Reklama

Olodaterol, indakaterol i salmeterol to leki wziewne stosowane w POChP, różniące się wskazaniami, bezpieczeństwem u dzieci i kobiet w ciąży.

Olodaterol, indakaterol i salmeterol – co je łączy?

W porównaniu znajdziesz trzy substancje czynne: olodaterol, indakaterol oraz salmeterol. Wszystkie należą do grupy długo działających agonistów receptorów beta2-adrenergicznych, czyli tzw. LABA. Leki te podawane są wziewnie, najczęściej w formie inhalacji i stosowane są przede wszystkim u dorosłych pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP)123. Ich głównym zadaniem jest rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli, co prowadzi do rozszerzenia dróg oddechowych i ułatwia oddychanie456.

  • Wszystkie są stosowane wyłącznie wziewnie, w postaci inhalacji789.
  • Należą do tej samej grupy terapeutycznej i mają podobny mechanizm działania456.
  • Stosowane są głównie u dorosłych z POChP, rzadziej w astmie123.

Kiedy stosuje się te substancje czynne?

Podstawowym wskazaniem do stosowania olodaterolu, indakaterolu i salmeterolu jest leczenie podtrzymujące POChP u dorosłych123. Wskazania różnią się jednak w kilku istotnych aspektach:

  • Olodaterol – stosowany jest wyłącznie u dorosłych z POChP; nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat10.
  • Indakaterol – również przeznaczony jest do leczenia POChP u dorosłych i nie powinien być stosowany u dzieci i młodzieży8.
  • Salmeterol – może być stosowany zarówno w POChP, jak i w astmie (w tym u dzieci powyżej 4 lat, ale tylko w przypadku astmy)3. W leczeniu POChP przeznaczony jest dla dorosłych9.

Warto dodać, że salmeterol jest często stosowany w połączeniu z innymi substancjami (np. flutykazonem) w leczeniu astmy, co nie dotyczy olodaterolu ani indakaterolu11.

Ważne: Olodaterol i indakaterol nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży, natomiast salmeterol, zwłaszcza w połączeniu z flutykazonem, może być stosowany w leczeniu astmy już od 4. roku życia. W leczeniu POChP wszystkie trzy substancje są przeznaczone dla dorosłych pacjentów1089.

Mechanizm działania i farmakokinetyka – podobieństwa i różnice

Wszystkie omawiane substancje czynne działają przez pobudzanie receptorów beta2 w oskrzelach, co prowadzi do rozkurczu mięśni gładkich i ułatwia oddychanie456. Ich działanie utrzymuje się przez co najmniej 12–24 godziny, dzięki czemu wystarczy stosować je raz dziennie (olodaterol, indakaterol) lub dwa razy dziennie (salmeterol)456.

  • Olodaterol – działa przez co najmniej 24 godziny, szybko się wchłania (szczytowe stężenie po 10–20 minutach), metabolizowany głównie w wątrobie, wydalany przez nerki i z kałem12.
  • Indakaterol – również wykazuje szybki początek działania (ok. 15 minut do osiągnięcia maksymalnego stężenia), utrzymuje efekt przez całą dobę, wydalany głównie z kałem13.
  • Salmeterol – czas działania to ok. 12 godzin, dlatego najczęściej stosuje się go dwa razy dziennie; jest metabolizowany w wątrobie i wydalany głównie z kałem14.

Różnice dotyczą też siły i szybkości działania: olodaterol i indakaterol są przeznaczone do stosowania raz dziennie, co może być wygodniejsze dla pacjentów78, natomiast salmeterol najczęściej podaje się dwa razy na dobę9.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co trzeba wiedzieć?

Każda z tych substancji czynnych ma swoje przeciwwskazania, choć wiele z nich jest wspólnych. Najważniejsze z nich to:

  • Nadwrażliwość na daną substancję czynną lub którykolwiek składnik preparatu151617.
  • Nie należy stosować żadnego z tych leków do przerywania ostrych napadów duszności – są przeznaczone do leczenia podtrzymującego181920.
  • Ostrożność u pacjentów z chorobami serca, nadciśnieniem, zaburzeniami rytmu serca, cukrzycą, nadczynnością tarczycy oraz u osób z tendencją do hipokaliemii212223.
  • Nie należy łączyć różnych długo działających beta2-mimetyków (LABA) – grozi to nasileniem działań niepożądanych242526.

