Pokrzywka z zimna – epidemiologia i częstość występowania

Pokrzywka z zimna należy do grupy przewlekłych pokrzywek indukowalnych i stanowi stosunkowo rzadkie schorzenie dermatologiczne. Pomimo swojej rzadkości, ma istotne znaczenie kliniczne ze względu na możliwość wystąpienia ciężkich reakcji systemowych¹.

Częstość występowania w populacji ogólnej

Dane epidemiologiczne dotyczące pokrzywki z zimna wskazują na jej rzadkie występowanie w populacji ogólnej. Szacuje się, że schorzenie to dotyka około 0,05% populacji w Europie Środkowej²³. Wykorzystując opublikowane szacunki dotyczące przewlekłej pokrzywki, można oszacować, że pokrzywka z zimna występuje u około 6 na 10 000 osób na całym świecie w dowolnym momencie⁴.

Warto zauważyć, że częstość występowania pokrzywki z zimna wykazuje znaczne różnice geograficzne. Wyższe wskaźniki zachorowalności obserwuje się w regionach o chłodniejszym klimacie, podczas gdy w obszarach o cieplejszym klimacie odnotowuje się niższe wskaźniki³. Na przykład, w Korei przeważnie tropikalnej, częstość występowania pokrzywki zimnej i ciepłej przez 5 lat wynosiła 0,019%⁵.

Występowanie wśród różnych typów pokrzywki

W kontekście wszystkich rodzajów pokrzywki przewlekłej, pokrzywka z zimna stanowi stosunkowo niewielki odsetek przypadków. Analiza danych wykazuje, że pokrzywka z zimna występuje u 7,62% pacjentów z przewlekłą pokrzywką ogółem¹⁴. Jednak gdy rozpatrujemy wyłącznie przypadki przewlekłej pokrzywki indukowalnej, odsetek ten wzrasta do 26,10%¹.

Pokrzywka z zimna zajmuje znaczące miejsce wśród pokrzywek fizycznych. Częstość jej występowania wśród różnych podtypów pokrzywki fizycznej waha się między 5% a 34%, przy czym ta zmienność częściowo zależy od regionu geograficznego³. W niektórych klasyfikacjach uważana jest za drugi najczęstszy typ pokrzywki indukowalnej po dermografizmie⁶, choć dane z różnych regionów mogą się różnić Zobacz więcej: Występowanie pokrzywki z zimna wśród pokrzywek fizycznych.

Charakterystyka demograficzna pacjentów

Pokrzywka z zimna najczęściej dotyka młodych dorosłych³⁷. Może jednak wystąpić w każdym wieku, włączając dzieci i osoby starsze⁸. Szczyt zachorowalności przypada na drugą i trzecią dekadę życia, a średni wiek diagnozy wynosi od 18 do 25 lat⁹.

Istnieje wyraźna dysproporcja płciowa w występowaniu pokrzywki z zimna. Kobiety chorują dwukrotnie częściej niż mężczyźni⁸¹⁰. Niektóre badania wskazują na jeszcze większą przewagę kobiet, choć większość analiz potwierdza stosunek około 2:1³.

Współwystępowanie z innymi schorzeniami

Pacjenci z pokrzywką z zimna często prezentują dodatkowe schorzenia alergiczne. Do połowy pacjentów z pokrzywką z zimna ma skłonności atopowe, a jedna czwarta cierpi na inne typy pokrzywki indukowalnej, najczęściej dermografizm objawowy i pokrzywkę cholinergiczną³⁷. Badania wykazują, że około połowa pacjentów z pokrzywką z zimna ma także rozpoznanie innej choroby alergicznej¹¹.

Ryzyko reakcji anafilaktycznych

Jednym z najważniejszych aspektów epidemiologicznych pokrzywki z zimna jest wysokie ryzyko wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego. Metaanaliza danych wykazała, że anafilaksja wywołana czynnikami zimnymi występuje u 21,49% pacjentów z pokrzywką z zimna¹⁴. W niektórych badaniach odsetek ten wahał się od 0% do 34%¹².

Międzynarodowe badanie COLD-CE wykazało, że anafilaksja z zimna została zdiagnozowana u 37% pacjentów z pokrzywką z zimna¹³. Te dane podkreślają znaczenie właściwej diagnostyki i leczenia tego schorzenia Zobacz więcej: Ryzyko anafilaksji w pokrzywce z zimna – analiza epidemiologiczna.

Dane regionalne i różnice geograficzne

Częstość występowania pokrzywki z zimna znacznie różni się w zależności od regionu geograficznego. W Moskwie pokrzywka z zimna była czwartym najczęściej diagnozowanym typem pokrzywki indukowalnej, stanowiąc 1,92% wszystkich przypadków przewlekłej pokrzywki indukowalnej¹⁴. Kontrastuje to z danymi światowymi, gdzie pokrzywka z zimna jest uważana za drugi najczęstszy typ pokrzywki indukowalnej.

W Indiach Północnych, pomimo przeważnie tropikalnego klimatu, pokrzywka z zimna nie jest rzadkością, szczególnie w regionach gdzie zimna pogoda utrzymuje się przez 3-4 miesiące z temperaturami spadającymi do 1-2°C¹⁵. W badaniu obejmującym 1780 pacjentów z pokrzywką zidentyfikowano 15 przypadków pokrzywki z zimna, co stanowiło 0,8% wszystkich przypadków przewlekłej pokrzywki spontanicznej¹⁵.

Rokowanie i długość trwania schorzenia

Pokrzywka z zimna jest schorzeniem samoograniczającym się u większości pacjentów. Remisja lub co najmniej poprawa objawów występuje u 50% pacjentów w ciągu pięciu do sześciu lat³⁷. Średni czas do ustąpienia objawów w jednym z badań wynosił 5,6±3,5 roku³.

Badania długoterminowe pokazują zróżnicowane wyniki dotyczące remisji. Około 30% pacjentów zgłasza ustąpienie objawów w ciągu 5-10 lat⁸. Badanie obserwacyjne trwające 20 lat u 41 pacjentów z pokrzywką z zimna wykazało, że schorzenie ustąpiło do 10 roku u około jednej czwartej pacjentów⁸. Nawrót pokrzywki z zimna po remisji jest rzadki³.