Utrata słuchu u dzieci stanowi częsty problem zdrowotny z częstością występowania około jednego przypadku na 1000 urodzeń1. W Stanach Zjednoczonych około 2-3 na każde 1000 dzieci rodzi się z wykrywalnym poziomem utraty słuchu w jednym lub obu uszach2. Globalnie problem ten dotyka znacznie większej populacji – szacuje się, że 34 miliony dzieci ma głuchotę lub utratę słuchu3.
Częstość występowania według stopnia ciężkości
Szczegółowa analiza epidemiologiczna pokazuje zróżnicowanie w częstości występowania w zależności od stopnia ciężkości utraty słuchu. Około 1-3 na 1000 dzieci rodzi się z głęboką utratą słuchu, podczas gdy 3-5 na 1000 rodzi się z łagodną do umiarkowanej utratą słuchu, która może wpływać na rozwój mowy, jeśli nie zostanie odpowiednio wsparta lub leczona4.
W populacji ogólnej dzieci utrata słuchu występuje w około 5-10 przypadkach na 1000 dzieci w Stanach Zjednoczonych4. Wśród dzieci w wieku 5-14 lat częstość występowania wynosi około 8,1%5, co wskazuje na znaczny wzrost w porównaniu z okresem noworodkowym, prawdopodobnie z powodu nabytych form utraty słuchu.
Trendy czasowe i globalne obciążenie
W 2021 roku szacuje się, że około 97,83 miliona dzieci i młodzieży poniżej 20. roku życia na całym świecie doświadczało utraty słuchu, co skutkowało około 3,91 miliona lat życia z niepełnosprawnością6. Od 1990 do 2021 roku częstość występowania wzrosła z 3537 na 100 000 do 3711 na 100 000, co oznacza szacunkową roczną zmianę procentową o 0,15%6.
Obciążenie utratą słuchu u dzieci i młodzieży wzrosło w ciągu ostatnich trzech dekad i pozostaje wysokie6. Utrata słuchu została zidentyfikowana jako czwarta i trzecia główna przyczyna niepełnosprawności odpowiednio w badaniach Global Burden of Disease z 2015 i 2019 roku7.
Różnice regionalne i społeczno-ekonomiczne
Obciążenie utratą słuchu jest większe w regionach o niskim i średnim wskaźniku rozwoju społeczno-demograficznego6. Kraje lub regiony o niższym wskaźniku rozwoju społeczno-demograficznego zazwyczaj borykają się z bardziej ograniczonymi zasobami opieki zdrowotnej, a w tych regionach istnieje tendencja do przekierowywania ograniczonych zasobów opieki zdrowotnej na choroby zagrażające życiu, podczas gdy badania przesiewowe i leczenie utraty słuchu są często ograniczone7.
W krajach arabskich częstość występowania dziedzicznej utraty słuchu wahała się od 1,20 do 18 na 1000 urodzeń rocznie, a częstość występowania była najwyższa w Iraku (76,3%) i najniższa w Jordanii (1,5%)8. Częstość występowania wahała się od 36,95% w Omanie do 3,6% w Algierii9.
Przyczyny i możliwości prewencji
Ważnym aspektem epidemiologii utraty słuchu u dzieci jest fakt, że znaczny odsetek przypadków można zapobiec. Globalnie 60% przypadków utraty słuchu u dzieci wynika z przyczyn możliwych do uniknięcia3. Można im zapobiec poprzez wdrożenie działań w zakresie zdrowia publicznego11.
Większość utraty słuchu u dzieci ma charakter wrodzony lub został nabyty w okresie okołoporodowym12. Około 10-20% wszystkich przypadków głuchoty jest nabytych po urodzeniu, chociaż niektóre genetyczne przyczyny głuchoty skutkują utratą słuchu, która rozpoczyna się w dzieciństwie lub młodości lub ma charakter powoli postępujący12.
Genetyczne uwarunkowania
Dziedziczna utrata słuchu stanowi przyczynę 50% przypadków niedosłuchu czuciowo-nerwowego u dzieci13. Szacowana częstość występowania wynosi 1,9 na 1000 żywych urodzeń, która wzrasta do około 2,7 na 1000 przed 5. rokiem życia i 3,5 na 1000 w okresie dojrzewania13.
Do tej pory ponad 200 genów zostało powiązanych z dziedziczną utratą słuchu13. W krajach rozwiniętych utrata słuchu o etiologii genetycznej stanowi co najmniej 50-60% przypadków utraty słuchu w dzieciństwie14.
Znaczenie wczesnego wykrywania
Wczesne wykrywanie utraty słuchu u dzieci ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozwoju. Badania przesiewowe słuchu w okresie noworodkowym są niezbędne ze względu na negatywny wpływ późnej diagnozy na rozwój mowy15. Nawet przy funkcjonujących na całym świecie programach badań przesiewowych słuchu u noworodków, różnice w dostępie i skuteczności są zauważalne, szczególnie w regionach rozwijających się15.
Brak krajowych inicjatyw wczesnego wykrywania utraty słuchu w obszarach rozwijających się skutkuje wieloma niezdiagnozowanymi przypadkami, z raportowaną częstością występowania ciężkiej do głębokiej utraty słuchu dotykającej około 4 na 1000 noworodków15. Wczesne wykrywanie utraty słuchu jest niezbędne dla rozwoju dziecka, a ze względu na wysoką częstość występowania upośledzenia słuchu w badanej populacji, uniwersalne badania przesiewowe słuchu u noworodków są niezbędne15.














