TAVR – przezskórna wymiana zastawki aortalnej

Przezskórna wymiana zastawki aortalnej (TAVR, również znana jako TAVI – transcatheter aortic valve implantation) stanowi przełomową metodę leczenia zwężenia zastawki aortalnej¹. Ta minimalnie inwazyjna procedura umożliwia wymianę zastawki aortalnej bez konieczności wykonywania operacji na otwartym sercu, co znacząco zmniejsza ryzyko powikłań i skraca czas rekonwalescencji.

Zasada działania TAVR

Podczas procedury TAVR lekarz wprowadza elastyczny cewnik do naczynia krwionośnego i prowadzi go do serca. Zastawka zastępcza wykonana z tkanki bydlęcej lub świńskiej przechodzi przez rurkę do określonego obszaru w sercu. Balon na końcu cewnika rozszerza się, aby docisnąć nową zastawkę w odpowiednie miejsce. Niektóre zastawki są samorozprężalne¹.

TAVR jest rodzajem minimalnie inwazyjnej procedury kardiochirurgicznej, która umożliwia dostęp do serca bez operacji na otwartym sercu². Większość tych procedur jest wykonywana bez znieczulenia ogólnego, przy świadomych pacjentach. Pacjenci mogą zwykle wrócić do domu następnego dnia².

Wskazania do TAVR

TAVR jest wskazane wyłącznie przy zwężeniu aortalnym, a nie przy niedomykalności aortalnej³. Pierwotnie procedura była zarezerwowana dla pacjentów z wysokim ryzykiem chirurgicznym, ale obecnie jest dostępna dla pacjentów o różnym stopniu ryzyka⁴.

TAVR jest zalecane dla pacjentów, którzy mają wskazania do wymiany zastawki, ale są obciążeni zakazującym ryzykiem chirurgicznym⁵. Jeśli ryzyko poważnych powikłań lub śmierci jest większe niż 50%, preferowaną opcją jest TAVR. Jeśli ryzyko chirurgiczne jest mniejsze niż 50%, konsensus był taki, że preferowaną metodą jest chirurgiczna wymiana zastawki aortalnej³.

Jednak kilka badań obecnie pokazuje brak różnicy w zachorowalności i śmiertelności rok po operacji między chirurgiczną wymianą zastawki aortalnej a TAVR, oraz że TAVR jest bezpieczne do stosowania u każdego pacjenta niezależnie od poziomu ryzyka³.

Przebieg procedury TAVR

Podczas TAVR lekarz wprowadza cewnik z zastawką zastępczą przez naczynie krwionośne, zwykle w pachwinie, i prowadzi go do serca za pomocą zaawansowanego obrazowania⁶. Średni czas trwania procedury TAVR wynosi około 1 godziny, w porównaniu do operacji na otwartym sercu, która trwa około 4 godzin⁷.

W tej procedurze lekarz wykonuje walwuloplastykę balonową w celu rozciągnięcia starej zastawki⁸. Następnie nowa zastawka jest umieszczana w aorcie wstępującej w celu przywrócenia funkcji zastawki aortalnej. Ta minimalnie inwazyjna technika prowadzi do szybszej rekonwalescencji⁹.

Zalety TAVR

TAVR oferuje znacznie krótszy czas rekonwalescencji i niższe ryzyko proceduralne niż operacja na otwartym sercu¹⁰. Większość pacjentów wraca do domu następnego dnia po procedurze w dobrym stanie zdrowia, bez ograniczeń po tygodniu¹⁰.

TAVR wykorzystuje mniejsze nacięcia niż te stosowane w chirurgii na otwartym sercu i może być opcją dla osób z podwyższonym ryzykiem powikłań po operacji zastawki serca¹¹. Procedura nie wymaga otwierania klatki piersiowej⁷.

Rodzaje dostępów w TAVR

Najczęstszym dostępem w procedurze TAVR jest dostęp przez tętnicę udową w pachwinie. Jednak specjaliści są wykwalifikowani w umieszczaniu wszystkich dostępnych komercyjnie urządzeń TAVR i wykorzystują różne sposoby dostarczania (przez pachwinę, szyję lub klatkę piersiową)¹².

Dzięki temu mogą oferować opcje leczenia osobom, które zostały odrzucone gdzie indziej. Ta wszechstronność w technikach dostępu pozwala na leczenie nawet najtrudniejszych przypadków anatomicznych¹².

Wyniki badań klinicznych

Badanie PARTNER 3 wykazało, że TAVR z zastawką SAPIEN 3 okazało się lepsze od chirurgii w pierwotnym punkcie końcowym obejmującym zgony z wszystkich przyczyn, wszystkie udary i ponowne hospitalizacje (związane z zastawką lub procedurą, w tym niewydolność serca) po roku oraz w wielu wcześniej określonych drugorzędowych punktach końcowych u pacjentów niskiego ryzyka⁷.

Badania sugerują, że przezskórna wymiana zastawki aortalnej (TAVR) z zastawką z rozprężalnym balonem z osierdzia bydlęcego jest mniej inwazyjną opcją dla tych pacjentów wysokiego ryzyka¹³. TAVR może być preferowaną terapią w tej grupie pacjentów ze zwężeniem aortalnym¹³.

Ryzyko i powikłania

Najpoważniejsze ryzyko TAVR obejmuje śmierć, udar, poważne uszkodzenie tętnic lub poważne krwawienie¹⁴. Jednak ogólne ryzyko powikłań jest niższe niż w przypadku tradycyjnej chirurgii, szczególnie u pacjentów wysokiego ryzyka.

Pomimo tych ryzyk, TAVR stanowi bezpieczną i skuteczną opcję dla większości pacjentów ze zwężeniem aortalnym. Decyzja o wyborze TAVR powinna być podjęta przez zespół specjalistów ds. zastawek serca po dokładnej ocenie indywidualnego przypadku pacjenta¹⁴.

Opieka po procedurze TAVR

Ogólnie rzecz biorąc, procedury przezskórne wymagają mniej czasu na rekonwalescencję niż leczenie chirurgiczne. Większość pacjentów wraca do domu następnego dnia po procedurze w dobrym stanie zdrowia, bez ograniczeń po tygodniu¹⁵.

Pacjenci mogą również przyjmować leki po leczeniu w celu kontroli ciśnienia krwi lub zmniejszenia ryzyka skrzeplin krwi¹⁵. Dla pacjentów po TAVR zaleca się codzienną małą dawkę aspiryny bezterminowo i klopidogrel 75 mg dziennie przez pierwsze 3-6 miesięcy¹⁶.

Przyszłość TAVR

TAVR u młodszych pacjentów zapewnia strategię poprawy jakości życia poprzez unikanie dożywotniej antykoagulacji i opóźnienie potrzeby operacji otwartej. Ostatnie badania wykazały, że powtórna TAVR jest wykonalna i związana z korzystnymi wczesnymi i średnioterminowymi wynikami, co sugeruje, że podejście przezskórne może być trwałą opcją dla młodszych pacjentów w przyszłości¹⁷.