Reklama

Dapagliflozyna, empagliflozyna i kanagliflozyna to leki na cukrzycę typu 2, które różnią się m.in. zakresem wskazań, dawkowaniem i bezpieczeństwem u pacjentów z chorobami nerek czy wątroby.

Jakie substancje czynne porównujemy?

Porównaniu podlegają trzy substancje czynne należące do grupy inhibitorów SGLT2: dapagliflozyna, empagliflozyna oraz kanagliflozyna123. Wszystkie te leki są stosowane głównie w leczeniu cukrzycy typu 2, ale ich zastosowanie może wykraczać poza samą kontrolę poziomu cukru. Wspólną cechą jest mechanizm działania polegający na zwiększeniu wydalania glukozy z moczem, co prowadzi do jej obniżenia we krwi123. Ponadto, leki te mogą wpływać korzystnie na masę ciała, ciśnienie tętnicze oraz zmniejszać ryzyko niektórych powikłań sercowo-naczyniowych143.

  • Wszystkie trzy substancje należą do tej samej grupy leków – inhibitorów SGLT2123.
  • Są stosowane głównie u osób z cukrzycą typu 2567.
  • Obniżają poziom cukru we krwi przez działanie w nerkach, niezależnie od insuliny183.
Ważne: Chociaż dapagliflozyna, empagliflozyna i kanagliflozyna są bardzo podobne, mogą się różnić w zakresie wskazań, możliwości łączenia z innymi lekami oraz bezpieczeństwa u pacjentów z chorobami nerek czy wątroby. Dobór odpowiedniego leku powinien zawsze uwzględniać indywidualne potrzeby pacjenta oraz inne choroby współistniejące563.

Kiedy stosuje się poszczególne substancje?

Dapagliflozyna, empagliflozyna i kanagliflozyna mają wiele wspólnych wskazań, ale istnieją między nimi istotne różnice. Wszystkie są stosowane u dorosłych z cukrzycą typu 2, najczęściej gdy sama dieta i aktywność fizyczna nie wystarczają do kontroli poziomu cukru567. Mogą być podawane w monoterapii (gdy nie można stosować metforminy), a także w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, w tym z insuliną czy metforminą567.

  • Dapagliflozyna jest stosowana także u dzieci od 10 roku życia w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz u dorosłych w leczeniu przewlekłej choroby nerek i niewydolności serca5.
  • Empagliflozyna poza cukrzycą typu 2 jest zalecana u dorosłych z przewlekłą niewydolnością serca i przewlekłą chorobą nerek. Może być też stosowana u dzieci powyżej 10 lat z cukrzycą typu 26.
  • Kanagliflozyna jest wskazana głównie u dorosłych z cukrzycą typu 2. Może być stosowana także u pacjentów z cukrzycową chorobą nerek jako uzupełnienie leczenia standardowego7.

Warto zwrócić uwagę, że zakres wiekowy i możliwości stosowania tych leków u dzieci są różne – dapagliflozyna i empagliflozyna mogą być stosowane od 10 roku życia, natomiast kanagliflozyna nie jest zalecana u dzieci i młodzieży91011.

Jak działają te leki i czym się różnią?

Wszystkie trzy substancje są inhibitorami SGLT2, czyli białka w nerkach odpowiedzialnego za wchłanianie zwrotne glukozy z moczu. Ich główne działanie polega na blokowaniu tego białka, przez co nadmiar glukozy jest wydalany z moczem, co prowadzi do obniżenia jej poziomu we krwi123.

  • Mechanizm działania wszystkich trzech leków jest bardzo podobny123.
  • Działają niezależnie od poziomu insuliny – sprawdzają się także u pacjentów z insulinoopornością183.
  • Mogą powodować spadek masy ciała oraz niewielkie obniżenie ciśnienia tętniczego143.
  • Empagliflozyna wykazuje większą selektywność wobec SGLT2 niż dapagliflozyna i kanagliflozyna, co może przekładać się na jej profil bezpieczeństwa2.

Właściwości farmakokinetyczne (czyli to, jak lek jest wchłaniany, rozprowadzany, metabolizowany i wydalany) są zbliżone w tej grupie leków. Jednak mogą występować pewne różnice np. w biodostępności i sposobie wydalania, co ma znaczenie zwłaszcza u osób z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby12133.

Pamiętaj:

  • Skuteczność obniżania poziomu cukru przez te leki zależy od wydolności nerek – u osób z zaawansowaną niewydolnością nerek ich działanie jest słabsze lub wręcz znikome14153.
  • Wszystkie te leki mogą być stosowane w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi, ale dobór terapii powinien być indywidualny567.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – porównanie

Dapagliflozyna, empagliflozyna i kanagliflozyna mają podobne przeciwwskazania, ale są pewne różnice, na które warto zwrócić uwagę161718.

