Naldemedyna – porównanie substancji czynnych

Naldemedyna, metylonaltrekson i naloksegol to nowoczesne leki stosowane w leczeniu zaparć wywołanych opioidami. Różnią się drogą podania, wskazaniami i bezpieczeństwem stosowania.

Porównywane substancje czynne – wspólne cechy i przynależność do grupy leków

W tej analizie porównamy naldemedynę, metylonaltrekson oraz naloksegol. Wszystkie te substancje należą do grupy tzw. antagonistów receptorów opioidowych działających obwodowo. Ich głównym zadaniem jest łagodzenie zaparć wywołanych przez stosowanie leków opioidowych, przy jednoczesnym zachowaniu działania przeciwbólowego tych leków¹²³.
Wspólną cechą wszystkich omawianych substancji jest to, że działają głównie w przewodzie pokarmowym, nie wpływając na działanie opioidów w ośrodkowym układzie nerwowym.

Wskazania do stosowania – kiedy się je stosuje?

Wszystkie trzy substancje są stosowane u dorosłych pacjentów z zaparciami wywołanymi opioidami, które nie ustępują po zastosowaniu tradycyjnych środków przeczyszczających⁴⁵⁶. Jednak występują między nimi istotne różnice:

• Naldemedyna jest wskazana do leczenia zaparć indukowanych opioidami u dorosłych, którzy wcześniej stosowali środki przeczyszczające⁴.
• Metylonaltrekson stosuje się u dorosłych powyżej 18. roku życia w przypadku zaparć spowodowanych opioidami, gdy odpowiedź na środki przeczyszczające jest niewystarczająca. Może być wykorzystywany zarówno u osób z przewlekłym bólem, jak i w opiece paliatywnej⁵.
• Naloksegol jest przeznaczony dla dorosłych z zaparciami wywołanymi opioidami, którzy nie uzyskali poprawy po zastosowaniu środków przeczyszczających⁶.

Wszystkie te substancje nie są przeznaczone do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat – w tej grupie wiekowej nie określono skuteczności ani bezpieczeństwa ich stosowania⁷⁸⁹. Różnią się także drogą podania – naldemedyna i naloksegol są przyjmowane doustnie, natomiast metylonaltrekson podawany jest w postaci wstrzyknięć podskórnych¹⁰¹¹¹².

Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne – podobieństwa i różnice

Każda z tych substancji działa poprzez blokowanie receptorów opioidowych w przewodzie pokarmowym, co pozwala złagodzić zaparcia spowodowane opioidami, nie osłabiając ich działania przeciwbólowego¹²³. Oto najważniejsze różnice:

• Naldemedyna blokuje kilka typów receptorów opioidowych, głównie w jelitach, i dzięki specjalnej budowie bardzo słabo przenika do mózgu¹.
• Metylonaltrekson jest selektywnym antagonistą receptorów typu mi (μ) i, jako związek chemiczny o specyficznej budowie, praktycznie nie przenika przez barierę krew-mózg².
• Naloksegol to pochodna naloksonu, również praktycznie nie przenika do mózgu dzięki specjalnej modyfikacji cząsteczki (pegylacja), co pozwala mu działać głównie w przewodzie pokarmowym³.

Pod względem farmakokinetycznym różnią się wchłanianiem, metabolizmem i wydalaniem:

• Naldemedyna osiąga maksymalne stężenie we krwi w ciągu ok. 0,75 godziny po podaniu na czczo, a jej biodostępność wynosi 20–56%¹³.
• Metylonaltrekson po wstrzyknięciu podskórnym osiąga szczytowe stężenie po ok. 0,5 godziny, a jego biodostępność to ok. 82%¹⁴.
• Naloksegol po podaniu doustnym wchłania się szybko – maksymalne stężenie jest osiągane przed upływem 2 godzin¹⁵.

Wszystkie leki są wydalane głównie z kałem i moczem, jednak ich eliminacja i czas półtrwania mogą się różnić. Naldemedyna ma czas półtrwania ok. 11 godzin, metylonaltrekson ok. 8 godzin, a naloksegol od 6 do 11 godzin¹³¹⁴¹⁵.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co je łączy, co różni?

Wszystkie trzy substancje mają podobne przeciwwskazania:

• Nie powinny być stosowane u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze¹⁶¹⁷¹⁸.
• Przeciwwskazane są w przypadku niedrożności przewodu pokarmowego lub wysokiego ryzyka jej nawrotu, ze względu na ryzyko perforacji przewodu pokarmowego¹⁶¹⁷¹⁸.

Różnice pojawiają się w szczegółowych zaleceniach:

• Naldemedyna i naloksegol nie są zalecane u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby¹⁹²⁰.
• Metylonaltrekson nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby lub skrajną niewydolnością nerek wymagającą dializoterapii⁸.
• Wszystkie leki wymagają ostrożności u osób z chorobami przewodu pokarmowego, które mogą osłabić ścianę jelit, np. choroba Crohna, choroba wrzodowa czy zmiany nowotworowe²¹²²²³.

W przypadku podejrzenia zespołu odstawienia opioidów (np. pojawienie się nagłego bólu brzucha, biegunki, potów, dreszczy) konieczne jest przerwanie stosowania leku i kontakt z lekarzem²⁴²⁵²⁶.

Bezpieczeństwo u szczególnych grup pacjentów – dzieci, kobiety w ciąży, kierowcy, osoby z chorobami wątroby i nerek

Żadna z tych substancji nie powinna być stosowana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat – nie ma danych potwierdzających ich bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej⁷⁸⁹.

W przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią, wszystkie trzy leki są przeciwwskazane lub niewskazane ze względu na brak odpowiednich danych lub potencjalne ryzyko dla płodu czy dziecka karmionego piersią²⁷²⁸²⁹. Możliwe jest wywołanie zespołu odstawienia opioidów u płodu lub noworodka.

Jeśli chodzi o prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn, naldemedyna i naloksegol nie mają wpływu lub mają nieistotny wpływ na te zdolności, natomiast metylonaltrekson może powodować zawroty głowy, dlatego należy zachować ostrożność³⁰³¹³².

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek zalecenia są następujące:

• W łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach wątroby i nerek leki te mogą być stosowane bez istotnych ograniczeń, jednak w ciężkich przypadkach ich stosowanie jest niewskazane lub wymaga dostosowania dawki¹⁹⁸²⁰.

Porównanie w tabeli

Antagoniści receptorów opioidowych – kluczowe różnice i wybór terapii

Choć naldemedyna, metylonaltrekson i naloksegol mają wspólny cel – łagodzenie zaparć wywołanych opioidami – różnią się m.in. drogą podania, szczegółowymi wskazaniami, bezpieczeństwem stosowania w określonych grupach pacjentów i profilem działań niepożądanych. Wybór odpowiedniego leku powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta, jego stanu zdrowia oraz innych przyjmowanych leków⁴⁵⁶.