Powikłania rybiej łuski mogą znacznie wpływać na jakość życia pacjentów i wymagają specjalistycznego leczenia. Najczęstsze powikłania obejmują zakażenia skóry oraz problemy oczne, szczególnie u pacjentów z ciężkimi formami schorzenia1.
Zakażenia skóry
Pacjenci z epidermolityczną hiperkeratozą mogą rozwijać przewlekłe zakażenia bakteryjne skóry wymagające długotrwałej antybiotykoterapii1. Uszkodzona bariera skórna w ichthyosis sprzyja penetracji bakterii i rozwojowi infekcji. Jeśli rozwinie się zakażenie skóry, dermatolog będzie je leczyć lekami, które pacjent przyjmuje lub nakłada na skórę2.
W przypadku częstych zakażeń skóry dermatolog może zalecić dodanie małej ilości wybielacza do kąpieli2. Terapia kąpielami z wybielaczem może pomóc zmniejszyć bakterie na skórze2. Należy stosować terapię kąpielami z wybielaczem tylko wtedy, gdy zaleci ją dermatolog2. Jeśli ichthyosis prowadzi do drapania powodującego zakażenia skóry lub jeśli nieprzyjemny zapach ciała jest głównym problemem, czasami mogą być potrzebne antybiotyki3.
Problemy oczne i ektropium
Głównym celem opieki ocznej zarówno u dorosłych, jak i dzieci z ichthyosis jest utrzymanie wilgotności, integralności i przejrzystości rogówki1. Gdy ichthyosis obejmuje oko lub powieki, istnieje wysokie ryzyko wysuszenia rogówki i powstania ubytku nabłonkowego, który może prowadzić do zakażenia rogówki1. Zakażenia rogówki mogą prowadzić do blizny zmniejszającej przejrzystość oka lub, w najgorszym przypadku, do perforacji rogówki1.
Aby zapobiec bliznowatemu ektropium w lamellar ichthyosis, korzystne jest wilgotne środowisko połączone ze stosowaniem miejscowych środków nawilżających4. Maść wazelinowa i 10% krem z mocznikiem nakładane na skórę powiek kilka razy dziennie pomaga zapobiegać kurczeniu się skóry4. Sztuczne łzy i środki nawilżające oko są skuteczne u pacjentów z ektropium5.
Leczenie chirurgiczne powikłań ocznych
Gdy bliznowate ektropium rozwija się u pacjentów z lamellar ichthyosis pomimo nawilżania pomieszczenia i energicznego smarowania skóry, zauważa się niebezpieczeństwo załamania i perforacji rogówki4. Przeszczepy skóry pełnej grubości z przedramienia, obszarów zausznych i pachwinowych mogą być używane do skutecznej naprawy nieprawidłowości4.
Chirurgia jest czasami konieczna w przypadku ciężkiego ektropium, przy czym przeszczepy skóry są zwykłą terapią6. Odwracające szwy mogą również stabilizować ektropium w miarę wzrostu dziecka i jest zaskakująco dobrze tolerowane6. W przypadku utrzymującego się ubytku nabłonka rogówki może być konieczny przeszczep błony owodniowej w celu promowania gojenia rany nabłonkowej7.
Chirurgia jest sugerowana u osób z ciężką chorobą5. Kropelki nawilżające do oczu mogą pomóc zapobiec wysychaniu oczu8. Osoby mogą doświadczać kontraktur lub problemów z elastycznością palców8. Tkanki nieelastyczne zastępują tkanki elastyczne w tych wyrostkach8.
Problemy termoregulacyjne
Hiperkeratoza może interferować z funkcją gruczołów potowych, prowadząc do zaburzonej termoregulacji5. Niektórzy pacjenci mogą mieć ciężką nietolerancję ciepła5. Doustne retinoidy mogą powodować zwiększenie pocenia, prowadzące do poprawionej tolerancji ciepła5.
Powikłania u noworodków
Dla noworodków elektrolity powinny być ściśle monitorowane5. Dzieci collodion zazwyczaj muszą pozostać na oddziale intensywnej terapii noworodków (NICU). Są umieszczane w inkubatorze o wysokiej wilgotności9. Będą potrzebować dodatkowego karmienia. Nawilżacze muszą być nakładane na skórę9.
Po zrzuceniu błony collodion dzieci zazwyczaj mogą iść do domu9. Noworodek z Harlequin ichthyosis wymaga intensywnej opieki neonatologicznej, która może obejmować spędzenie czasu w ogrzewanym inkubatorze o wysokiej wilgotności10. Karmienie przez sondę może pomóc zapobiec niedożywieniu i odwodnieniu10.
Leczenie specjalistyczne powikłań
Miejscowa cyklosporyna A 2% podawana 3 razy dziennie wykazała się korzystną w leczeniu głębokiego zapalenia rogówki związanego z zespołem KID4. Pimecrolimus 1% (Elidel), środek immunomodulujący stosowany w leczeniu atopowego zapalenia skóry, wykazał się skuteczny u pacjentów z zespołem Nethertona4.
Antybiotyki lub antyseptyki mogą być przepisywane na zakażenia skóry11. Miejscowe N-acetylocysteina w mocznika wykazała się skuteczna w leczeniu lamellar ichthyosis12. Skuteczne leczenie miejscową N-acetylocysteiną w mocznika u pięciorga dzieci z wrodzoną lamellar ichthyosis zostało udokumentowane12.
Zapobieganie powikłaniom
Utrzymanie skóry w odpowiedniej wilgotności i usuwanie płytek pomoże zapobiegać pęknięciom, które mogą pozwolić zarazkom dostać się i spowodować zakażenia13. Zobacz lekarza od razu, jeśli zobaczysz jakiekolwiek objawy zakażenia13. Sucha, napięta skóra na stawach lub podeszwach stóp może utrudniać chodzenie13.
Możesz również mieć problemy z drobnymi umiejętnościami motorycznymi, takimi jak podnoszenie rzeczy lub pisanie13. Osoby z Harlequin ichthyosis potrzebują dodatkowego jedzenia i witamin, ponieważ ich ciała zużywają tak dużo energii na wytwarzanie dodatkowych komórek skóry13. Lekarz lub dietetyk może pomóc upewnić się, że otrzymujesz wystarczająco dużo jedzenia i składników odżywczych, aby zapobiec problemom13.
Wielodyscyplinarna opieka
Leczenie Harlequin ichthyosis obejmuje zespół pracowników opieki zdrowotnej14. Dziecko może również otrzymać wsparcie od fizjoterapeutów i terapeutów zajęciowych, dermatologów, dietetyków lub innych specjalistów15. Badacze badają stosowanie leków przeciwzapalnych w lamellar ichthyosis i próbują zaprojektować terapie w zależności od zmiany genowej8.
Jeśli masz dziecko w wieku szkolnym, upewnij się, że poinformujesz pielęgniarkę szkolną o jego stanie i jakimkolwiek leczeniu, którego może potrzebować przez cały dzień szkolny16. Konsultacja dermatologa w celu oceny i leczenia skóry jest zalecana6.


