  • Nie powinny być stosowane u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze161718.
  • Wszystkie są przeciwwskazane u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (zwykle eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m²)192021.
  • Nie powinny być stosowane w ostrych stanach chorobowych, które mogą prowadzić do odwodnienia, wstrząsu lub niedotlenienia tkanek161518.
  • Są przeciwwskazane u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby92211.

Wszystkie trzy substancje wiążą się z ryzykiem wystąpienia kwasicy ketonowej, nawet jeśli poziom cukru nie jest bardzo wysoki. W przypadku pojawienia się takich objawów jak nudności, wymioty, ból brzucha czy nietypowe zmęczenie, należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza23243.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Stosowanie dapagliflozyny, empagliflozyny i kanagliflozyny w ciąży oraz podczas karmienia piersią nie jest zalecane – badania na zwierzętach wskazują na możliwy niekorzystny wpływ na rozwijające się nerki u płodu oraz ryzyko dla dziecka karmionego piersią25263.

  • Nie zaleca się stosowania tych leków w ciąży ani w okresie karmienia piersią25263.
  • U dzieci i młodzieży dapagliflozyna i empagliflozyna mogą być stosowane od 10 roku życia, natomiast kanagliflozyna nie ma takiego wskazania91011.
  • U osób z niewydolnością nerek działanie leków jest ograniczone – przy bardzo niskim eGFR mogą być nieskuteczne lub przeciwwskazane192021.
  • U osób starszych należy zachować ostrożność, szczególnie jeśli występuje ryzyko odwodnienia272228.
  • Leki te nie mają istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów, jednak mogą zwiększać ryzyko hipoglikemii, zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami obniżającymi cukier293028.

Porównanie dapagliflozyny, empagliflozyny i kanagliflozyny – kluczowe różnice i podobieństwa

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Dapagliflozyna Cukrzyca typu 2, przewlekła choroba nerek, niewydolność serca Od 10 r.ż. Nie zaleca się Brak przeciwwskazań, ostrożność przy hipoglikemii
Empagliflozyna Cukrzyca typu 2, przewlekła choroba nerek, niewydolność serca Od 10 r.ż. Nie zaleca się Brak przeciwwskazań, ostrożność przy hipoglikemii
Kanagliflozyna Cukrzyca typu 2, cukrzycowa choroba nerek Brak wskazań Nie zaleca się Brak przeciwwskazań, ostrożność przy hipoglikemii

Dapagliflozyna, empagliflozyna i kanagliflozyna – podobne, ale nie takie same

Choć dapagliflozyna, empagliflozyna i kanagliflozyna należą do tej samej grupy leków, nie są identyczne pod względem wskazań, bezpieczeństwa oraz możliwości stosowania w różnych grupach pacjentów. Każdy z tych leków ma udowodnioną skuteczność w leczeniu cukrzycy typu 2 i korzystny wpływ na serce oraz nerki, jednak dobór odpowiedniego preparatu powinien być zawsze indywidualny i uwzględniać m.in. wiek pacjenta, współistniejące choroby, czynność nerek oraz inne stosowane leki567.

Wszystkie trzy substancje mają podobne przeciwwskazania i wymagają zachowania ostrożności u osób z chorobami nerek, wątroby, kobiet w ciąży oraz podczas stosowania z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Należy też pamiętać o ryzyku odwodnienia oraz o objawach mogących wskazywać na kwasicę ketonową. Wybór leku powinien być zawsze skonsultowany z lekarzem, który oceni indywidualne potrzeby i bezpieczeństwo pacjenta161718.

Pytania i odpowiedzi

Czym różni się dapagliflozyna od empagliflozyny?

Obie substancje działają podobnie, ale różnią się m.in. wskazaniami i możliwością stosowania u dzieci. Dapagliflozyna jest stosowana także w przewlekłej chorobie nerek i niewydolności serca, a empagliflozyna dodatkowo w niektórych przypadkach u dzieci od 10 lat.12

Czy te leki można stosować u dzieci?

Dapagliflozyna i empagliflozyna mogą być stosowane od 10 roku życia w cukrzycy typu 2. Kanagliflozyna nie jest zalecana dla dzieci.34

Czy dapagliflozyna jest bezpieczna w ciąży?

Nie zaleca się stosowania dapagliflozyny, empagliflozyny ani kanagliflozyny w ciąży ze względu na możliwe ryzyko dla płodu.56

Kiedy nie można stosować inhibitorów SGLT2?

Nie powinno się ich stosować u osób z ciężką niewydolnością nerek, ciężkimi zaburzeniami wątroby, kwasicą ketonową lub nadwrażliwością na lek.789

Reklama
Reklama