Zapalny rak piersi to jedna z najrzadszych, ale jednocześnie najbardziej agresywnych form nowotworu piersi1. Mimo że stanowi jedynie niewielki odsetek wszystkich przypadków raka piersi, jego wpływ na śmiertelność jest nieproporcjonalnie wysoki w porównaniu do częstości występowania2.
Częstość występowania w populacji
Według danych z programów epidemiologicznych SEER i NAACCR, zapalny rak piersi stanowi od 1% do 5% wszystkich nowo zdiagnozowanych przypadków raka piersi w Stanach Zjednoczonych13. Najnowsze szacunki populacyjne wskazują, że morfologicznie zdefiniowany zapalny rak piersi (kod ICD-0 8530) obejmuje 1% przypadków u kobiet i 0,59% u mężczyzn1. Pomimo tej stosunkowo niskiej częstości występowania, zapalny rak piersi odpowiada za około 7% zgonów spowodowanych rakiem piersi2, a według niektórych źródeł nawet za 10% wszystkich zgonów z powodu tego nowotworu4.
Trendy czasowe i zmiany częstości występowania
Analiza danych epidemiologicznych z ostatnich dziesięcioleci wykazuje interesujące trendy w występowaniu zapalnego raka piersi. Według programu SEER, częstość występowania zapalnego raka piersi wzrosła w Stanach Zjednoczonych w okresie od końca lat 80. do końca lat 90. XX wieku5. Konkretnie, wskaźnik zachorowalności na 100 000 kobiet-lat wzrósł z 2,0 w latach 1988-1990 do 2,5 w latach 1997-19996.
Szczególnie zauważalny był wzrost zachorowalności wśród białych pacjentek3. Liczba przypadków zapalnego raka piersi podwoiła się między 1975 a 1997 rokiem oraz między 1990 a 1992 rokiem4. Co więcej, podczas gdy ogólna liczba przypadków raka piersi wzrosła o 25%, przypadki zapalnego raka piersi wzrosły o 50%4. Jednak w późniejszym okresie, od 1992 do 2009 roku, częstość występowania zapalnego raka piersi pozostała stabilna7.
Zróżnicowanie rasowe i etniczne
Jedną z najbardziej uderzających cech epidemiologicznych zapalnego raka piersi są znaczące różnice w częstości występowania między różnymi grupami rasowymi i etnicznymi Zobacz więcej: Różnice rasowe i etniczne w występowaniu zapalnego raka piersi. Afroamerykańskie kobiety wykazują istotnie wyższą zachorowalność na zapalny rak piersi w porównaniu z białymi kobietami. Według danych SEER z lat 1988-2000, wskaźnik zachorowalności wśród czarnych kobiet wynosił 3,1 na 100 000 kobiet-lat, podczas gdy wśród białych kobiet 2,2 na 100 000 kobiet-lat5.
Dane z różnych rejestrów SEER pokazują statystycznie istotne różnice w proporcji zapalnego raka piersi wśród różnych grup rasowych i etnicznych. Najwyższy odsetek zapalnego raka piersi spośród wszystkich przypadków raka piersi odnotowano wśród rdzennych Amerykanów i Alaskańczyków (2,91%), następnie wśród Latynosów (2,3%), nie-latynoskich czarnych (2,2%), Arabów Amerykanów (1,7%), nie-latynoskich białych (1,3%) oraz Azjatów (1,2%)8.
Różnice geograficzne i międzynarodowe
Częstość występowania zapalnego raka piersi wykazuje znaczące różnice geograficzne na świecie Zobacz więcej: Różnice geograficzne w występowaniu zapalnego raka piersi na świecie. Szczególnie wysokie wskaźniki obserwuje się w regionie Afryki Północnej. W Tunezji zapalny rak piersi stanowi około 5-7% wszystkich przypadków raka piersi7, co jest znacznie wyższe niż w Europie i Stanach Zjednoczonych, gdzie stanowi 2-4% przypadków9.
W innych krajach również odnotowywano wyższe wskaźniki niż w Stanach Zjednoczonych – w Turcji zapalny rak piersi stanowi około 5% przypadków, a w szpitalu uniwersyteckim w Nigerii nawet 17% wszystkich diagnozowanych przypadków raka piersi10. Te różnice międzynarodowe mogą wynikać z odmiennych narzędzi diagnostycznych, definicji diagnozy oraz różnych czynników ryzyka w poszczególnych regionach7.
Charakterystyka wieku zachorowania
Zapalny rak piersi charakteryzuje się odmiennym profilem wiekowym w porównaniu z innymi formami raka piersi. Średni wiek zachorowania jest znacznie niższy – mediana wynosi 59 lat w porównaniu z 66 latami dla miejscowo zaawansowanego raka piersi3. Większość pacjentek znajduje się w przedziale wiekowym 40-59 lat, ale predylekcja wiekowa jest znacznie mniej wyraźna niż w przypadku niezapalnego raka piersi11.
Obserwuje się również różnice w wieku zachorowania między różnymi grupami etnicznymi. Najwcześniejszy średni wiek zachorowania odnotowuje się wśród latynoskich kobiet (50,5 lat), następnie wśród Afroamerykanek (55,2 lat) i białych kobiet (58,1 lat)12. Wskaźniki zachorowalności gwałtownie wzrastają do 50. roku życia, a następnie się stabilizują13.
Występowanie u mężczyzn
Choć zapalny rak piersi u mężczyzn jest niezwykle rzadki, może się zdarzać, zwykle w starszym wieku niż u kobiet514. Według danych SEER, morfologicznie zdefiniowany zapalny rak piersi stanowi 0,59% wszystkich nowo zdiagnozowanych przypadków raka piersi u mężczyzn1.
Wpływ na śmiertelność i przeżywalność
Mimo relatywnie niskiej częstości występowania, zapalny rak piersi ma nieproporcjonalnie wysoki wpływ na śmiertelność związaną z rakiem piersi. Szacuje się, że rocznie w Stanach Zjednoczonych diagnozuje się około 6231 przypadków zapalnego raka piersi, z których 2862 kończy się zgonem10. Mediana całkowitego przeżycia wśród kobiet z zapalnym rakiem piersi wynosi mniej niż 4 lata, nawet przy zastosowaniu wielomodalnego leczenia15.
Dane SEER z lat 2012-2018 wskazują, że 5-letni względny wskaźnik przeżycia dla zapalnego raka piersi wynosi 39% ogółem, 52% dla choroby regionalnej i jedynie 19% dla choroby z przerzutami odległymi16. Te wskaźniki, choć nadal niskie, reprezentują znaczną poprawę w porównaniu z poprzednimi dziesięcioleciami, kiedy historycznie mediana 5-letniego przeżycia wynosiła mniej niż 5%17.













