Reklama

Bezpieczeństwo stosowania dezogestrelu w ciąży

Ciąża to czas, w którym stosowanie leków, zwłaszcza hormonalnych, wymaga szczególnej ostrożności. Wynika to z faktu, że wiele substancji może przenikać przez łożysko i potencjalnie oddziaływać na rozwijający się płód123456. W przypadku dezogestrelu, zarówno w postaci tabletek jednoskładnikowych (tzw. minipigułka), jak i złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych, jego stosowanie w ciąży jest przeciwwskazane7891011121314151617181920. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę podczas przyjmowania środka zawierającego dezogestrel, powinna natychmiast zaprzestać jego stosowania.

Dane z badań epidemiologicznych wskazują, że przyjmowanie dezogestrelu przed zajściem w ciążę lub nieumyślne jego stosowanie we wczesnej ciąży nie zwiększa ryzyka wystąpienia wad wrodzonych u dziecka ani nie wykazuje działania szkodliwego na płód7892111121314151617181920. Badania na zwierzętach wykazały, że bardzo duże dawki progestagenów mogą powodować maskulinizację płodów żeńskich, jednak nie potwierdzono takiego ryzyka u ludzi w standardowych dawkach antykoncepcyjnych78921.

Ważne: Dezogestrel – niezależnie od postaci leku (złożonej czy jednoskładnikowej) – nie jest przeznaczony do stosowania w czasie ciąży. Jeśli podczas przyjmowania dezogestrelu pojawi się podejrzenie ciąży, należy przerwać jego stosowanie i skonsultować się z lekarzem. Dotychczasowe badania nie wykazują ryzyka dla płodu w przypadku nieumyślnego zastosowania w bardzo wczesnej ciąży, jednak przyjmowanie tego leku przez ciężarne nie jest bezpieczne ani zalecane1178.

Stosowanie dezogestrelu podczas karmienia piersią

W okresie karmienia piersią wybór odpowiedniej metody antykoncepcji jest szczególnie istotny, ponieważ niektóre leki mogą wpływać na produkcję mleka lub przenikać do organizmu dziecka. W przypadku dezogestrelu sytuacja zależy od tego, czy lek jest stosowany w postaci jednoskładnikowej (zawierającej wyłącznie dezogestrel), czy w postaci złożonej (dezogestrel z etynyloestradiolem).

Tabletki jednoskładnikowe (tylko dezogestrel)

  • Według badań klinicznych dezogestrel w tej postaci nie wpływa na ilość ani jakość wytwarzanego mleka – skład mleka (białko, laktoza, tłuszcze) pozostaje bez zmian722232110.
  • Niewielkie ilości substancji czynnej (w postaci etonogestrelu, który jest metabolitem dezogestrelu) przenikają do mleka, a następnie mogą być spożywane przez dziecko. Szacuje się, że ilość ta wynosi od 0,01 do 0,05 mikrograma na kilogram masy ciała dziecka na dobę2422232510.
  • Dostępne są ograniczone dane dotyczące długoterminowej obserwacji dzieci, których matki przyjmowały dezogestrel podczas karmienia piersią – nie wykazano negatywnego wpływu na rozwój fizyczny i psychoruchowy tych dzieci26272825.
  • Produkt ten może być stosowany przez kobiety karmiące piersią, ale zaleca się obserwację rozwoju dziecka w trakcie stosowania leku przez matkę26272825.

Tabletki złożone (dezogestrel + estrogen)

  • Złożone hormonalne środki antykoncepcyjne mogą zmniejszać ilość produkowanego mleka oraz zmieniać jego skład11121314151617181920.
  • Małe ilości hormonów płciowych i ich metabolitów mogą przenikać do mleka, jednak nie wykazano ich niepożądanego wpływu na dziecko29303132333417183536.
  • Z tego względu nie zaleca się stosowania złożonych tabletek antykoncepcyjnych w czasie karmienia piersią, zwłaszcza w pierwszych miesiącach po porodzie111516.
Informacja dla kobiet karmiących:

  • Stosowanie dezogestrelu w postaci jednoskładnikowej jest uważane za bezpieczne podczas karmienia piersią, nie wpływa na ilość ani jakość mleka.
  • Tabletki złożone (dezogestrel z estrogenem) mogą obniżać produkcję mleka, dlatego zwykle nie są zalecane matkom karmiącym, zwłaszcza w pierwszych miesiącach po porodzie.
  • Niewielkie ilości dezogestrelu mogą przechodzić do mleka, ale nie wykazano ich szkodliwego wpływu na niemowlę.

Wpływ dezogestrelu na płodność

Dezogestrel jest stosowany jako środek antykoncepcyjny, dlatego jego głównym działaniem jest zapobieganie ciąży. Po odstawieniu tabletek zawierających dezogestrel płodność zazwyczaj powraca szybko, co zostało potwierdzone w badaniach klinicznych, w których owulacja pojawiała się przeciętnie w ciągu kilkunastu dni od zakończenia stosowania leku78921.

Podsumowanie: Dezogestrel – przeciwwskazania w ciąży i zalecenia podczas karmienia piersią

Okres Możliwość stosowania Uwagi
Ciąża Nie Stosowanie dezogestrelu jest przeciwwskazane. Przerwij stosowanie w razie zajścia w ciążę.
Karmienie piersią (tabletka jednoskładnikowa) Tak Można stosować, nie wpływa na ilość ani jakość mleka. Zaleca się obserwację dziecka.
Karmienie piersią (tabletka złożona) Nie zaleca się Może obniżać ilość mleka i zmieniać jego skład. Zwykle nie stosuje się w tym okresie.

Pytania i odpowiedzi

Czy dezogestrel można stosować w ciąży?

Nie, stosowanie dezogestrelu w ciąży jest przeciwwskazane. W przypadku zajścia w ciążę należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku.12

Czy dezogestrel przenika do mleka matki?

Tak, niewielkie ilości dezogestrelu mogą przenikać do mleka, ale nie wykazano szkodliwego wpływu na dziecko.34

Czy można stosować dezogestrel podczas karmienia piersią?

Tabletki jednoskładnikowe z dezogestrelem można stosować podczas karmienia piersią. Złożonych tabletek nie zaleca się w tym okresie.56

Jak dezogestrel wpływa na płodność po odstawieniu?

Płodność zwykle szybko wraca po odstawieniu dezogestrelu, owulacja może pojawić się w ciągu kilkunastu dni.78

Reklama
Reklama