Obrzęk naczynioruchowy stanowi grupę schorzeń charakteryzujących się obrzękiem tkanek podskórnych i błon śluzowych, których epidemiologia różni się znacząco w zależności od typu schorzenia. Dane epidemiologiczne dotyczące tego stanu są ograniczone ze względu na trudności diagnostyczne i różnorodność przyczyn wywołujących obrzęk1.
Częstość występowania różnych form obrzęku naczynioruchowego
Ogólna częstość występowania obrzęku naczynioruchowego w populacji jest znacząca, choć dane epidemiologiczne są ograniczone. Szacuje się, że około 10-20% populacji może doświadczyć co najmniej jednego epizodu obrzęku naczynioruchowego w ciągu życia2. Według Światowej Organizacji Alergii (WAO), pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy dotykają nawet 20% populacji2. W badaniu populacyjnym przeprowadzonym w Danii, życiowa częstość występowania obrzęku naczynioruchowego wyniosła 7,4%, przy czym u około 50% pacjentów stan ten przyjmował charakter przewlekły3.
Niedziedziczna postać obrzęku naczynioruchowego ma wysoką życiową częstość występowania wynoszącą 7:100 w porównaniu z dziedziczną postacią (1,4:100 000) i wiąże się z nieznacznie zwiększoną śmiertelności3.
Epidemiologia dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE)
Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy jest rzadkim schorzeniem o charakterze autosomalnym dominującym. Szacunkowa częstość występowania HAE wynosi 1 na 50 000 osób, choć w literaturze podawane są różne zakresy – od 1:10 000 do 1:150 00045. Inne źródła wskazują na częstość występowania między 1:50 000 a 1:100 0006.
Według systematycznego przeglądu opublikowanego w 2024 roku, ogólna częstość występowania wszystkich typów HAE mieści się w przedziale od 0,13 do 1,6 przypadków na 100 000 osób7. HAE stanowi około 2% wszystkich przypadków klinicznych obrzęku naczynioruchowego78.
W Stanach Zjednoczonych HAE prowadzi do 15 000-30 000 wizyt w oddziałach ratunkowych rocznie8. Szacuje się, że w USA żyje około 6 000 osób z HAE9. Zobacz więcej: Dziedziczny obrzęk naczynioruchowy – szczegółowe dane epidemiologiczne
Charakterystyka demograficzna
Obrzęk naczynioruchowy może dotknąć osoby w każdym wieku, jednak istnieją pewne prawidłowości demograficzne. Przewlekły idiopatyczny obrzęk naczynioruchowy częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn10. Najwyższa częstość hospitalizacji z powodu obrzęku naczynioruchowego dotyczy osób w wieku 65 lat i więcej10.
W przypadku dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego, mężczyźni i kobiety są równie często dotknięci typami I i II HAE, choć kobiety mają tendencję do bardziej nasilonych ataków8. HAE z prawidłowymi poziomami inhibitora C1 początkowo uważano za występujący wyłącznie u kobiet, jednak badania rodzinne opisały również przypadki u mężczyzn8.
Globalne dane epidemiologiczne
Międzynarodowe wskaźniki występowania są prawdopodobnie podobne do tych zgłaszanych w Stanach Zjednoczonych10. Obserwuje się ciągły wzrost częstości przyjęć do szpitali z powodu obrzęku naczynioruchowego (3,0% rocznie)10.
Według raportu epidemiologicznego z 2020 roku, całkowita zdiagnozowana populacja z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym w siedmiu głównych rynkach (7MM: USA, UE5, Japonia) wyniosła 14 435 przypadków w 2017 roku. Stany Zjednoczone miały najwyższą populację chorych z 6 566 przypadków w 2017 roku. Wśród krajów UE5, Francja miała najwyższą populację chorych z 1 346 przypadków, a następnie Wielka Brytania11. Zobacz więcej: Obrzęk naczynioruchowy indukowany lekami – epidemiologia i czynniki ryzyka
Wyzwania diagnostyczne i ich wpływ na epidemiologię
Rzeczywista częstość występowania obrzęku naczynioruchowego może być wyższa niż szacunki, ze względu na długie opóźnienia w diagnozie i możliwość błędnej diagnozy. W przypadku HAE, średni czas od pierwszych objawów do postawienia diagnozy wynosi od 3,9 do 26 lat7, a według innych źródeł około 13,1 roku12.
Większość lekarzy w USA szacuje, że pacjenci doświadczają objawów średnio przez 7 lat przed ostateczną diagnozą13. Długie opóźnienia w diagnozie w połączeniu z możliwością błędnej diagnozy i ogólnym brakiem rozpoznawalności choroby oznaczają, że rzeczywista częstość występowania może być wyższa niż sugerują szacunki12.
Wpływ na system opieki zdrowotnej
Obrzęk naczynioruchowy stanowi znaczące obciążenie dla systemu opieki zdrowotnej. W retrospektywnym przeglądzie wszystkich przyjęć do szpitali w stanie Nowy Jork przez 13 lat, obrzęk naczynioruchowy był drugą najczęstszą chorobą „alergiczną” wymagającą hospitalizacji, ustępując jedynie astmie1. Liczba hospitalizacji z powodu obrzęku naczynioruchowego rocznie więcej niż podwoiła się w okresie badania, sugerując, że częstość występowania może wzrastać1.





















