Rola cytokin i mediatorów zapalnych w zapalnym raku piersi

Procesy zapalne odgrywają fundamentalną rolę w patogenezie zapalnego raka piersi, chociaż mechanizmy te różnią się znacząco od klasycznych reakcji zapalnych. Obfitość cytokin i chemokin w mikrośrodowisku guza może być odpowiedzialna za wysoką agresywność tego nowotworu oraz za zwiększenie procesów angiogennych i ucieczki spod nadzoru immunologicznego¹.

Szlak sygnałowy NF-κB

Czynnik jądrowy kappa B (NF-κB) jest kluczowym regulatorem procesów zapalnych w zapalnym raku piersi. Wiele genów docelowych NF-κB jest nadekspresjonowanych w przypadkach zapalnego raka piersi z ujemnymi receptorami estrogenowymi w porównaniu z niezapalnymi guzami piersi o podobnym profilu receptorowym¹. Aktywacja NF-κB odgrywa główną rolę w promowaniu nietypowego fenotypu i agresywności zapalnego raka piersi².

Szlak NF-κB został wykazany jako aktywowany w różnych nowotworach, a dane zbiorowo sugerują, że NF-κB jest kluczowym czynnikiem w powstawaniu, rozwoju i progresji zapalnego raka piersi³. Szlaki zapalne JAK/STAT, NF-κB i COX-2 są ważne w progresji zapalnego raka piersi².

Cytokiny prozapalne IL-6 i IL-8

Cytokiny zapalne IL-6 i IL-8, będące najlepiej scharakteryzowanymi genami docelowymi NF-κB, są produkowane i wydzielane na wysokich poziomach w zapalnym raku piersi¹. Interleukina-6, jako cytokina prozapalna, jest zaangażowana w proliferację komórek nowotworowych, przeżycie i przerzutowanie³.

Liczne badania wskazują, że komórki zapalne przyciągane do miejsc zmian nowotworowych promują, a nie hamują wzrost guza. Obecnie uznaje się, że komórki zapalne są silnie zaangażowane w mikrośrodowisko guza, które jest niezbędne dla inicjacji, przeżycia, wzrostu i przerzutowania nowotworu³.

Rola cyklooksygenazy-2 (COX-2)

Enzymy cyklooksygenazy, w szczególności COX-2, indukowane w odpowiedzi na bodźce prozapalne, są nadekspresjonowane w zapalnym raku piersi w porównaniu z niezapalnymi guzami piersi. Znajduje to również odzwierciedlenie w bardziej obfitej prostaglandynie E2 w pierwotnych i przerzutowych guzach zapalnego raka piersi¹.

COX-2 jest nadekspresjonowana w szerokim zakresie nowotworów złośliwych, w tym raku jelita grubego, pęcherza moczowego, prostaty, trzustki i piersi, i jest związana ze wzrostem i inwazyjnością guza². Ekspresja COX-2 jest regulowana przez szlak EGFR i koreluje z ekspresją EGFR w próbkach zapalnego raka piersi².

Mikrośrodowisko zapalne i jego konsekwencje

Ważnym warunkiem dla komórek zapalnych do rozwoju raka jest wystąpienie ciągłej różnicowania komórek w mikrośrodowisku bogatym w komórki zapalne, czynniki wzrostu, aktywowane macierze i materiały uszkadzające DNA⁴. Prawidłowa odpowiedź zapalna jest samoograniczająca, ponieważ cytokiny przeciwzapalne są szybko produkowane po pojawieniu się cytokin prozapalnych⁴.

Jednak przewlekła odpowiedź zapalna może wymknąć się spod kontroli w obecności wyżej wymienionych szkodliwych substancji w środowisku. Obecnie udokumentowano, że istnieje ścisły związek między zapaleniem, układem immunologicznym a rakiem⁴.

Komunikacja międzykomórkowa w mikrośrodowisku

Komunikacja między wewnętrznymi i zewnętrznymi składnikami zapalnego raka piersi oraz obfitość cytokin i chemokin w mikrośrodowisku guza silnie przyczyniają się do agresywności i wysokiego potencjału angiogennego tego nowotworu⁵. Krytyczne sposoby interakcji obejmują komunikację za pośrednictwem cytokin i bezpośredni kontakt międzykomórkowy między komórkami nowotworowymi a mikrośrodowiskiem guza z różnorodnymi skrzyżowaniami szlaków⁵.

Różnorodne komórki, cząsteczki bioaktywne i związane z nimi szlaki transdukcji sygnału w mikrośrodowisku guza zapalnego raka piersi komunikują się i oddziałują ze sobą, tworząc skomplikowaną sieć, prawdopodobnie za pośrednictwem różnych mechanizmów biologicznych molekularnych i komórkowych kontrolujących powstawanie, rozwój i progresję zapalnego raka piersi⁶.

Znaczenie terapeutyczne

Zrozumienie roli cytokin i mediatorów zapalnych w patogenezie zapalnego raka piersi otwiera nowe możliwości terapeutyczne. Celowanie w szlaki NF-κB, COX-2 czy cytokiny prozapalne może stanowić obiecującą strategię leczenia. Liczne badania eksperymentalne sugerują, że etiologia i patogeneza zapalnego raka piersi mogą być ściśle związane z zapaleniem i zmianami w mikrośrodowisku guza⁷.