Jak działa montelukast?

Montelukast należy do grupy leków nazywanych antagonistami receptora leukotrienowego. Działa poprzez blokowanie działania substancji zwanych leukotrienami, które odgrywają istotną rolę w powstawaniu stanu zapalnego w drogach oddechowych. Dzięki temu zmniejsza skurcz oskrzeli, ogranicza wydzielanie śluzu oraz łagodzi objawy astmy i alergii. Efekty działania montelukastu pojawiają się zwykle w ciągu dwóch godzin od przyjęcia tabletki12.

Wskazania do stosowania montelukastu

Wskazania u dorosłych

Montelukast jest zalecany jako lek pomocniczy w leczeniu astmy przewlekłej o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, zwłaszcza gdy leczenie wziewnymi glikokortykosteroidami oraz doraźne stosowanie krótko działających leków rozszerzających oskrzela (tzw. β-agonistów) nie daje oczekiwanej poprawy. Dodatkowo, u dorosłych z astmą, którzy jednocześnie cierpią na sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, montelukast może przynieść ulgę w objawach tej alergii345.

  • Leczenie astmy przewlekłej – zwłaszcza u osób, u których sama terapia wziewna nie wystarcza634.
  • Łagodzenie objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa – u pacjentów z astmą, szczególnie w okresach nasilenia alergii sezonowych345.
  • Zapobieganie astmie wysiłkowej – dla osób, u których wysiłek fizyczny powoduje skurcz oskrzeli, montelukast można stosować profilaktycznie634.
Ważne: Montelukast nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów astmy. W przypadku nagłego pogorszenia oddychania konieczne jest zastosowanie leków ratunkowych (np. wziewnych β-agonistów), które działają szybko. Montelukast powinien być stosowany jako część długotrwałej terapii i nie należy samodzielnie odstawiać innych leków przeciwastmatycznych bez konsultacji z lekarzem789.

Wskazania u dzieci

Montelukast może być stosowany u dzieci już od 2. roku życia, ale wskazania i dawki zależą od wieku oraz postaci leku. Warto zwrócić uwagę, że nie każda postać montelukastu jest przeznaczona dla każdej grupy wiekowej101112.

  • Astma przewlekła u dzieci w wieku 2-5 lat – stosuje się montelukast, gdy leczenie wziewne nie zapewnia kontroli objawów lub gdy dziecko nie potrafi prawidłowo stosować leków wziewnych101112.
  • Astma przewlekła u dzieci powyżej 6. roku życia – podobnie jak u młodszych dzieci, lek jest wskazany, gdy inne metody leczenia nie przynoszą efektu1312.
  • Zapobieganie skurczowi oskrzeli wywołanemu wysiłkiem fizycznym – dotyczy dzieci od 2. roku życia, u których taki problem występuje101113.

W przypadku dzieci bardzo ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania oraz stosowania odpowiedniej postaci leku. Niektóre tabletki do rozgryzania i żucia są dedykowane dla najmłodszych pacjentów, inne dla dzieci starszych i młodzieży. Montelukast nie jest wskazany do leczenia ostrych napadów astmy u dzieci1415.

Wskazania – szczególne sytuacje

  • Alternatywa dla wziewnych glikokortykosteroidów – u osób, które nie mogą lub nie potrafią przyjmować leków wziewnych, montelukast może być stosowany zamiast małych dawek tych leków, pod warunkiem, że w ostatnim czasie nie występowały ciężkie napady astmy wymagające leczenia doustnymi steroidami613.
  • Łagodzenie objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa – u dorosłych oraz młodzieży powyżej 15. roku życia z astmą i współistniejącą alergią sezonową, montelukast może przynieść poprawę komfortu życia w okresie pylenia roślin43.
Wskazówki praktyczne dla pacjentów:

  • Montelukast można stosować o dowolnej porze dnia, z jedzeniem lub bez, ale najlepiej przyjmować go regularnie o tej samej godzinie.
  • Nie należy przerywać leczenia nagle, nawet jeśli objawy astmy ustąpią, bez uzgodnienia tego z lekarzem.
  • U osób z alergią na kwas acetylosalicylowy (aspirynę), mimo leczenia montelukastem, należy nadal unikać przyjmowania tego leku oraz innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych161718.
  • Montelukast nie zastępuje leków ratunkowych stosowanych w nagłych przypadkach duszności.

Tabela – Zastosowanie montelukastu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Astma przewlekła (lek pomocniczy) Tak Tak Tak (od 2. roku życia) Tak Tak
Zapobieganie astmie wysiłkowej Tak Tak Tak (od 2. roku życia) Tak Tak
Sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa Tak (przy astmie) Tak (od 15. roku życia, przy astmie) Nie Tak Tak
Zamiast małych dawek wziewnych glikokortykosteroidów Tak (przy braku ciężkich napadów) Tak (przy braku ciężkich napadów) Tak (od 2. roku życia, przy braku ciężkich napadów) Tak Tak

Montelukast w leczeniu astmy i alergii – skuteczność i bezpieczeństwo

Montelukast jest skuteczny w leczeniu astmy przewlekłej zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Może być stosowany przez długi czas, a jego działanie polega na łagodzeniu objawów astmy, zmniejszaniu liczby zaostrzeń choroby oraz poprawie komfortu życia. W badaniach klinicznych udowodniono, że montelukast poprawia parametry oddechowe i zmniejsza zużycie leków ratunkowych11920.

Warto jednak pamiętać, że montelukast nie jest lekiem pierwszego wyboru w nagłych napadach duszności i nie zastępuje innych leków stosowanych w leczeniu ostrych ataków astmy. Jego bezpieczeństwo i skuteczność zostały potwierdzone w wielu grupach pacjentów, także w populacji dzieci i osób starszych, a postać leku dobiera się odpowiednio do wieku pacjenta.

Montelukast – najczęściej zadawane pytania

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się montelukast?

Montelukast stosuje się pomocniczo w leczeniu astmy przewlekłej oraz w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa u pacjentów z astmą. Jest też wykorzystywany w zapobieganiu skurczowi oskrzeli wywołanemu wysiłkiem fizycznym.6311

Czy montelukast jest odpowiedni dla dzieci?

Tak, montelukast może być stosowany u dzieci od 2. roku życia, jednak dawkowanie i postać leku muszą być dostosowane do wieku dziecka.1011

Czy montelukast może zastąpić leki wziewne?

Montelukast może być stosowany zamiast małych dawek wziewnych glikokortykosteroidów u niektórych pacjentów, którzy nie tolerują leków wziewnych i nie mieli ostatnio ciężkich napadów astmy.611

Czy montelukast działa natychmiast podczas napadu astmy?

Nie, montelukast nie działa natychmiast i nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów astmy. W takich sytuacjach należy stosować leki ratunkowe, np. wziewne β-agonisty.78