Bezpieczeństwo stosowania deksketoprofenu – kluczowe informacje
Deksketoprofen, zarówno w postaci doustnej (tabletki, granulat, roztwór doustny), jak i w postaci iniekcji (dożylnej lub domięśniowej), powinien być stosowany z zachowaniem ostrożności u określonych grup pacjentów, szczególnie u osób starszych, osób z chorobami nerek, wątroby, przewodu pokarmowego oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią1234.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
- Deksketoprofen jest przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią567.
- Stosowanie w pierwszym i drugim trymestrze jest możliwe wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, gdy korzyści przewyższają ryzyko. W takiej sytuacji należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas89.
- Nie wiadomo, czy deksketoprofen przenika do mleka kobiet karmiących piersią, dlatego jego stosowanie jest przeciwwskazane w okresie laktacji1011.
- Leki z tej grupy mogą niekorzystnie wpływać na płodność kobiet planujących ciążę1213.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
- Deksketoprofen może powodować działania niepożądane, takie jak zawroty głowy, zaburzenia widzenia czy senność1415.
- W przypadku wystąpienia takich objawów nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn1617.
- Deksketoprofen, jak każdy NLPZ, zwiększa ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak krwawienia, owrzodzenia czy perforacje, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku lub z chorobą wrzodową w wywiadzie181920.
- Ryzyko to rośnie podczas stosowania dużych dawek oraz przy równoczesnym przyjmowaniu innych leków zwiększających ryzyko uszkodzenia przewodu pokarmowego (np. kortykosteroidy, leki przeciwzakrzepowe, SSRI)21.
- W przypadku pojawienia się krwawienia z przewodu pokarmowego lub owrzodzenia należy natychmiast przerwać stosowanie deksketoprofenu22.
Interakcje z alkoholem
- Nie zaleca się łączenia deksketoprofenu z alkoholem, ponieważ oba mogą podrażniać błonę śluzową żołądka i zwiększać ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych23.
- Roztwory do iniekcji zawierają niewielkie ilości alkoholu (etanolu), ale ta ilość nie powoduje zauważalnych skutków, jednak należy zachować ostrożność u osób z chorobą alkoholową, chorobami wątroby czy padaczką2425.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
- Deksketoprofen jest przeciwwskazany u osób z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny ≤59 ml/min)263.
- U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami nerek zaleca się stosowanie mniejszych dawek oraz ścisłe monitorowanie czynności nerek13.
- Leki moczopędne, ACE inhibitory i niektóre inne leki mogą dodatkowo pogarszać czynność nerek podczas stosowania deksketoprofenu27.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
- Deksketoprofen jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby13.
- U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby należy stosować mniejsze dawki i monitorować parametry wątrobowe13.
- W razie istotnego wzrostu enzymów wątrobowych leczenie należy przerwać2820.
Stosowanie u osób starszych
- U osób w podeszłym wieku zaleca się rozpoczynanie leczenia od najmniejszej skutecznej dawki, zwykle nie większej niż 50 mg na dobę229.
- Seniorzy są bardziej narażeni na działania niepożądane, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego, nerek, wątroby i układu sercowo-naczyniowego1920.
- W razie dobrej tolerancji dawkę można ostrożnie zwiększyć, ale konieczna jest regularna kontrola stanu zdrowia2.
- Stosowanie deksketoprofenu w połączeniu z tramadolem (np. preparat Skudexa) łączy w sobie ryzyko działań niepożądanych obu substancji czynnych30.
- W grupach takich jak osoby z zaburzeniami krzepnięcia, astmą, przewlekłym nieżytem nosa, układowym toczniem rumieniowatym, chorobami serca, zaburzeniami hematopoezy czy wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu porfiryn należy zachować szczególną ostrożność lub unikać stosowania deksketoprofenu3130.
- Lek może maskować objawy infekcji, dlatego w przypadku długotrwałego bólu i gorączki należy skonsultować się z lekarzem32.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z chorobami układu krążenia, takimi jak nadciśnienie, niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca, powinni być pod szczególną kontrolą podczas terapii deksketoprofenem3320.
- Nie należy stosować leku u dzieci i młodzieży, gdyż bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie nie zostały ustalone263.
- Pacjenci z astmą, przewlekłym nieżytem nosa, polipami nosa, zaburzeniami hematopoezy, chorobami tkanki łącznej czy po dużych zabiegach chirurgicznych wymagają szczególnej ostrożności31.
Podsumowanie: Deksketoprofen – bezpieczeństwo stosowania w różnych grupach pacjentów
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Osoby w podeszłym wieku | Można stosować | Rozpoczynać od najmniejszej dawki; większe ryzyko działań niepożądanych |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane w III trymestrze | W I-II trymestrze tylko w wyjątkowych przypadkach, najniższa skuteczna dawka |
| Karmiące piersią | Przeciwwskazane | Brak danych o przenikaniu do mleka, ryzyko dla dziecka |
| Pacjenci z zaburzeniami nerek | Zachować ostrożność | Przeciwwskazane przy umiarkowanych i ciężkich zaburzeniach; mniejsze dawki przy łagodnych |
| Pacjenci z zaburzeniami wątroby | Zachować ostrożność | Przeciwwskazane przy ciężkich zaburzeniach; mniejsze dawki przy łagodnych/umiarkowanych |
| Pacjenci z chorobami przewodu pokarmowego | Zachować ostrożność | Wyższe ryzyko poważnych działań niepożądanych |
| Prowadzenie pojazdów | Zachować ostrożność | Może powodować zawroty głowy lub senność |
| Alkohol | Zachować ostrożność | Możliwe nasilenie działań niepożądanych |
| Dzieci i młodzież | Nie stosować | Brak danych o bezpieczeństwie |
| Pacjenci z chorobami serca | Zachować ostrożność | Ryzyko zatrzymania płynów, obrzęków, zdarzeń zakrzepowych |


















