Długoterminowe monitorowanie aktywności serca stanowi kluczowy element diagnostyki arytmii, szczególnie tych występujących sporadycznie lub bez objawów1. Ponieważ standardowe EKG trwa zaledwie kilka minut, może nie uchwycić nieprawidłowości rytmu, które pojawiają się rzadko lub w określonych okolicznościach1.
Monitor Holtera – ciągłe monitorowanie 24-48 godzin
Monitor Holtera to przenośne urządzenie EKG, które pacjent nosi pod ubraniem przez okres 24-48 godzin2. Urządzenie to kontinuująco rejestruje rytm serca, gdy pacjent wykonuje swoje codzienne czynności2. Monitor Holtera jest szczególnie przydatny w diagnozowaniu arytmii, które są przerywane i mogą nie być widoczne podczas standardowego EKG wykonywanego w gabinecie lekarskim3.
Podczas noszenia monitora Holtera pacjent powinien prowadzić normalny tryb życia, wykonując swoje zwykłe codzienne czynności. Jednocześnie zaleca się prowadzenie dziennika aktywności i objawów, co pomaga lekarzom w korelacji ewentualnych nieprawidłowości rytmu z konkretnymi sytuacjami lub objawami2. Po zakończeniu okresu monitorowania dane są pobierane i analizowane przez lekarza4.
Rejestrator zdarzeń – długoterminowe monitorowanie aktywowane przez pacjenta
W przeciwieństwie do monitora Holtera, rejestrator zdarzeń sercowych rejestruje aktywność serca tylko podczas włączenia przez pacjenta, gdy odczuwa on objawy2. To urządzenie może być noszone przez znacznie dłuższy okres – do 30 dni lub nawet więcej5. Rejestrator zdarzeń jest szczególnie przydatny dla pacjentów, którzy mają sporadyczne objawy, takie jak zawroty głowy, omdlenia lub kołatanie serca6.
Istnieją różne typy rejestratorów zdarzeń. Niektóre są noszone kontinuująco i automatycznie rejestrują nieprawidłowości, podczas gdy inne wymagają aktywacji przez pacjenta podczas występowania objawów7. Gdy pacjent poczuje objawy takie jak kołatanie serca czy zawroty głowy, urządzenie jest umieszczane na klatce piersiowej i arytmia jest rejestrowana6.
Monitorowanie mobilne i telemetryczne
Nowoczesne systemy monitorowania mobilnego (MCOT – Mobile Cardiac Outpatient Telemetry) mogą zbierać dane o aktywności serca przez okres do miesiąca za pomocą technologii Bluetooth8. Te zaawansowane systemy umożliwiają lekarzowi analizę wyników w czasie rzeczywistym i podjęcie szybkich działań w przypadku wykrycia niebezpiecznych arytmii.
Coraz większą popularność zyskują również urządzenia konsumenckie, takie jak smartwatche Apple Watch, które mają aplikacje mogące rejestrować częstość akcji serca w sposób ciągły, dostarczając dane, które lekarz może analizować8. Jednak mimo że te urządzenia mogą być pomocne w początkowym wykrywaniu nieprawidłowości, nadal wymagają potwierdzenia przez tradycyjne metody monitorowania2.
Implantowalne rejestratory pętlowe
Gdy objawy są bardzo rzadkie, może zostać wszczepiony rejestrator pętlowy pod skórę w okolicy klatki piersiowej9. To małe urządzenie kontinuująco rejestruje aktywność elektryczną serca i może wykrywać nieregularne rytmy serca9. Implantowalne rejestratory pętlowe mogą monitorować serce przez okres do trzech lat10.
Te urządzenia są szczególnie przydatne dla pacjentów, którzy mieli udar mózgu bez oczywistej przyczyny, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo, że w takich sytuacjach osoba ma niezdiagnozowaną arytmię, która spowodowała udar10. Arytmie mogą powodować tworzenie się skrzepów w sercu, które następnie mogą oderwać się, dotrzeć do mózgu i zablokować przepływ krwi10.
Wybór odpowiedniej metody monitorowania
Wybór konkretnej metody monitorowania długoterminowego zależy od częstotliwości występowania objawów oraz ich charakteru. Jeśli pacjent doświadcza objawów codziennie lub kilka razy w tygodniu, monitor Holtera może być wystarczający11. Dla objawów występujących rzadziej, lepszym wyborem może być rejestrator zdarzeń lub w przypadku bardzo rzadkich objawów – implantowany rejestrator pętlowy.
Badania porównujące monitory Holtera i rejestrator zdarzeń w diagnostyce kołatań serca wykazały, że wydajność diagnostyczna wynosi 66-83% przy użyciu rejestratorów zdarzeń i 33-35% przy użyciu monitorów Holtera11. Te wyniki podkreślają znaczenie wyboru odpowiedniej metody monitorowania w zależności od charakteru objawów pacjenta.


















