Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneEuropa stanowi jeden z najważniejszych regionów dotkniętych obecną pandemią ptasiej grypy H5N1, z pierwszymi przypadkami odnotowanymi w sierpniu 2020 roku1. Ogniska eurazjatyckiej linii wysoce zjadliwych wirusów ptasiej grypy wpływają na populacje drobiu domowego i ptaków dzikich w całej Europie i Azji od tego czasu.
Rozwój epidemii w Europie
Epidemia ptasiej grypy w Europie charakteryzuje się ciągłą cyrkulacją wirusa wśród różnych gatunków ptaków. W ostatnich latach zmiany w ekologii i epidemiologii określonych linii ptasiej grypy doprowadziły do zakażeń licznych gatunków ptaków dzikich2. Ułatwiło to rozprzestrzenianie się wirusa wzdłuż ustalonych tras migracyjnych, powodując śmierć wielu ptaków dzikich, w tym gatunków zagrożonych.
W Wielkiej Brytanii obecny wybuch rozpoczął się 17 listopada 2024 roku, a ostatni poprzedni wybuch HPAI u drobiu i innych ptaków w niewoli wystąpił 14 lutego 2024 roku3. Ryzyko HPAI H5 u ptaków dzikich w Wielkiej Brytanii jest oceniane jako bardzo wysokie, podczas gdy ryzyko ekspozycji drobiu na HPAI H5 jest wysokie przy suboptymanych środkach bezpieczeństwa biologicznego i średnie przy stosowaniu rygorystycznych środków4.
W Szkocji Avian Influenza Prevention Zone została ogłoszona na całym terytorium kraju 25 stycznia 2025 roku5. Decyzja o wdrożeniu tej strefy została podjęta po ocenie ryzyka opartej na najnowszych dowodach naukowych i poradach weterynaryjnych.
Europejskie systemy nadzoru epidemiologicznego
Europa rozwinęła jeden z najzaawansowanych systemów nadzoru epidemiologicznego nad ptasią grypą na świecie. European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC) prowadzi wzmocniony nadzór nad ciężkimi zakażeniami wirusami ptasiej grypy w placówkach szpitalnych w krajach UE/EOG6.
Zakażenia ludzi wirusami ptasiej grypy podlegają zgłoszeniu zgodnie z prawodawstwem UE w ciągu 24 godzin przez Early Warning and Response System (EWRS), zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym poważnych transgranicznych zagrożeń dla zdrowia6. Systematyczne dane o liczbie przebadanych osób, liczbie przypadków pozytywnych oraz dane dotyczące poszczególnych przypadków ptasiej grypy są gromadzone w The European Surveillance System (TESSy) w standardowym formacie zgodnie z definicją przypadku UE.
Podstawowe i drugorzędne systemy nadzoru opieki zdrowotnej, jak również nadzór molekularny, zostały wzmocnione podczas pandemii COVID-19 w celu integracji różnych wirusów oddechowych, takich jak monitorowanie sezonowej aktywności grypy czy pojawianie się wariantów SARS-CoV-26.
Nadzór nad zwierzętami w UE
European Food Safety Authority (EFSA) od 1 stycznia 2019 roku przejęła zadanie zbierania, walidacji, analizy i podsumowywania danych generowanych przez działania nadzorowe nad ptasią grypą u drobiu i ptaków dzikich oraz tworzenia rocznych raportów7. Analiza danych nadzoru nad ptasią grypą z drobiu i ptaków dzikich prowadzona przez państwa członkowskie jest niezbędna do monitorowania sytuacji związanej z ptasią grypą na poziomie krajowym.
Nadzór nad drobiem i ptakami dzikimi ma kluczowe znaczenie dla wczesnego wykrycia wystąpienia nowych wirusów ptasiej grypy w UE, które stanowią zagrożenie dla zdrowia zwierząt i potencjalnie ludzi8. Programy nadzorowe muszą być zgodne z wytycznymi ustalonymi przez Komisję, które opisują strategie i metody nadzoru nad drobiem i ptakami dzikimi, jak również procedury pobierania próbek i testowania.