Dodatkowo, olodaterol i indakaterol nie powinny być stosowane u dzieci i młodzieży. Salmeterol, choć może być stosowany w astmie u dzieci od 4. roku życia, nie jest zalecany w POChP u pacjentów poniżej 18 lat9.

Przeciwwskazania szczególne dla poszczególnych substancji

  • Olodaterol – nie stosować w astmie (brak badań potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo w tym wskazaniu)18.
  • Indakaterol – nie należy łączyć z innymi LABA25.
  • Salmeterol – szczególną ostrożność zachować u pacjentów z astmą ciężką, stosować zawsze w połączeniu z kortykosteroidem wziewnym20.

Bezpieczeństwo stosowania u szczególnych grup pacjentów

Różnice między tymi lekami są widoczne, gdy chodzi o bezpieczeństwo stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i karmiących piersią, kierowców oraz osób z chorobami nerek lub wątroby:

  • Dzieci – olodaterol i indakaterol nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży; salmeterol w astmie może być stosowany od 4. roku życia1089.
  • Kobiety w ciąży – brak danych o bezpieczeństwie olodaterolu i indakaterolu, dlatego nie zaleca się ich stosowania w ciąży (wyjątkiem są sytuacje, gdy potencjalne korzyści przewyższają ryzyko)2728. Salmeterol może być stosowany w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna to za konieczne29.
  • Kobiety karmiące piersią – nie wiadomo, czy substancje te przenikają do mleka kobiecego. Decyzję o stosowaniu podejmuje lekarz, biorąc pod uwagę korzyści dla matki i dziecka303129.
  • Kierowcy – mogą wystąpić zawroty głowy, dlatego należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów323334.
  • Pacjenci z zaburzeniami nerek lub wątroby – olodaterol i indakaterol mogą być stosowane w łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach, natomiast w ciężkich zaburzeniach nerek lub wątroby brak danych, więc należy zachować ostrożność735. Salmeterol nie wymaga dostosowania dawki u osób z niewydolnością nerek, ale brak danych dla niewydolności wątroby36.
Warto wiedzieć: Leki z grupy LABA, do których należą olodaterol, indakaterol i salmeterol, mogą powodować działania niepożądane, takie jak drżenia, kołatanie serca czy bóle głowy. Większość z nich ustępuje podczas regularnego stosowania, ale jeśli pojawią się niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem372223.

Podsumowanie: Porównanie najważniejszych cech

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Olodaterol POChP Nie stosować Nie zaleca się (brak danych) Ostrożność (zawroty głowy)
Indakaterol POChP Nie stosować Nie zaleca się (brak danych) Ostrożność (brak przeciwwskazań)
Salmeterol POChP, astma (także dzieci) Tak, od 4. r.ż. (tylko astma) Ostrożność, tylko jeśli konieczne Ostrożność (brak przeciwwskazań)

Olodaterol, indakaterol i salmeterol – wybór zależy od potrzeb pacjenta

Podsumowując, olodaterol, indakaterol i salmeterol to leki o podobnym mechanizmie działania, ale różnią się wskazaniami, bezpieczeństwem stosowania u dzieci i kobiet w ciąży oraz szczegółami dotyczącymi dawkowania i łączenia z innymi lekami. Wybór odpowiedniego preparatu powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz jego sytuacji zdrowotnej123.

Pytania i odpowiedzi

Jaka jest różnica między olodaterolem a indakaterolem?

Obie substancje to długo działające leki wziewne stosowane w POChP, różnią się m.in. czasem działania i możliwością stosowania u dzieci – olodaterol i indakaterol nie są przeznaczone dla dzieci i młodzieży12.

Czy salmeterol można stosować u dzieci?

Salmeterol może być stosowany w leczeniu astmy u dzieci powyżej 4 lat, ale nie jest przeznaczony do leczenia POChP u dzieci3.

Czy olodaterol jest bezpieczny w ciąży?

Brak danych o bezpieczeństwie olodaterolu w ciąży, dlatego nie zaleca się jego stosowania w tym okresie, chyba że lekarz uzna to za konieczne4.

Który z tych leków można stosować raz dziennie?

Olodaterol i indakaterol przeznaczone są do stosowania raz dziennie, natomiast salmeterol zazwyczaj stosuje się dwa razy dziennie567.

Reklama
Reklama