwość i inwazja komórek, składanie cytoszkieletu oraz adhezja komórkowa3.
WISP3 funkcjonuje jako gen supresorowy guza poprzez modulację aktywności IGF i wynikającą z tego inhibicję proliferacji komórek, wzrostu i angiogenezy2. Te dwa geny wydają się działać w porozumieniu, aby przyczynić się do inwazyjności zapalnego raka piersi4.
- RhoC GTPase – onkogen promujący inwazję i przerzutowanie (90% przypadków)
- WISP3 – gen supresorowy, jego utrata promuje agresywność
- eIF4GI – kontroluje tworzenie zatorów nowotworowych
- E-kadherina – paradoksalnie nadekspresjonowana, wspiera kohezję komórek
Rola czynnika inicjacji translacji eIF4GI
Naukowcy zidentyfikowali kluczowy gen eIF4GI, który jest nadekspresjonowany w większości przypadków zapalnego raka piersi, umożliwiając komórkom tworzenie wysoce ruchliwych skupisk odpowiedzialnych za szybkie przerzutowanie5. Nadekspresja eIF4GI przeprogramowuje sposób, w jaki komórki nowotworowe zapalnego raka piersi wytwarzają białka5.
eIF4GI przeprogramowuje maszynerię syntezy białek w celu zwiększenia translacji mRNA z wewnętrznymi miejscami wejścia rybosomu (IRES), które promują przeżycie komórek nowotworowych i tworzenie zatorów nowotworowych. Nadekspresja eIF4GI promuje tworzenie zatorów nowotworowych zapalnego raka piersi poprzez wzmożenie translacji mRNA p120 zawierających IRES6.
Aberacje chromosomalne i utrata heterozygotyczności
Przynajmniej połowa przypadków zapalnego raka piersi wykazuje utratę heterozygotyczności. Najczęściej utracone allele to 17q, 13q, 11q, 8P, 6P i 3P7. Analiza porównawczej hybrydyzacji genomowej dwóch linii komórkowych zapalnego raka piersi SUM-149 i SUM-190 wykazała częste delecje w regionach 3p, 8p, 11p, 11q i 13q oraz wzmocnienia w 1q, 7q, 8q i 17q, sugerując obecność genów kandydujących w tych regionach8.
Akumulacja białka p53 lub mutacja w genie supresorowym p53 została zgłoszona w 20-50% ludzkich raków piersi. Te nieprawidłowości są często obserwowane w dziedzicznych zespołach raka piersi, takich jak rodzinny rak piersi i jajników7.
Paradoksalna rola E-kadheryny
W jednym z najbardziej agresywnych i przerzutowych ludzkich raków piersi, jakim jest zapalny rak piersi, E-kadherina jest nie tylko zachowana, ale nadekspresjonowana i rozprowadzona obwodowo 360 stopni wokół błony komórkowej raka9. Komórki zapalnego raka piersi charakteryzują się nadekspresją E-kadheryny, która jest niezbędna dla adhezji komórkowej, tworzenia zatorów nowotworowych i progresji przerzutów3.
Mechanizm nadekspresji E-kadheryny nie jest transkrypcyjny, ale obejmuje jej redystrybucję i zmieniony transport wewnątrzkomórkowy. Zmieniony transport E-kadheryny w sferoidach MARY-X i zatorach limfatyczno-naczyniowych zarówno w przypadkach zapalnego, jak i niezapalnego raka piersi, odpowiada za jej nadekspresję i akumulację10.
Fenotyp hybrydowy nabłonkowo-mezenchymalny
Kluczową właściwością, która może wyjaśnić potencjał kolonizacyjny skupisk komórek, jest wysoki potencjał inicjacji guza związany z hybrydowym fenotypem nabłonkowo-mezenchymalnym11. Oprócz utrzymywania poziomów E-kadheryny, komórki zapalnego raka piersi często również ekspresują białka mezenchymalne, takie jak wimentyna, co dodaje do interpretacji zapalnego raka piersi jako manifestacji hybrydowego fenotypu nabłonkowo-mezenchymalnego12.
Obserwacje w modelach myszy i liniach komórkowych zapalnego raka piersi oraz eksperymenty in vivo na skupiskach krążących komórek nowotworowych kwestionują hipotezę, że całkowita utrata E-kadheryny jest niezbędna do przerzutowania. Wyniki te silnie sugerują potencjalnie kluczową rolę częściowego zachowania cech nabłonkowych (hybrydowy fenotyp nabłonkowo-mezenchymalny) w tworzeniu przerzutów11.
Znaczenie komórek macierzystych nowotworowych
Przewaga komórek CD24hi CD44hi może być ważnym podstawowym powodem oporności zapalnego raka piersi na chemioterapię i radioterapię12. Zwiększone komórki macierzyste nowotworowe mogą odgrywać potencjalną rolę w tworzeniu agresywnego fenotypu zapalnego raka piersi poprzez swoją zdolność do przechodzenia procesu przejścia nabłonkowo-mezenchymalnego13.
Implikacje dla terapii celowanych
Identyfikacja specyficznych zmian molekularnych w zapalnym raku piersi prawdopodobnie pomoże w diagnozie, przewidywaniu odpowiedzi na leczenie i rozwoju nowych celów terapeutycznych14. Zmiany molekularne opisane w tym nowotworze, takie jak mutacje genów ERBB2, KRAS, BRAF, EGFR, PIK3CA, PTEN, AKT1 i AKT3, mogą sugerować stratyfikację terapeutyczną pacjentów z zapalnym rakiem piersi z kombinacją różnych terapii celowanych biologicznie1.