Przypadki u ludzi w Europie
W przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych, Europa odnotowuje znacznie mniejszą liczbę przypadków ptasiej grypy u ludzi. Nie zgłoszono przypadków zakażenia ludzi w większości krajów europejskich, co może wynikać z różnych praktyk hodowlanych, mniejszej ekspozycji zawodowej lub różnic w intensywności nadzoru9.
ECDC regularnie ocenia sytuację zdrowia publicznego dotyczącą wirusów ptasiej grypy (AH5) u ludzi i zwierząt oraz przeprowadza oceny ryzyka dla wirusów ptasiej grypy H5 kladu 2.3.4.4b u ludzi i zwierząt9. Centrum proponuje również ukierunkowane testowanie ludzi na ptasią grypę w obszarach z trwającymi ogniskami.
Nadzór nad ptakami dzikimi
Animal and Plant Health Agency (APHA) prowadzi całoroczny nadzór nad ptasią grypą u martwych ptaków dzikich zgłaszanych przez społeczeństwo i patrole strażników10. Celem nadzoru i testowania ptaków dzikich jest gromadzenie informacji o lokalizacji i szczepach ptasiej grypy, które mogą być rozpowszechnione w Wielkiej Brytanii. Dane te pomagają rządowi budować obraz obecnych zagrożeń i kształtują reakcję na to ryzyko.
Systemy nadzoru nad ptasią grypą są wprowadzone dla zgłaszania i monitorowania martwych ptaków dzikich i niektórych gatunków podejrzanych o zakażenie ptasią grypą5. Czujność hodowców ptaków jest ważna, a wszelkie podejrzenia choroby w Szkocji muszą być natychmiast zgłaszane do lokalnego biura terenowego APHA.
Środki kontrolne i legislacyjne
Kraje europejskie wdrożyły kompleksowe środki kontrolne i legislacyjne. W Anglii obowiązują następujące akty prawne: The Avian Influenza and Influenza of Avian Origin in Mammals (England) (No.2) Order 2006, The Avian Influenza and Influenza of Avian Origin in Mammals (Amendment) (England) Order 2022, oraz The Exotic Disease (Amendment) (England) (EU Exit) Regulations 201811.
Defra kontroluje przypadki ptasiej grypy, przestrzegając planów awaryjnych dla egzotycznych chorób podlegających zgłoszeniu, strategii kontroli chorób ptaków podlegających zgłoszeniu oraz strategii mitygacji ptasiej grypy u ptaków dzikich w Anglii i Walii11.
Współpraca międzynarodowa
Europa aktywnie współpracuje z organizacjami międzynarodowymi w zakresie nadzoru nad ptasią grypą. Wymiana wirusów grypy odbywa się przez Global Influenza Surveillance and Response System (GISRS)6. ECDC ocenia gotowość krajów UE/EOG na zoonotyczną grypę ptaków i wydaje protokoły dochodzeniowe.
WHO we współpracy z World Organisation for Animal Health (WOAH) i Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) prowadzi nadzór na granicy człowiek-zwierzę, ocenia związane z tym ryzyko i koordynuje reakcję na ogniska zoonotycznej grypy i inne zagrożenia dla zdrowia publicznego12.
Obecna sytuacja i prognozy
EFSA, ECDC i EURL oceniają, że trwające ogniska ptasiej grypy u ptaków stwarzają niskie ryzyko dla społeczeństwa9. Jednak sytuacja wymaga ciągłego monitorowania ze względu na potencjał mutacyjny wirusa i możliwość adaptacji do lepszego przenoszenia między ssakami.
UK Health Security Agency (UKHSA) informuje, że ptasia grypa jest przede wszystkim chorobą ptaków, a ryzyko dla zdrowia publicznego jest bardzo niskie4. Food Standards Agency (FSA) stwierdziła, że ptasia grypa stanowi bardzo niskie ryzyko bezpieczeństwa żywności dla konsumentów w Wielkiej Brytanii – prawidłowo ugotowany drób i produkty drobiowe, w tym jaja, są bezpieczne do spożycia.
