Nefropatia cukrzycowa należy do najpoważniejszych powikłań cukrzycy, które może prowadzić do niewydolności nerek1. Szczególnie podstępną cechą tej choroby jest jej długotrwały, bezobjawowy przebieg we wczesnych stadiach. Pacjenci często nie zdają sobie sprawy z postępującego uszkodzenia nerek, ponieważ objawy pojawiają się dopiero gdy funkcja nerek jest już znacznie upośledzona2.
Bezobjawowy przebieg we wczesnych stadiach
We wczesnych stadiach nefropatii cukrzycowej pacjenci zazwyczaj nie doświadczają żadnych objawów13. Objawy nie pojawiają się zwykle do momentu, gdy zostanie uszkodzonych co najmniej 80-90% funkcji nerek24. To dlatego tak istotne jest regularne wykonywanie badań kontrolnych u osób z cukrzycą, ponieważ tylko w ten sposób można wykryć chorobę na wczesnym etapie5.
Uszkodzenie nerek może rozpocząć się już 5-10 lat przed wystąpieniem pierwszych objawów67. Niektóre osoby z cukrzycą typu 2, która rozwija się powoli, mogą już mieć uszkodzenia nerek w momencie pierwszego rozpoznania cukrzycy6. Dlatego regularne badania funkcji nerek są niezbędne dla wczesnego wykrycia i odpowiedniego leczenia.
Pierwsze objawy pojawiające się w zaawansowanych stadiach
Gdy choroba postępuje i funkcja nerek się pogarsza, zaczynają pojawiać się pierwsze objawy. Najczęstsze wczesne symptomy nefropatii cukrzycowej obejmują1:
- Trudno kontrolowane nadciśnienie tętnicze1
- Obrzęki stóp, kostek, rąk lub okolic oczu12
- Spienianie moczu, wskazujące na obecność białka18
- Zmęczenie i osłabienie12
- Zmniejszenie apetytu1
Spienianie moczu jest szczególnie charakterystycznym objawem, który może wskazywać na obecność znacznych ilości białka w moczu8. Jest to znak, że nerki tracą zdolność do prawidłowego filtrowania krwi i zatrzymywania białek, które powinny pozostać w organizmie.
Objawy w zaawansowanych stadiach choroby
W miarę postępu nefropatii cukrzycowej i dalszego pogarszania się funkcji nerek, objawy stają się bardziej nasilone i uciążliwe9. W stadium 4 i 5 choroby nerek pacjenci mogą doświadczać9:
- Ciemniejszego moczu z powodu obecności krwi9
- Duszności19
- Nudności i wymiotów12
- Metalicznego smaku w ustach9
- Świądu skóry12
- Zaburzeń koncentracji i dezorientacji12
W najcięższych przypadkach, gdy dochodzi do niewydolności nerek, mogą wystąpić objawy zagrażające życiu10:
- Senność i ospałość10
- Ból lub ucisk w klatce piersiowej10
- Drgawki w skrajnych przypadkach10
- Śpiączka10
Objawy związane z zaburzeniami gospodarki płynowej
Jednym z najważniejszych problemów w nefropatii cukrzycowej jest gromadzenie się płynów w organizmie11. Gdy nerki nie są w stanie prawidłowo usuwać nadmiaru wody i soli, dochodzi do retencji płynów, która objawia się12:
- Obrzękami kostek i nóg1213
- Wzrostem masy ciała12
- Częstszym oddawaniem moczu w nocy1214
- Obrzękami wokół oczu13
Retencja płynów może również prowadzić do obrzęku płuc, co objawia się nasilającą się dusznością11. Jest to poważny objaw wymagający natychmiastowej interwencji medycznej Zobacz więcej: Objawy nefropatii cukrzycowej w różnych stadiach – kompletny przewodnik.
Objawy układowe i metaboliczne
Nefropatia cukrzycowa wpływa na cały organizm, powodując różnorodne objawy układowe15. W miarę postępu choroby i gromadzenia się toksyn w organizmie, pacjenci mogą doświadczać15:
- Trudności ze snem i koncentracją15
- Skurczów mięśniowych15
- Świądu i bardzo suchej skóry15
- Zaburzeń rytmu serca z powodu podwyższonego poziomu potasu we krwi15
- Drżenia mięśniowych15
W zaawansowanych przypadkach, gdy dochodzi do mocznicowania (uremia), pacjenci mogą być zdezorientowani, a w skrajnych przypadkach nawet впасć w śpiączkę15. Mocznicowanie oznacza gromadzenie się toksycznych produktów przemiany materii we krwi, które w normalnych warunkach są usuwane przez zdrowe nerki.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Ważne jest, aby pamiętać, że objawy nefropatii cukrzycowej mogą nie pojawiać się przez wiele lat, nawet gdy choroba postępuje10. Dlatego osoby z cukrzycą powinny regularnie wykonywać badania kontrolne, niezależnie od tego, czy odczuwają jakiekolwiek objawy10.
Natychmiastowej konsultacji lekarskiej wymagają następujące objawy1:
- Nagły wzrost masy ciała i obrzęki
- Znaczne pogorszenie kontroli ciśnienia tętniczego
- Spienianie moczu lub zmiana jego koloru
- Nasilająca się duszność
- Uporczywe nudności i wymioty
- Znaczne zmęczenie i osłabienie
Regularne badania kontrolne powinny obejmować pomiar ciśnienia tętniczego, oznaczenie białka w moczu oraz ocenę funkcji nerek za pomocą badania poziomu kreatyniny we krwi12. Wczesne wykrycie nefropatii cukrzycowej znacząco zwiększa skuteczność leczenia i może spowolnić lub zatrzymać postęp choroby Zobacz więcej: Powikłania i objawy zagrażające życiu w nefropatii cukrzycowej.

















